In crisistijd voltooit Fox Sports de verbouwing van het verdienmodel

Live-voetbal op tv Ook bij Ziggo heeft Fox Sports nu voor elkaar dat er een afdracht per aansluiting is. Er kwam nog nooit zoveel geld binnen bij de zender voor live-voetbal.

Een uitzending van Fox Sports in 2016
Een uitzending van Fox Sports in 2016 Foto David van Dam

Vier dagen voor de aftrap van een maand lang vriendschappelijk voetbal onder de noemer ‘Eredivisie Comeback’, is voorkomen dat Fox Sports op zwart gaat voor kijkers van Ziggo. Het telecombedrijf dat sterk inzet op sportaanbod en ook hoofdsponsor is van Ajax, meldde dinsdag een nieuwe deal over het doorgeven van de zender voor Nederlandse livewedstrijden.

Tv-aanbieders houden van live-voetbal: interessant om klanten mee te werven. En daarom willen ze graag Fox Sports aanbieden. Tegelijkertijd is het steeds duurder geworden om de zender in het pakket te houden, sinds Fox heeft bedacht dat het een vergoeding wil voor elke aansluiting die een kabelaar bedient. Zo’n heffing raakt dus ook niet-voetbalfans als die wordt doorbelast aan de klant.

1Wat houdt de deal in?

Ziggo, de grootste aanbieder van digitale tv, had als enige provider in Nederland nog een contract waarbij Fox Sports alleen geld ontving voor de mensen die ook daadwerkelijk een Fox-abonnement hadden. Dat contract verliep 31 juli 2020.

Over overeengekomen bedragen worden geen mededelingen gedaan. Fox zou bij andere aanbieders zo’n 25 euro per jaar voor élk huishouden heffen. Directeur communicatie Marjolijn van Oordt (Ziggo) zei vorige maand in De Telegraaf dat Fox „ruim 100 miljoen” vroeg.

Van Oordt was dinsdag niet bereikbaar. Een Ziggo-woordvoerder wil vragen over details van de deal niet beantwoorden. Fox Sports wil niet bevestigen of en hoeveel water bij de wijn is gegoten. „Misschien is wat we vroegen wel minder dan wat geschreven werd”, zegt directeur Frank Rutten. Volgens een ingewijde krijgt Fox Sports tientallen miljoenen meer dan in de oude situatie. De zender trekt hoe dan ook meer geld uit de markt dan ooit tevoren, terwijl de bal nog nooit zo lang niet heeft gerold.

2Wat merkt de Ziggo-abonnee?

Niets, zegt de woordvoerder. „Dat was uitgangspunt voor ons en dat blijft het.” De manier waarop het (onbekende) meerbedrag wordt doorberekend is aan de provider zelf. KPN, dat al in 2016 ‘om’ ging, wil niet zeggen of ze de extra afdracht aan Fox uitsmeert over klanten of, bijvoorbeeld, ten laste brengt van het resultaat.

Vooral kleine providers hebben het lastig abonnees te ontzien bij de heffing van Fox Sports per aansluiting. Tele2 deed daarom helemaal niet mee en Caiway stapte in 2019 naar de rechter om af te dwingen dat de Autoriteit Consument & Markt (ACM) onderzoek zou doen naar machtsmisbruik door de enige aanbieder van live-wedstrijden in het Nederlands voetbal. Maar ook in hoger beroep werd vastgesteld dat de ACM geen diepgaand onderzoek hoefde te doen.

Lees ook: Iedereen betaalt voor voetbal op tv

3Waarom wilde Fox dit model?

In 2008 begonnen de clubs zelf live-voetbal te exploiteren via Eredivise Live. Een duur abonnement moest de inkomsten stuwen. In 2012 stapte 21st Century Fox in, met Fox Sports dat via een jaarlijks oplopend bedrag in totaal 1 miljard euro overhad voor twaalf seizoenen profvoetbal (tot 2025). De clubs bleven voor 35 procent eigenaar van Fox Sports.

Maar de Nederlandse markt bleek te klein om puur op voetbalgekken te teren. Fox Sports leed lang verlies, het bleef bij zo’n 600.000 abonnees (2016). Sindsdien is de zender bezig zijn verdienmodel om te katten van dure premiumabonnementen (zoals Sky in het VK) naar hogere aantallen (zoals EPSN in de VS). Waarbij de providers dus een bedrag moet betalen om Fox Sports aan te bieden. In 2017 kwam Fox in handen van Disney (ook eigenaar van ESPN), maar volgens Frank Rutten heeft dat geen invloed gehad op de ‘vaste vergoeding’-strategie die al was ingezet.

Volgens Rutten gaat Fox Sports niet achterover leunen, nu de geldkraan vanuit providers loopt. „We moeten onze positie blijven uitbouwen en waarde creëren, ook voor de providers.” De zender loopt met het nu voltooide verdienmodel geen risico als bij een opschorting van de competitie mensen massaal opzeggen – de providers betalen toch wel. Volgens Rutten viel het aantal opzeggingen in coronatijd trouwens mee. „We zijn daar in positieve zin door verrast.”

4 En wat zien de clubs terug?

Nu niets. De tv-gelden, nu zo’n 90 miljoen per jaar, van Fox aan de clubs liggen tot 2025 vast. Maar indirect wel, zegt Rutten, als pakketten met live-voetbal breder aangeboden worden. „En meer kijkers betekent meer sponsorinkomsten voor clubs.”