Unicef waarschuwt voor loodvergiftiging bij kinderen wereldwijd

Loodvergiftiging Volgens Unicef blijkt uit een nieuwe analyse dat een derde van alle kinderen wereldwijd mogelijk schadelijke hoeveelheden lood in het bloed heeft.
Jonge kinderen mochten eerder dit jaar op diverse kinderdagverblijven en scholen in Nijmegen even geen water uit de kraan drinken omdat er mogelijk lood in zat. In plaats daarvan kregen zij water uit flessen.
Jonge kinderen mochten eerder dit jaar op diverse kinderdagverblijven en scholen in Nijmegen even geen water uit de kraan drinken omdat er mogelijk lood in zat. In plaats daarvan kregen zij water uit flessen. Foto Bert Beelen/HH

Kinderrechtenorganisatie Unicef waarschuwt dat zo’n een derde van alle kinderen wereldwijd mogelijk schadelijke hoeveelheden lood binnenkrijgt. Het risico is het grootst in Zuid-Azië. Het is een van de bevindingen uit een rapport dat de organisatie donderdag publiceerde.

Volgens Unicef hebben zo’n 800 miljoen kinderen wereldwijd de giftige hoeveelheid van meer dan 50 microgram lood per liter in hun bloed. Lood is voor kinderen extra ongezond omdat het hun hersenen en zenuwstelsel kan beschadigen en de cognitieve en fysieke ontwikkeling kan belemmeren. „Omdat het in het begin weinig symptomen veroorzaakt, kan lood in alle stilte schade aan de gezondheid en ontwikkeling van kinderen veroorzaken, mogelijk met fatale gevolgen”, schrijft Henrietta Fore, uitvoerend directeur van Unicef, bij het rapport. „Kennis over hoe wijdverbreid loodverontreiniging is, moet leiden tot maatregelen om kinderen voor eens en altijd te beschermen.”

Unicef adviseert overheden om kinderen te testen op aanwezigheid van lood in het bloed om de omvang van het probleem vast te stellen en erachter te komen wie het meeste risico loopt. Ook wil de organisatie dat er scherpere regelgeving komt voor bedrijven en producten, om te voorkomen dat lood in de mens belandt. Daarnaast zou voorlichting er volgens Unicef voor moeten zorgen dat mensen zelf minder risico’s nemen.

Lees ook: Loden last? Vijf vragen over lood en drinkwater. Wat doet lood met het menselijk lichaam, hoe komt het daar terecht en hoeveel lood is te veel?

Lood in de waterleidingen

De oorzaken van de loodvergiftigingen verschillen per regio. In Nederland krijgen kinderen vooral lood binnen uit het voedsel en het kraanwater door oude waterleidingen. Meerdere gemeenten doen nog onderzoek naar waar dit precies zo is. De Gezondheidsraad schatte eind vorig jaar dat tussen de honderd- en tweehonderdduizend huishoudens water drinken uit loden leidingen.

De loodconcentratie in het bloed van Nederlandse kinderen is in 2005 voor het laatst gemeten in Rotterdam. Toen bleek dat de gemiddelde loodwaarde in kinderbloed tussen 1992 en 2005 gedaald was van 75 microgram naar 18 microgram per liter. Unicef schat dat zo’n 59.000 Nederlandse kinderen rondlopen met meer dan 50 microgram lood per liter bloed.

Pannen, verf en batterijen

Meer dan driekwart van de wereldwijde loodproductie gaat naar batterijen. Volgens Unicef wordt de helft daarvan na gebruik verkeerd verwerkt. In sommige landen worden de loodplaatjes in batterijen bijvoorbeeld op een open vuur versmolten. Daardoor kan rook met lood ingeademd worden. Lood uit die rook kan ook neerdalen in de omgeving, die dan vergiftigd raakt. Zo wordt lood ook teruggevonden in kruiden en andere voedingsmiddelen. Soms wordt het daaraan ook opzettelijk toegevoegd, net als aan cosmetica zoals zwart kohlpoeder of speelgoed.

In Mexico en andere Centraal-Amerikaanse landen is vooral de aanwezigheid van lood in kookgerei een probleem. In de Verenigde Staten en veel Europese landen werd lood gebruikt in verf - dat daardoor beter blijft zitten en water afstoot. Als de verf uiteindelijk afbladdert kan de stof ongemerkt ingeademd en ingeslikt worden. Wel is lood in nieuwe verf in de afgelopen jaren in veel landen verboden.

Lees ook: Bengalen doen lood in de kurkuma Producenten in Bangladesh voegen het giftige loodchromaat toe aan de specerij om de kleur ervan te verbeteren