De snelle groei van online broker Degiro had een keerzijde

Beleggen Een onderzoeksrapport van toezichthouder AFM biedt een kijkje in de riskante bedrijfsvoering die online broker Degiro een boete van 3 ton opleverde. Ging groei boven het belang van de klant?

Beleggingsplatform Degiro groeide met agressieve marketing en scherpe prijzen uit tot marktleider in Nederland.
Beleggingsplatform Degiro groeide met agressieve marketing en scherpe prijzen uit tot marktleider in Nederland. Foto Merlin Daleman

Groei, groei, groei. Dat was jarenlang het adagium bij beleggingsplatform Degiro, en met ogenschijnlijk succes. De online broker is al enkele jaren marktleider in Nederland. Maar naar nu blijkt had het bedrijf gedurende die groeispurt weinig oog voor de bescherming van klanten.

Uit een maandag gepubliceerd onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) blijkt dat de prijsvechter zijn bedrijfsvoering en risicobeheer niet op orde had. Degiro zou daarmee hoog spel hebben gespeeld met beleggingen van klanten.

Vorige week bleek uit een uitspraak van de rechtbank Rotterdam dat Degiro niet onder een AFM-boete van 300.000 euro uitkomt. De toezichthouder kon toen niet in detail treden, maar nu wel. Het 158 pagina’s dikke onderzoeksrapport van de AFM biedt een ontluisterend kijkje in de riskante bedrijfsvoering van Degiro.

Agressieve marketing

Degiro werd in 2008 opgericht door vijf oud-medewerkers van BinckBank. Het bedrijf richtte zich in eerste instantie op professionele partijen. Vanaf 2013 werd het actief als online broker voor gewone consumenten.

Met agressieve marketing en scherpe prijzen groeide Degiro in Nederland in enkele jaren uit tot marktleider. Het bedrijf rolde zijn activiteiten uit naar nog eens zeventien Europese landen. Ook dit jaar bleef Degiro stevig groeien: halverwege het jaar telde de broker ruim 633.000 rekeningen, 217.000 meer dan op 1 januari.

Belang van cliënten raakte ondergeschikt aan streven naar groei, aldus AFM

Maar die razendsnelle groei had een keerzijde. Het belang van cliënten raakte „ondergeschikt” aan het streven naar „groei door zo laag mogelijke kosten. „Dit creëren van (extra) marktwaarde, waarbij de aandeelhouders een (persoonlijk) financieel belang hebben, gaat boven het belang van cliënten”, aldus de toezichthouder.

Degiro voerde „geen adequaat beleid voor een integere uitoefening van haar bedrijf”. Zonder dat klanten dat wisten, liepen zij het gevaar om op te draaien voor de risico’s die Degiro nam. Het bedrijf verstrekte klanten onjuiste informatie over hun beleggingen. Hen werd verteld dat hun geld veilig en afgescheiden was ondergebracht, maar de praktijk bleek anders. De AFM stelt vast dat Degiro zo in ieder geval in de periode van begin 2017 tot 23 april 2018 stelselmatig de Wet op het financieel toezicht (Wft) overtrad.

Onder druk van de toezichthouder werden in november 2018 nieuwe bestuurders, commissarissen en „meer ervaren senior medewerkers” aangesteld. Maar de boete van drie ton kon niet worden voorkomen. Want op het gebied van vermogensscheiding, belangenconflicten en belangenverstrengeling voldeed Degiro een half jaar na de dwangsom niet aan alle eisen. In juni 2018 kreeg Degiro al een boete van 240.000 euro opgelegd omdat het bedrijf in 2015 en 2016 transacties te laat had gemeld. Een fout die Degiro overigens zelf ontdekte en meldde bij de toezichthouder.

Overname in ander licht

De bevindingen van de AFM laten een ander licht schijnen op de overname van Degiro door het Duitse Flatex eind vorig jaar. De Duitse broker kreeg vorige week goedkeuring van De Nederlandsche Bank voor de overname van de Degiro per 1 augustus. Bij de bekendmaking van die deal van 250 miljoen euro liet Degiro-topman Esmond Berkhout al doorschemeren dat zijn bedrijf onder een vergrootglas lag bij de AFM. „Focus op groei betekende [...] dat de focus op governance en compliance achterbleef”, schreef Berkhout. Financieel topman Peter Verberne schreef in hetzelfde persbericht dat de overname Flatex in staat stelt „de volledige overgang te maken van een scale-up naar een volwassen financieel bedrijf.”

Of de aanhoudende strijd met de AFM er mede toe heeft geleid dat Degiro inging op het overnamebod van Flatex, wil het bedrijf niet zeggen. „Dit AFM-rapport gaat over het verleden en omschrijft de situatie voor 2018. Sindsdien is veel veranderd bij Degiro en zijn alle genoemde punten aangepakt. Het heeft niet zo veel zin om terug te kijken”, aldus een woordvoerder van Degiro.

Uit navraag bij de AFM blijkt dat op dit moment nog niet is vastgesteld of Degiro zich volledig aan de Wft houdt. De toezichthouder laat weten dat de komende maanden wordt onderzocht of niet langer sprake is van vermogensscheiding, belangenconflicten en belangenverstrengeling bij Degiro. Daarbij wordt volgens een woordvoerder van AFM op een „constructieve manier” overlegd met het bedrijf.