In The Sinner is het ‘waarom’ belangrijker dan het wie of hoe

Verder kijken The Sinner is de ultieme ‘whydunit‘. Waaraan is deze psychologische thriller schatplichtig en wat kun je nog meer kijken als je de serie goed vindt?
The Sinner: Bill Pullman blinkt uit als detective Harry Ambose.
The Sinner: Bill Pullman blinkt uit als detective Harry Ambose.

‘Iedereen weet dat ze het heeft gedaan. Niemand weet waarom.’ De tagline van het eerste seizoen van de Amerikaanse psychologische thriller The Sinner vat de serie prima samen. Het is niet belangrijk wíe de moord heeft gepleegd of hoe: alles draait om de vraag waarom er uit het niets bloed kleeft aan de handen van ogenschijnlijk brave burgers.

The Sinner is een exponent van het ‘whydunit-genre’, dat vooral draait om de beweegredenen van de dader. Het geheim achter de moord is het belangrijkst, en het is aan de detective dit bloot te leggen, ook als dit ten koste gaat van zijn gemoedstoestand en moreel kompas.

In dat opzicht is de getormenteerde Harry Ambrose (gespeeld door de formidabele Bill Pullman) de gedroomde whydunit-detective. Hij is het enige terugkerende personage in de drie seizoenen van The Sinner, als de detective die te maken krijgt met opvallende moordzaken, vaak gepleegd door atypische daders.

In het eerste seizoen speelt Jessica Biel een moeder die voor de ogen van haar man en kind uit het niets een gruwelijke moord pleegt op een strandje. In het tweede seizoen doodt de elfjarige Julian zijn ‘ouders’ in een afgelegen motel, mogelijk onder invloed van een sinistere sekte. En in de derde reeks onderzoekt Ambrose de toedracht van een dodelijk ongeluk, waarbij een modelburger met dito leventje een dubieuze rol speelt. Het zijn personages die hiervoor nooit in staat werden geacht om te moorden: ideale figuren voor een whydunit.

Aangezien de dader in The Sinner daarmee óók een van de hoofdpersonen is, weten we vaak al dat er meer schuilgaat achter de moorden, en dat het woord ‘dader’ een heel andere lading kan hebben. Dat maakt de rol van Ambrose ook zo belangrijk. Hij is wars van geijkte verhoormethoden, en verkiest liever de therapeutische weg. Toont empathie met de ‘daders’, en wint zo hun vertrouwen. Alles om het échte geheim bloot te leggen: een whydunit volgens het boekje.

Dat betekent niet dat de makers nergens bezwijken onder het gewicht van die ‘waarom-vraag’: de derde reeks is wat zwakker dan de eerste twee, omdat het geheel te sterk leunt op diepgravende filosofische theorieën (zoals Nietzsche’s Übermensch). Zelfs de whydunit slaat daarmee soms te ver door naar de ‘waarom-vraag’, maar op de beste momenten levert het wél veel interessantere vraagstukken op dan de zoveelste ‘wie heeft persoon X vermoord?’-serie.

Netflix, 3 seizoenen, 8 afleveringen van 45 min.

DE BRONNEN

Twin Peaks Begon als ultieme ‘whodunit’ (‘Wie vermoordde Laura Palmer?’), maar werd met name in het historische seizoen 3 steeds meer een surrealistische zoektocht naar de oorsprong van het kwaad.

Insomnia Meest onderschatte film van Christopher Nolan (Inception). Al Pacino is een oververmoeide detective die een oom had kunnen zijn van Ambrose. Hij jaagt op de akelig welbespraakte moordenaar Robin Williams.

De Zondares Het eerste seizoen van The Sinner is een vrij getrouwe bewerking van het gelijknamige boek van thrillerauteur (en ‘Duitse Stephen King’) Petra Hammesfahr.

In Cold Blood Moeder aller whydunits, deze non-fictieklassieker van Truman Capote over een gruwelijke moordzaak in Kansas in de jaren vijftig. Kijk ook de uitmuntende verfilming Capote.

VERDER KIJKEN

Mindhunter Briljante Netflixserie over de beweegredenen achter de gruwelijke daden van seriemoordenaars, zonder dat daarbij een druppeltje bloed vloeit. Alles draait om de psychologie achter de horror. Adembenemend.

How To Get Away With Murder Hoogst vermakelijke pulpserie over een strafrechtprofessor (Viola Davis) die met een groep uitverkoren studenten moordzaken reconstrueert, en vervolgens zélf verwikkeld raakt in een moordcomplot.

Alias Grace Negentiende-eeuws dienstmeisje doodt baas en huishoudster. Zelf weet ze er niets meer van: het is aan een psycholoog om haar (levens-)verhaal boven tafel te krijgen. Naar het boek van Margaret Atwood.

True Story Lieve vader James Franco slaat aan het moorden en doet zich bij arrestatie voor als NYT-journalist Jonah Hill. Maar waarom?