Recensie

Recensie Film

Bijbelse taferelen stellen complexe vragen over verraad

Documentaire Voor ‘Lamentations of Judas’ sprak Boris Gerrets met Angolese ex-soldaten die vochten in het agressieve 32ste bataljon. Sommigen werden als kind ingelijfd, nu worden ze met de rug aangekeken.

In ‘Lamentations of Judas’ laat documentairemaker Boris Gerrets zijn geïnterviewden het Laatste Avondmaal naspelen.
In ‘Lamentations of Judas’ laat documentairemaker Boris Gerrets zijn geïnterviewden het Laatste Avondmaal naspelen.

Kun je iemand die als 14-jarige werd ingelijfd bij ‘het verkeerde leger’ een verrader noemen? Voor Lamentations of Judas reisde de dit voorjaar overleden regisseur Boris Gerrets naar het haveloze Zuid-Afrikaanse stadje Pomfret. Daar wonen Angolese ex-soldaten die vochten in het agressieve 32ste bataljon. In Angola brak in 1975 een bloedige burgeroorlog uit na eeuwen kolonisatie. Het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime rekruteerde Angolezen om in hun thuisland tegen de communistische regering te vechten. Later werden ze ingezet als ordetroepen in de townships. Hebben deze door ‘witten’ ingelijfde Angolezen ‘zwarte’ landgenoten verraden?

Het zijn mannen die al jaren met de rug worden aangekeken en niet gewend lijken over emoties te praten. Om hen zo ver te krijgen laat Gerrets de inwoners van Pomfret de laatste dagen van Jezus naspelen. Dat gebeurt met opmerkelijk veel liefde. We zien Christus toegewuifd worden met palmtakken, het Laatste Avondmaal nemen en gekust worden door verrader Judas. Tussendoor krijgen de ex-militairen vragen als: hadden soldaten in het Christusverhaal in opstand moeten komen? Heb je een eigen wil, als mens en als soldaat?

De herkenbare bijbelse taferelen uit het spel, de bijbehorende zang, gecombineerd met de locatie van het spookstadje, zorgen voor een opmerkelijk, tijdloos gevoel. Ook de gesprekken met de mannen, die in eerste instantie soms meer gaan over hoe ze soldaat werden dan over wat hun bataljon de bijnaam ‘de verschrikkelijken’ heeft opgeleverd, zorgt voor enige afstand. Gerrets laat, misschien meer dan een documentaire waar de nadruk ligt op gruwelijke oorlogsfeiten, op een terughoudende manier nadenken over complexe vragen. Wie is slachtoffer, wie dader?