’Psychotische Thijs H. speelde ook een spel’

Rechtszaak Thijs H. (28) krijgt 18 jaar gevangenisstraf met tbs voor het ombrengen van drie hondenuitlaters. Hij beweert dat hij moest moorden in opdracht van „het systeem”.

Persofficier Anneke Rogier van het Openbaar Ministerie staat de media te woord na afloop van de rechtszaak tegen Thijs H. Foto Marcel Van Hoorn/ANP
Persofficier Anneke Rogier van het Openbaar Ministerie staat de media te woord na afloop van de rechtszaak tegen Thijs H. Foto Marcel Van Hoorn/ANP

Achttien jaar gevangenisstraf en tbs met dwangverpleging. Tot die straf werd Thijs H. donderdag veroordeeld voor de rechtbank van Maastricht vanwege het ombrengen van drie wandelaars. Hij moet bovendien ruim 103.000 euro betalen aan vijf nabestaanden van zijn slachtoffers. Het Openbaar Ministerie eiste een maand geleden 24 jaar gevangenisstraf en tbs met dwangverpleging.

H. (28) stak op 4 mei 2019 in de Scheveningse Bosjes in Den Haag een 53-jarige vrouw uit die plaats dood. Op 7 mei deed hij hetzelfde met een 63-jarige vrouw en een 68-jarige man uit Heerlen op de Brunssumerheide. De drie waren hun hond aan het uitlaten. H. koos zijn slachtoffers volstrekt willekeurig. Hij beweert dat hij moest moorden in opdracht van „het systeem”. Sinds de zomer van 2018 zou hij zichzelf niet meer zijn vanwege een langdurige psychose. Zijn advocaten pleitten daarom voor doodslag in plaats van moord en zeiden dat H. ontoerekeningsvatbaar was.

De rechtbank vindt echter dat wel degelijk sprake was van drie moorden. Zelfs als hij tijdens een psychose handelde, had hij nog de mogelijkheid zich vooraf te beraden op zijn daden, aldus de rechter. Het was geen plotselinge opwelling. Hij kreeg weliswaar opdracht, maar uit H.’s eigen verklaringen blijkt volgens de rechtbank dat hij daar zelf over kon beslissen over het wie, waar, wanneer en hoe. Hij koos het type messen en schakelde bewust zijn telefoon uit, om niet traceerbaar te zijn.

Lees ook: ‘Alarmsignalen bij Thijs H. werden gemist’

In Brunssum liet hij bewust een jongere vrouw die haar hond uitliet lopen en koos voor twee oudere slachtoffers. Ook voor en na de moorden toonde hij zich in staat tot het reizen van Limburg naar Den Haag en terug, het voeren van coherente gesprekken met behandelaars, en het versturen van appjes naar zijn moeder.

Late bekentenis

Anders dan de deskundigen van het Pieter Baan Centrum acht de rechtbank H. niet volledig ontoerekeningsvatbaar. In het vonnis weegt mee dat H. in de eerste maanden na zijn arrestatie zijn daden ontkende of zich beriep op zijn zwijgrecht. Hij kwam pas in augustus 2019 met zijn bekentenis en het verhaal over het systeem en de opdrachten. Dat gebeurde nadat hij in detentie een uitvoerig gesprek had gehad met zijn moeder en zus over het proces, met een door zijn ouders aangezochte psychiater, en nadat hij in de gevangenisbibliotheek een boek over psychoses had geleend.

„Ging het u echt om een vraag om hulp of om een zo gunstig mogelijke straf?”, vroeg de rechter. Het begin van de waan werd in opeenvolgende verklaringen ook steeds verder terug in de tijd gelegd.

De rechtbank noemt H. ook een meester in „het ophouden van façades, het spelen van mooi weer”. Hij hield zich niet aan de voorgeschreven medicatie, door deze soms niet meer te nemen of juist andere pillen te nemen. Daarnaast loog hij volgens de rechtbank over zijn drugsgebruik. Ondertussen zocht hij op internet van alles op over psychopathie en effecten van gebruik van bepaalde medicijnen en drugs op gedrag (onder meer agressie).

Eerder met tbs beginnen

Vooral gezien H.’s leeftijd en zijn stoornis adviseert de rechtbank de minister om H. na het uitzitten van zes jaar van zijn straf te laten beginnen met zijn tbs. „De kans van slagen is dan groter.” Normaal zou dat na tweederde van zijn straf, dus twaalf jaar, zijn.

Lees ook: ‘Het systeem’ beval Thijs H. te doden

Joost de Bruin, een van de twee advocaten van Thijs H., sprak van „een teleurstellend vonnis. Wij bekijken de mogelijkheid van hoger beroep.” Verder wilde hij geen commentaar geven.

Phil Boonen, raadsman van de nabestaanden van de slachtoffers in Heerlen: „Het is een goed vonnis. Het verschil tussen de geëiste 24 jaar en de opgelegde 18 jaar is geen reden in hoger beroep te gaan.” Sébas Diekstra, advocaat van de echtgenoot van het Haagse slachtoffer en van de tweelingzus van het eerste Heerlense slachtoffer, is het oneens over het advies om al na zes jaar over te gaan op tbs met dwangverpleging: „Voor mijn cliënten voelt dat alsof dan al het vergeldingselement naar de achtergrond verschuift ten gunste van de behandeling en het voorkomen van recidive.”

Het OM was tevreden dat de rechtbank „veel van de overwegingen over H.’s toerekeningsvatbaarheid heeft overgenomen. Het verschil tussen de hoogte van de door ons geëiste gevangenisstraf en de door de rechtbank opgelegde straf kan voor ons nog een reden te zijn om in hoger beroep te gaan.”

Verdachte en het OM hebben twee weken om te beslissen of ze in hoger beroep gaan.