Analyse

Welke vrouw kiest Biden als zijn running mate?

Presidentsverkiezingen VS Binnenkort maakt de Democraat bekend wie hij aanwijst als kandidaat-vicepresident. Waarnemers rekenen op een vrouw van kleur.

Presidentskandidaat Joe Biden houdt een notitie vast met daarop de naam van een van de beoogd kandidaat-vicepresidenten: Kamala Harris, 28 juli.
Presidentskandidaat Joe Biden houdt een notitie vast met daarop de naam van een van de beoogd kandidaat-vicepresidenten: Kamala Harris, 28 juli. Foto Jonathan Ernst/Reuters

Vanaf deze week moeten we de naam te horen krijgen, de gender reveal party was half maart al. In een tv-debat met Bernie Sanders beloofde Joe Biden toen „daadwerkelijk” een vrouw als vicepresidentskandidaat te kiezen, als hij de Democratische nominatie zou winnen. Biden zag zich genoodzaakt tot die toezegging nadat de Democraten hun voorverkiezingen begonnen als ‘diversititeitspartij’, maar het zeer gevarieerde deelnemersveld vervolgens in zes weken uitdunde tot twee witte mannen van ver in de zeventig.

Als opmaat naar de Democratische conventie waar hij half augustus officieel tot kandidaat gekroond wordt, wil Biden deze of volgende week zijn keuze bekendmaken. Ook na „grondig antecedentenonderzoek” zal hij die niet licht nemen. Veel factoren spelen een rol.

Lees ook: Met inzet federale politie verheft Trump geweld tot campagnethema

Idealiter biedt een running mate een electorale bonus. Ze komt uit een staat of minderheid waar de kandidaat zelf minder goed ligt en sleept zo extra stemmen binnen. Of ze compenseert bepaalde zwaktes. Zo koos Trump in 2016 evangelisch christen Mike Pence om twijfels bij conservatieve kiezers weg te nemen. Obama koos in 2008 met Biden voor een doorgewinterde politicus om zijn eigen gebrek aan ervaring te compenseren.

Bidens lange ervaring als senator (37 jaar) en vicepresident (8 jaar) geeft hem speling een onervarener maatje te kiezen. Tegelijk zou hij na winst in november als oudste president (78) ooit aantreden, terwijl een voor ouderen riskant virus rondwaart. Het maakt enige jaren ervaring in de landelijke politiek een vereiste voor de persoon die straks „één hartslag van het presidentschap verwijderd is”.

Koers van de partij

Daarbij zal Biden waarschijnlijk maar één termijn dienen. Naast een running mate wijst hij dus ook gelijk de favoriet voor de Democratische kandidatuur in 2024 aan en bepaalt zo de koers van de partij op langere termijn. Een partij die, bleek bij de primaries, verdeeld is tussen de jonge, idealistische en multi-etnische achterban van Bernie Sanders en gematigdere, oudere witte en zwarte Biden-kiezers.

Wat zijn puzzel nog wat lastiger maakt, is dat de linkerpartijvleugel aandringt op een vrouw van kleur. Dat deed ze al voor de anti-racistische protestgolf, sindsdien heeft dit pleidooi aan kracht gewonnen. Media speculeren er al weken over dat het inderdaad een vrouw van kleur wordt.

Er kan gegokt worden op Bidens keuze. En al hadden weinigen in 2008 geld staan op Sarah Palin; doorgaans bieden wedkantoren een zekere wisdom of the crowds. De naam die al weken bovenaan staat: Kamala Harris.

Kamala Harris – Senator Californië


Foto Michael Reynolds/EPA

Haar eigen presidentiële campagne kwam nooit van de grond: in januari stapte Kamala Harris (54) al voor de eerste voorverkiezingen uit de race. Zes maanden later geldt de oud-officier van justitie in San Francisco en huidig senator voor Californië als dé favoriet voor de vicepresidentskandidatuur.

Dinsdag werd Biden gefotografeerd met een papiertje vol lovende steekwoorden over Harris. ‘Is niet wrokkig’, ‘getalenteerd’, ‘groot respect voor haar’. Dat gebrek aan wrok zou slaan op de aanvaring tussen hem en Harris tijdens Democratische debatten, in 2019.

Als dochter van een in India geboren moeder en in Jamaica geboren vader sprak ze Biden toen aan op zijn vroegere samenwerking met senatoren die rassenscheiding steunden. Fragmenten daarvan zullen materiaal zijn voor Republikeinse tv-spotjes. Ook deed ze in haar aanklagersjaren zaken die haar minder progressief doen lijken. Harris kan scherp debatteren. Een ‘nadeel’ is dat ze uit Californië komt: die staat wint Biden toch wel.

Elizabeth Warren – Senator Massachusetts


Foto Jim Lo Scalzo/EPA

Als laatste vrouw met een serieuze kans op de Democratische kandidatuur stapte Elizabeth Warren begin maart uit de presidentsrace. Na een sterke campagne – voor elk probleem had ze een beleidsplan paraat – en een korte favorietenrol in de peilingen, kreeg de senator voor Massachusetts bij de voorverkiezingen veel te weinig mensen achter zich.

Als Biden haar zou kiezen als zijn running mate, zou dat vooral een beloning zijn voor die inhoudelijke campagne. Warren is progressiever en verwierf in de vorige crisis faam als hoogleraar met ambitieuze economische hervormingsplannen.

Electoraal gezien zou Warrens naam op het stembiljet echter weinig voordelen met zich meebrengen. Daarvoor lijken zij en Biden te veel op elkaar: twee witte zeventigers uit het noordoosten van het land. Na haar afhaken schaarde ze zich achter Joe Biden en niet achter diens progressievere rivaal Bernie Sanders, met wie ze qua programma wel meer op een lijn zit. Dat spreekt nu tegen haar: Bernie-fans die al sceptisch zijn over Biden zullen ook Warren nog te rechts vinden.

Val Demings – Afgevaardigde Florida


Foto Phi Nguyen/HCS

Tot voor kort hadden weinig Amerikanen buiten Florida van Val Demings (63) gehoord. Ze zit voor de zuidelijke staat sinds drie jaar in het Huis van Afgevaardigden, nu zou ze al een potentiële running mate zijn.

Haar levensloop spreekt tot de verbeelding: als dochter van een huishoudster en een schoonmaker klom ze op tot eerste vrouwelijke korpschef van Orlando. Na 27 jaar politie stapte ze in de politiek en begin dit jaar kreeg ze een sleutelrol bij de afzettingsprocedure tegen Trump.

Demings grote voordeel is dat ze uit Florida komt: elke verkiezing weer een cruciale swing state. Ook haar politie-achtergrond is interessant, nu debat woedt over politiehervorming. Trumps campagne schetst daarbij het angstbeeld dat Democraten de politie willen opheffen. Demings zou dit verwijt tegengaan.

Drie jaar in het Congres maakt haar wel onervaren en andere zwarte talenten als Stacey Abrams en Keisha Lance Bottoms zouden om die reden al zijn afgevallen. Sinds enkele weken wordt Karen Bass, die in het Huis leider is van het zwarte smaldeel van de Democratische fractie, als kansrijker kandidaat genoemd.

Susan Rice – Ex-veiligheidsadviseur


Foto Wang Zhao/EPA

Van alle kandidaten die hij zou overwegen als running mate heeft Joe Biden met Susan Rice het meest nauw samengewerkt. Binnen de regering-Obama was ze achtereenvolgens ambassadeur bij de VN en Nationaal Veiligheidsadviseur. De topambtenaar brengt daarmee meer bestuurlijke en internationale expertise mee dan andere kandidaten die genoemd worden.

Biden zou haar als vicepresident naar elke hoek van de wereld kunnen sturen om internationale brandjes te blussen. Dat kan handig zijn, daar hij na eventuele winst in november de handen vol zal hebben met de binnenlandse crises (pandemie, coronarecessie, antiracismeprotesten) die Trump dan nalaat.

Groot nadeel is dat Rice nog nooit een democratisch gekozen functie heeft vervuld – ze deed er zelfs nooit een gooi naar. Als Biden haar toch kiest, zou op het Democratische stembiljet voor het eerst sinds 1972 een kandidaat zonder electorale ervaring prijken. De vraag is of kiezers dat onoverkomelijk vinden: Trump won in 2016 de presidentsverkiezingen zonder ooit eerder een gekozen functie te hebben bekleed.

Tammy Duckworth – Senator Illinois


Foto Shawn Thew/EPA

Tammy Duckworth (52) kan vele vakjes afvinken die haar geschikt maken als vicepresidentskandidaat. Als senator voor Illinois (sinds 2012) beschikt ze over genoeg politieke ervaring in Washington.

Geboren in Bangkok als dochter van een witte Amerikaanse veteraan en een Thaise moeder van Chinese komaf, is ze ook een vrouw van kleur. De oorlogsveterane heeft een bijzonder levensverhaal: ze verloor beide benen toen haar helikopter in 2004 buiten Bagdad neergehaald werd.

In 2018 schreef ze parlementaire geschiedenis: als eerste zittende senator zette ze, op haar 50ste, een kind op de wereld. En dan komt Duckworth ook nog uit het Midwesten, wat Biden kan helpen enkele cruciale staten te winnen. Anderen uit die regio, zoals Gretchen Whitmer en Amy Klobuchar zouden al zijn afgevallen of hebben bedankt. Duckworths manco is dat ze, net als Biden, gematigd is, waardoor ze voor de progressieve vleugel van de partij te rechts zal zijn.