Geliefden uit coronalanden mogen eindelijk weer het land in – áls de liefde echt is

Langeafstandsgeliefden Sinds deze week mogen ongeregistreerde geliefden uit een buitenland waarvoor een inreisverbod geldt toch naar Nederland komen. Maar consulaten en luchtvaartmaatschappijen werken niet mee.

Illustratie Marike Knapen

Hoe definieer je een liefdesrelatie? Daarop moest de Nederlandse minister van Justitie recentelijk een antwoord formuleren. Aanleiding was het inreisverbod vanwege corona en de vraag of er voor ongehuwde en ongeregistreerde buitenlandse partners geen uitzondering kon worden gemaakt.

Aanvankelijk zei minister Grapperhaus neen. Het risico op verspreiding van het coronavirus woog zwaarder dan het belang van langeafstandsgeliefden. Maar een week later veranderde hij van gedachten.

Maud van Leeuwen, een 23-jarige rechtenstudent uit Den Haag, had al eens zeven maanden in New York samengeleefd met haar Amerikaanse vriend, maar bleef door corona maandenlang van zijn nabijheid verstoken. Ze smeekte de minister om hulp. „Alsof je aan je papa moet vragen of je vriendje bij je mag komen slapen”, zegt Van Leeuwen aan de telefoon. Ietwat gênant. Maar het werkte.

Sinds deze week mogen partners uit een buitenland waarvoor een inreisverbod geldt toch naar Nederland komen, voor maximaal drie maanden. Geliefden komen pas voor deze regeling in aanmerking als ze elkaar voorafgaand aan het inreisverbod – medio maart – minimaal tweemaal in levenden lijve hebben gezien. „Bijvoorbeeld tijdens een verblijf in een huis of hotel”, aldus de overheidscommunicatie. En dat moeten geliefden kunnen aantonen, bijvoorbeeld met boekingen of foto’s. Ook moeten ze schriftelijk verklaren, „op straffe van meineed”, dat zij een „exclusieve relatie” hebben.

Maud van Leeuwen maakte met 25 anderen meteen een video om minister Grapperhaus te bedanken. Het was haar persoonlijke verhaal dat de minister van mening had doen veranderen, zei hij tegen de NOS. Misschien hielp ook de publiciteitscampagne die de rechtenstudent samen met een dozijn anderen had opgezet, waardoor hun roep om hereniging twee weken lang dagelijks in de media verscheen, wat resulteerde in Kamervragen.

Ook internationaal wordt fel campagne gevoerd om de inreisregels voor ongeregistreerde binationale geliefden te versoepelen. Onder de hashtags Love Is Not Tourism en Love Is Essential delen getroffenen hun leed. „De mentale schade hiervan wordt nu heel duidelijk. Wakker worden zonder mijn verloofde is elke dag een nachtmerrie”, zo schrijft de Amerikaanse geliefde van een Albaniër op Twitter. Eurocommissaris Ylva Johansson steunt de campagne publiekelijk, net als actrice Whoopi Goldberg. Tot nu toe hebben zes landen een uitzondering gemaakt.

Hindernissen

In Nederland wil Van Leeuwen haar campagne ook voortzetten. Ze is weliswaar dankbaar dat haar Kevin nu naar Nederland mag komen, maar ze ziet dat er nog „veel mensen buiten de boot vallen”. Geliefden in 103 buitenlanden hebben namelijk een visum nodig, en kunnen dat in de meeste gevallen niet krijgen omdat het Nederlandse consulaat in hun thuisland wegens corona gesloten is. Hun „honderden” Nederlandse partners, onder wie volgens Van Leeuwen ook een handvol zwangere vrouwen, zijn nog steeds alleen.

Naast consulaten vormen luchtvaartmaatschappijen een hindernis, meent migratierechtadvocaat Julien Luscuere uit Rotterdam. In zijn praktijk ondervinden cliënten veel problemen met het niet mogen boarden. „Luchtvaartmaatschappijen zijn zo bang dat een partner moet worden teruggenomen, ook vanwege het risico op een boete, dat ze bij voorbaat een ‘OK to board’-verklaring uit Nederland verlangen, zodat de toegang gewaarborgd is. Maar het grenskantoor van de IND is nagenoeg onbereikbaar.”

Dat beaamt migratierechtadvocaat Jeroen Maas, die wordt „platgebeld” door gefnuikte geliefden. Ze hangen drie kwartier in de wacht bij de IND en als ze er dan doorheen komen, worden ze afgescheept. Mensen denken dat de rode loper nu uit ligt, maar het is ellende.”

Lees ook: Coronababyboom of coronascheidingen: lastige tijden voor de liefde

Als een partner eenmaal arriveert op Schiphol verwacht Luscuere geen uitgebreide controle van het bewijs van hun relatie. „Dat is voor de marechaussee niet te doen. Wat als de geliefden communiceren in het Mandarijn?” Hij vermoedt dat minister Grapperhaus de regeling daarom expres zwaar optuigde, door het valselijk ondertekenen van de relatieverklaring als meineed te bestempelen.

Meineed is onzin, zeggen beide advocaten, want deze bijzondere verklaring is niet in de wet geregeld. „De minister, een oud-collega, had beter moeten weten”, aldus Luscuere. Een onware verklaring is in dit geval hooguit valsheid in geschrifte – en dat wordt aanzienlijk lager bestraft.

Als fraude al kan worden bewezen. „Het overbelaste Openbaar Ministerie en de rechtspraak zitten echt niet op deze zaken te wachten. Er is heel veel grijs tussen het zwart en wit van een ‘echte’ liefdesrelatie.”

Bianca de Jong (47) uit Vlaardingen heeft een relatie met Ahmad Abu-Zaîd (49) uit Jordanië

„Het is fijn dat veel mensen elkaar weer mogen zien, maar wij vallen buiten de boot. Mijn partner komt uit Jordanië en heeft visumplicht. De lokale ambassade, die zo’n visum kan verstrekken, is al sinds half maart gesloten en reageert op geen enkel digitaal verzoek. Ik heb uren, dagen besteed aan mijn man hiernaartoe krijgen. Ik heb Buitenlandse Zaken gebeld, de ambassades in Nederland en Jordanië, de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) meerdere keren gesproken en ben talloze keren op het gemeentehuis geweest.

„Ahmad en ik hebben elkaar twee jaar geleden ontmoet via een vriendin van mij. Zij was in Jordanië bij haar man. Ze belde mij en toen deed in eerste instantie de hele familie mee met dat videogesprek. Uiteindelijk bleven Ahmad en ik over. Het gevoel was bizar, het was alsof ik hem al tien jaar kende. In het voorjaar van 2019 ben ik naar hem toegegaan en zagen we elkaar voor het eerst in het echt. Als we bij elkaar zijn, voel ik dat het goed zit. Hij laat mij in mijn waarde en ik hem, hij heeft respect voor wat ik doe. In augustus 2019 zijn we in Jordanië getrouwd. In Nederland geldt ons huwelijk nog niet.

„De onzekerheid is het moeilijkst, duurt dit misschien nog tot het eind van het jaar? Ik word er zo langzamerhand een beetje depressief van. Ik merk dat ik dingen minder leuk begin te vinden. Boodschappen doen, koken, op de bank zitten: dat hoor ik met hem te doen.

„Elke ochtend als ik wakker word, moet ik huilen omdat ik alleen wakker word en die avond weer alleen naar bed moet. Mijn dagelijks leven klopt niet nu. Over een paar maanden moet ik geopereerd worden, ik mis zijn steun bij de ziekenhuisbezoeken. Ik weet niet meer wat ik eraan kan doen, ik heb alles geprobeerd. Mijn collega’s hebben zelfs All You Need is Love benaderd, want op de een of andere manier kan Robert ten Brink wel aan visa komen.” (CV)

Aljyn Verbeek (27) uit Diemen heeft een relatie met Sara Mashkovikj (23) uit Noord-Macedonië

We hebben elkaar in de zomer van 2019 online leren kennen in World of Warcraft, de game die we allebei vrij fanatiek spelen. Na zes maanden op afstand onafscheidelijk te zijn geweest, hebben we elkaar in maart 2020 voor het eerst vastgehouden. Ik ben naar Macedonië gegaan en die week was een bevestiging dat wij bij elkaar horen. Op een plein bij een fontein vroeg ik haar ten huwelijk. Bij terugkomst gingen wij verder met ons toekomstplan: samen een leven opbouwen. Wij hadden een periode van dertien weken samen gepland, maar toen kwam het inreisverbod en werd alles geannuleerd.

„We hebben elkaar dus sinds maart niet gezien. We sturen de hele dag door berichten en bellen zodra we vrij zijn. Zij is verpleegster, ik ben monteur bij een netbeheerder. We proberen zoveel mogelijk tijd samen door te brengen zoals andere stellen dat ook doen. Soms doen we dezelfde boodschappen en koken we tegelijk, bijvoorbeeld pasta carbonara, met de telefoon op het aanrecht. We kijken films en vallen samen in slaap.

„Als ik al onze berichten zou moeten uitprinten, heb ik 43.205 A4’tjes nodig. Ik heb ze geëxporteerd en dan zie je hoeveel pagina’s het zijn; ruim 107.000 berichten en 900 telefoontjes. Toch is het voor de overheid niet genoeg, Sara kan onder de huidige voorwaarden niet naar Nederland komen omdat wij pas één keer fysiek bij elkaar zijn geweest. Je moet elkaar minstens twee keer in levenden lijve hebben gezien. Dat wij twee geannuleerde reizen en verklaringen van derden hebben dat we op het punt stonden elkaar weer een paar weken te zien, telt niet als bewijs. Ik kan niet naar Macedonië; als ik daar door coronamaatregelen vast kom te zitten of ziek word, verlies ik misschien mijn baan en mijn inkomen is belangrijk voor ons toekomstplan. Als we gaan samenwonen, zijn we in het begin afhankelijk van mijn salaris.

„Dat wij elkaar ondanks de versoepeling nog steeds niet kunnen zien, doet pijn. Ik ben er kapot van, mentaal wordt het steeds zwaarder om het vol te houden. Toen ik hoorde dat onze relatie door de overheid niet als volwaardig genoeg wordt gezien, wilde ik eigenlijk naar huis, mijn bed in.” (CV)

Ambra Hekman (24) uit Amsterdam heeft een relatie met Tarik Loukjini (30). Tarik is van Marokkaanse afkomst en woont in Dubai

„Op 20 maart zou mijn vriend uit Dubai naar Nederland komen, 19 maart gingen de grenzen dicht. In december 2019 heb ik hem voor het laatst gezien. We hebben elkaar drie jaar geleden leren kennen in een vijfsterrenhotel in Dubai, waar ik werkte als supervisor housekeeping en hij als restaurantmanager. Ik werkte daar zes dagen per week, tien uur per dag, mijn vriend zag ik alleen als we toevallig dezelfde dag vrij hadden. De levensstijl in Dubai paste niet bij mij, daarom ben ik ondanks onze liefde in juli 2018 terug naar Nederland gegaan. Dat was moeilijk, want al was ik niet gelukkig met mijn leven daar, ik was wel gelukkig met hem.

„Toen ik wegging, dachten we: we zien elkaar over drie maanden in Nederland. Maar Tariks toeristenvisum is meerdere keren afgewezen, waardoor ik hem pas na een jaar, in juli 2019, weer zag. In december is hij nog een keer hier geweest en nu had ik hem, door het inreisverbod, zeven maanden niet gezien. Donderdag is hij in Nederland aangekomen.

Ik was er de hele maand hartstikke nerveus over, had steeds ontzettende hoofdpijn. Continu checkte ik het nieuws en keek ik op sociale media of er al mensen van Dubai naar Nederland waren gekomen. Ik mailde luchtvaartmaatschappijen en de marechaussee en zocht berichten over aanvullende documenten die ik misschien nog nodig had. Ik appte mijn vriend steeds: ‘heb je dit al geprint’ en ‘wil je dat nog eens checken’. We hebben veertig pagina’s aan formulieren om onze relatie te bewijzen, een ondertekende relatieverklaring, visumaanvraag, foto’s van ons samen, screenshots van app-berichten en van wanneer we met elkaar hebben gebeld, hotelreserveringen, een verklaring van mijn ouders.

„Hij blijft nu zes weken in Nederland. We gaan anderhalve maand samenwonen, kijken hoe dat gaat en wat hij van het Nederlandse leven vindt, want ons plan is dat hij uiteindelijk hier komt wonen. Ik moet de komende weken gewoon werken, maar heb alle avonden en weekenden vrij voor hem. Overdag kan hij boodschappen doen en koken, ik denk dat het eten klaar staat als ik thuiskom.”

Interviews door Carlijn Vis