Testlocaties corona zijn vaak een flink eind rijden

Coronatest De aanrijtijden voor een coronatest kunnen voor honderdduizenden behoorlijk oplopen. Voor velen tot een half uur of langer.

Ruim 800.000 mensen in Nederland moeten meer dan een half uur met de auto rijden om een coronatestlocatie van een GGD te bereiken. Dat blijkt uit een analyse van alle testlocaties door NRC.

Vooral in Groningen en West-Brabant wonen veel mensen die grote afstanden moeten afleggen om zich te kunnen laten testen. In beide regio’s is er maar één testlocatie.

Voor de bestrijding van het coronavirus is het cruciaal dat zo veel mogelijk mensen met klachten zich laten testen. Op deze manier kunnen brandhaarden snel worden opgespoord en bestreden. Sinds 1 juni kan iedereen met klachten zich laten testen.

Er is het kabinet veel aan gelegen om het testen zo laagdrempelig mogelijk te maken: er is een landelijk telefoonnummer in het leven geroepen om een afspraak te maken en de 25 GGD-regio’s hebben samen tientallen testlocaties ingericht. Vaak gaat het om zogeheten teststraten, waar mensen met hun auto door kunnen rijden. Zij worden door het portierraam getest. Er zijn ook locaties waar je bijvoorbeeld het ziekenhuis in moet en ‘mobiele units’ die per dag op verschillende locaties ingezet kunnen worden.

Lees ook: ‘Het piept en het kraakt totdat we kunnen opschalen’

30 minuten rijden

De bereidheid om een test te laten afnemen is onder meer afhankelijk van het gemak waarmee de test gedaan kan worden. De reisduur is daarbij een belangrijke factor. NRC kreeg van brancheorganisatie GGD GHOR Nederland de 73 vaste testlocaties zoals die donderdag werden gebruikt om testafspraken te maken. Door gegevens van de digitale kaartendienst Mapbox en het CBS te combineren, is berekend binnen welke gebieden mensen hooguit 10, 20, 30 of 45 minuten moesten rijden om de testlocatie te bereiken.



Tussen de diverse GGD-regio’s bestaan er grote verschillen. Vooral in de grote steden kunnen de meeste mensen binnen tien tot twintig minuten bij een teststraat zijn. In landelijke regio’s is dat anders. Vooral in West-Brabant en Groningen is de bereikbaarheid een probleem: in beide regio’s moeten ruim 140.000 mensen meer dan een half uur rijden.

In West-Brabant is er alleen een teststraat in Breda, bij het Rat Verlegh Stadion van voetbalclub NAC Breda. Het contract voor deze teststraat loopt in september af. Dan moeten er drie nieuwe testlocaties komen: in Roosendaal, Etten-Leur en Raamsdonksveer. „Dan hebben we een goede spreiding over de hele regio”, stelt een woordvoerder van de GGD West-Brabant. Tot die tijd moeten mensen met klachten in de omgeving van Bergen op Zoom ruim een half uur rijden om zich te laten testen.

Het duurt te lang voor de nieuwe teststraten geopend worden, vindt bestuurder Jan Verbaal van de huisartsenposten en het huisartsencrisisteam in West-Brabant. Hij merkt dat veel mensen rond Bergen op Zoom zich bij de huisarts melden om zich te laten testen. „De lange reistijd naar de teststraten is een belangrijke reden.”

Ik zou zeggen: testen, testen, testen en niet wachten tot 1 september

Jan Verbaal Voorzitter van de huisartsenposten in de GGD-regio West-Brabant

Verbaal wijst erop dat de regio is ingeklemd tussen drie gebieden waar uitbraken zijn: er zijn in Nederland nergens zo veel besmettingen als in Rotterdam, in het Zeeuwse Goes was een flinke uitbraak en in het zuiden ligt Antwerpen, waar het aantal besmettingen zo snel toeneemt dat het ministerie van Buitenlandse Zaken het reisadvies heeft aangescherpt. „Bovendien zijn er in West-Brabant zelf ook veel besmettingen, alleen in de regio’s Rotterdam-Rijnmond en Amsterdam zijn het er meer. Dan zou ik zeggen: testen, testen, testen en niet wachten tot 1 september.” Hij gaat vrijdag in gesprek met de GGD West-Brabant over de teststraten.

In Groningen zit de enige testlocatie in het Universitair Medisch Centrum Groningen. Als gevolg hiervan zijn inwoners van grotere gemeenten als Delfzijl, Winschoten en Veendam meer dan een half uur met de auto onderweg. En in Ter Apel kunnen bewoners sneller de locatie in Emmen bereiken, in buurregio Drenthe.

Terug van vakantie

Ook in Groningen moeten twee nieuwe testlocaties worden geopend, maar het is nog onduidelijk waar en wanneer, stelt een woordvoerder van de GGD-regio. Hoewel het aantal coronabesmettingen in de provincie laag is, wil ook de GGD zo snel mogelijk extra locaties openen, bijvoorbeeld voor als er mensen van vakantie terugkomen die mogelijk zijn besmet met het coronavirus.

In de rest van het land spelen soortgelijke problemen. Langs de Veluwerandmeren is de rijtijd groot, net als in Brabant-Zuidoost (Deurne) en Limburg-Noord (rondom Weert).

Coronateststraat voor automobilisten in Enschede. Veel mensen wonen niet dicht bij een testlocatie.

Foto Eric Brinkhorst

Hoewel in de Randstad de teststraten vaak dichtbij zijn, zijn er ook daar plaatsen waar de reistijd meer dan een half uur bedraagt. In de Kop van Noord-Holland moeten mensen naar Alkmaar of Zwaag rijden zolang de teststraat in Den Helder nog niet is geopend. Dat moet eind augustus gebeuren. In Zuid-Holland-Zuid zijn de reistijden in de Alblasserwaard langer dan dertig minuten.

De meeste regio’s zijn extra teststraten aan het inrichten, maar vaak duurt het nog een maand voordat die klaar zijn. Volgens GGD GHOR Nederland hoort dat bij het proces. „Per 1 juli moesten er ineens 30.000 mensen per dag getest kunnen worden”, stelt een woordvoerder. „Dat moesten we eerst voor elkaar krijgen. Nu kijken we naar bereikbaarheid.”