De wonderbaarlijke reïncarnatie van reddeloos metaal

Illusies Oude spullen worden in restauratiefilmpjes op YouTube te mooi om waar te zijn, constateert liefhebber .
Still uit een filmpje waarin Jaiphone een iPhone restaureert.
Still uit een filmpje waarin Jaiphone een iPhone restaureert. YouTube

Een bonk roest wordt op de werkbank gezet. Het was ooit een speelgoedauto, een boormachine, een koffiemolen. Nu is het reddeloos metaal.

Maar dan komen gehandschoende handen in beeld. Ze schroeven de onderdelen los, ze spuiten met kruipolie, ze hameren tegen alles wat hardnekkig vastzit. De boel gaat in een badje met zeepsop. Er wordt geboend, geborsteld en gepoetst. Dan wordt er geverfd en gespoten. Vervolgens wordt alles weer in elkaar gezet. Onder de handschoenen ontstaat een glimmend geel vrachtwagentje, een glanzende boormachine, een solide koffiemolen die weer dertig jaar meekan. Tot slot zien we een paar flashbacks van het vergane voorwerp waarmee het allemaal begon, afgewisseld met opnamen van de wonderbaarlijke reïncarnatie.

Op YouTube staan talloze restauratiefilmpjes. Ze gaan over antieke klaptafeltjes en kostbare horloges, maar ook over auto’s en tractoren. Scheepskompassen, soldatenhelmen, puntenslijpers – op YouTube worden ze weer als nieuw. De filmpjes duren vaak twintig minuten, maar er zijn er ook die de anderhalf uur halen. Sommige zijn gemaakt met een telefoon en hebben een schokkerig beeld, maar de meeste zijn van professionele kwaliteit, goed uitgelicht en voorzien van de zorgvuldig opgenomen geluiden van het restauratieproces. Gesproken wordt er zelden, soms komt er een verklarende Engelse tekst in beeld.

Stills uit video Restoration T-D: restauratie van een twintig jaar oude Lenovo-laptop.
Stills van YouTube
Restoration T-D restaureert een twintig jaar oude Lenovo-laptop.
You Tube

Oud wordt nieuw

De filmpjes zijn zeer populair: ze worden honderdduizenden keren bekeken. In de commentaren spreken de kijkers er menigmaal hun verbazing over uit dat ze de hele film hebben uitgezeten. Ze begonnen eraan, en voordat ze het wisten was er een half uur voorbij.

Het is niet moeilijk om te begrijpen waardoor dat komt. Hier zie je mensen die iets doen wat onmogelijk lijkt: ze draaien de levensloop van de dingen om. Oud wordt nieuw, wat defect was gaat weer werken, wat afgelopen leek kan toch opnieuw beginnen. Zag het gewone leven er ook maar zo uit!

De ware meesters van dit genre zijn een paar Aziaten. Ze hebben namen als ‘Restoration T-D’, ‘Restoration and Metal’ en Restoration Sakura’. Ze rijden op een scooter langs vuilnisbelten en trekken tussen de vergane matrassen en verroeste wasmachines een klomp modder tevoorschijn. Thuis wordt de boel schoongeborsteld en is te zien wat het was: een laptop, een telefoon, een gasgeiser. Alles wordt uit elkaar gehaald, geschrobd en los gesoldeerd. Elektronische onderdelen worden met zeepsop gereinigd en weer verbonden. Er worden een paar metingen verricht, de wijzers slaan uit en alles wordt weer gemonteerd. De laptop start weer op, de telefoon krijgt verbinding en de geiser geeft warm water.

Restauratie van een roestige gasgeiser.
You Tube

Bedrog

Er is wel een probleem: het is niet zo waarschijnlijk dat een iPhone het ooit nog doet als hij een tijdje in de modder heeft gelegen, of dat een geiser opknapt van heftig boenen met een tandenborstel. Die metingen zijn ook nogal onwaarschijnlijk. De testpennen worden lukraak op de bedrading gezet, de wijzer slaat uit, maar wat gemeten wordt is onduidelijk.

Hoe langer je naar deze restauraties kijkt, hoe duidelijker het wordt dat ze fake zijn. Restoration Sekura en zijn collega’s bedriegen de boel. Waarschijnlijk verwisselen ze halverwege de restauratie het gevonden wrak voor een werkend exemplaar.

Maar waarom doen ze het? Zijn het persiflages van serieuze restauratiefilmpjes? Is het kritiek op onze wegwerpmaatschappij? Of is het gewoon een kwestie van geld verdienen? De filmpjes worden goed bekeken en dat trekt adverteerders.

In de commentaren is menigmaal bewondering voor het vakmanschap van de restaurateurs. Maar er zijn er ook die het spel doorzien en zich boos maken op T-D, Sekura, Metal en de andere fakers. Dat is natuurlijk kinderachtig. Want wat zij ons duidelijk maken is dit: dat oud weer nieuw kan worden en dat wat vergaan is kan herrijzen – het zijn uiteindelijk illusies.

Jaiphone restaureert een modderige iPhone.
You Tube