Recensie

Recensie Media

Zomergast Inez Weski verheft zwijgen over privédingen tot kunst

Zap Tot toenemende frustratie van presentator Janine Abbring weigerde haar Zomergast Inez Weski over haar persoonlijke emoties en gevoelens te praten. Weski maakte er een avond van over groepsdynamiek, en over anders durven of willen zijn.
Inze Weski in gesprek met Janine Abbring.
Inze Weski in gesprek met Janine Abbring. Beeld VPRO

Strafrechtadvocaat Inez Weski wilde niet zeggen welke boeken ze haar kleinkinderen voorleest. Ze wilde ook niet zeggen wat haar beweegredenen zijn om een zaak wel of niet te doen. Met moeite gaf ze toe dat ze vijf katten heeft. Dat rekent ze allemaal tot „privédingen” en dáár wilde Weski het deze zondagavond niet over hebben. Of eigenlijk nooit niet.

Aan de andere kant van de tafel, tegenover haar, probeerde presentator Janine Abbring haar tweede gast van de reeks Zomergasten 2020 juist persoonlijke informatie te ontlokken. De weigering daartoe van Weski en het gevecht en de frustratie van Abbring bleven het ruim drie uur durende gesprek overheersen. Dat was soms spannend, maar vooral zonde omdat ze in de weg stonden van het verhaal dat Weski wél wilde vertellen. Dat lukte de advocaat uiteindelijk ook, in het gesprek voerde niet de presentator maar de gast de regie.

Lees ook de recensie van de eerste Zomergasten van 2020: Typhoon bouwt in Zomergasten mooie avond rond ras, muziek, liefde en God

Vlak voor het eerste fragment, uit de animatiefilm Fantastic Mr. Fox dat gebaseerd is op het gelijknamige boek van Roald Dahl, gaf Weski de kijker een kijkwijzer mee over de fragmenten die zouden volgen: „Dit is het begin van de rest van de avond. En er zit een lijn in.”

Goudkoorts in Dawson City: Frozen Time. Beeld Hypnotic PicturesPicture Palace Pictures

Die lijn voerde langs de goudzoekers van Dawson City, langs beelden van de geëxecuteerde Mussolini, langs Afro-Amerikaanse gevangenen die op het ritme van hun werkstraf liederen zongen, langs Stanley Kubricks 2001: A Space Odyssey en eindigde bij haar keuzefilm Midnight Cowboy. Het terugkerende thema was groepsdynamiek: anders durven of willen zijn, het individu versus de massa, het gevaar van groepsdenken.

Persoonlijke geschiedenis

Bij het fragment uit de documentaire Prosecuting Evil, waarin de hoofdaanklager van de Neurenbergprocessen Benjamin Ferencz terugblikt, werd even een flits van de persoonlijke geschiedenis van Weski prijsgegeven. Op de hypothetische vraag van Abbring of Weski een van de nazikopstukken zou hebben verdedigd, antwoordde ze: „Ik denk dat je alleen de zaken moet doen waarin je je vrij voelt om onafhankelijk te kunnen verdedigen en ik denk niet dat dit zou kunnen.” Waarom niet, vroeg Abbring. Weski: „Dat ga ik niet zeggen, daar heb ik mijn redenen voor.”

Even later, toen de beeldend kunstenaar Ossip Zadkine werd getoond in zijn atelier, vertelde Weski dat hij familie van haar is. Het beeld dat hij maakte over het bombardement van Rotterdam, De verwoeste stad, staat op haar netvlies, liet ze weten. Zadkine, die een Joodse vader had, was in de Tweede Wereldoorlog gevlucht naar Amerika.

Ze delen dus een familiegeschiedenis, probeerde Abbring. „Ja, maar waar ik verder dus niet op in zal gaan. Het feit dat ik dat dan al erken, dat is voor mij dan al meer dan genoeg.” Abbring vroeg toestemming om „dan zelf de puzzel verder in te vullen”. Weski: „Nou, liever niet. Laat de puzzelstukjes maar gewoon liggen.” Hoewel Abbring doorzette, wilde Weski over zichzelf weinig kwijt. Wat ze wel zei: „Genocide is het refrein van al die samenlevingen.”

Later in de uitzending zou Abbring Weski vragen of ze haar familieverleden ter sprake had gebracht bij haar ontmoeting met Ferencz. Tot haar grote verbazing reageerde zij ontkennend: „Nee, nee, nee. De kunst van het zwijgen.”

Emotioneel exhibitionisme

Nee, praten over eigen emoties of gevoelens, daar is Weski, die bijna uitsluitend in de derde persoon praat - ook over zichzelf -, duidelijk wars van. Het mag volgens haar wel wat minder met het „exhibitionisme van emoties”. „Alles is tegenwoordig op stoeptegelniveau. De journalistiek” – ze wees bij die woorden even in de richting van Abbring - „soms. Men gaat niet informeren hoe iets is ontstaan. Nee, we gaan een voorbijganger vragen: hoe voelt dat? En aan het eind van zo’n stukje denk je: maar wat was er nou aan de hand daar? Hoe is dat nou tot stand gekomen?”

Lees ook: Dit zijn de zes Zomergasten van 2020

„Er is niet veel ruimte meer voor ontdekking, voor de diepte, het reliëf. Het is nu oppervlakkig. Het maakt dat feiten niet veel meer tellen.” Later: „Je kan niet langszappen of je bent beland in iemands binnenste.”

Over haar roemruchte cliënten, onder wie de oud-president van Suriname Desi Bouterse en hoofdverdachte in het liquidatieproces Marengo Ridouan T., sprak Weski met geen woord. Over (het belang van) de rechtsstaat, die ze samen met kunst en cultuur beschreef als „de derde dimensie” des te meer. „De prijs van de rule of law is dat een onschuldige – als het goed is – niet wordt veroordeeld, maar dat een schuldige ook kan worden vrijgesproken. Dat is de prijs van een eerlijk proces.”

Als anderen op vakantie zijn, blijft Inez Weski achter haar bureau zitten. Het is de periode, zei ze zondag, waarin ze veel werk kan verzetten. „Maar in gedachten maak ik enorme reizen.” De korte reis waarin ze kijkers deze zondag meenam, voelde als een vakantie die zo veel nieuwe indrukken gaf dat de tijd voorbijvloog. Het is dan teren op de herinneringen tot de volgende reis voor de deur staat. En dan maar hopen op een gids die minstens zo goed is.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.