Opinie

Praat je bekakt? Dan ben je niet zwart genoeg

Zihni Özdil

Hij kreeg mavo-advies, ook al verdiende hij beter. Zijn verkeerde afkomst was gewoon pech. Na de mavo ging hij door, met de hoogste cijfers, via de havo naar het vwo. Toen hij dan eindelijk mocht gaan studeren, koos hij voor het verbreden van zijn horizon. Daarom sloot hij zich aan bij het Leidse studentenkorps Minerva – en niet bij een Marokkaanse of islamitische studentenvereniging.

Na zijn studie ging hij naar de prestigieuze École Nationale d’Administration in Straatsburg. Daarna werd hij diplomaat voor Nederland, zíjn land. Vijftien jaar lang werkte hij onder meer in Rusland, Afghanistan, Hongarije en als plaatsvervangend ambassadeur in Cuba. Door negen talen te spreken en met hart en ziel het belang van zijn land te behartigen, bouwde hij een internationaal netwerk op waar je u tegen zegt.

Nu is hij Tweede Kamerlid. En zijn portefeuilles gaan niet over zijn afkomst, wel over zijn kracht: buitenlandse handel en ontwikkelingshulp. Ik heb het over Achraf Bouali van D66.

Dat u zijn naam niet kent en hem bijna nooit op televisie hebt gezien, is een pijnlijke illustratie van het feit dat Nederland echte diversiteit nooit heeft begrepen en het nog steeds niet begrijpt - ‘racismedebatten’ en uit het buitenland overgewaaide Black Lives Matter-perikelen ten spijt.

Vanaf de jaren tachtig turfde Nederland ‘allochtonen’ om ze vervolgens in een apart hokje te zetten en klein te houden. Dat deed het zonder eerst goed na te denken over wat ‘diversiteit’ precies is. Vooral in de progressieve politiek mondde dat uit in ‘allochtone’ volksvertegenwoordigers die vaak niet eens de ideologie van de partij onderschreven. Zo werden de meest rechtse en fundamentalistische lieden gekozen voor linkse en progressieve partijen – de SP was de enige uitzondering.

Ook de publieke omroep nam ‘allochtonen’ aan voor de ‘diversiteit’ – daar was immers subsidie voor – om ze vervolgens weg te stoppen in aparte ‘allochtonenprogramma’s’ waar geen hond naar keek.

Zijn we sindsdien opgeschoten? Helaas. Ook nu wordt een Marokkaanse Nederlander als Achraf Bouali niet uitgenodigd aan de talkshowtafels. Omdat hij echte emancipatie belichaamt. Omdat hij daarom met een ‘bekakt’ accent praat. Omdat hij zich daarom bezighoudt met onderwerpen die niet met zijn ‘afkomst’ te maken hebben. Dus is hij niet ‘divers’ (lees: stereotiep) genoeg.

Hetzelfde zou ik kunnen schrijven over bijvoorbeeld Zohair el Yassini (VVD), Mustafa Amhaouch (CDA), Nevin Özütok (GL) of Mahir Alkaya (SP). Voor het eerst hebben de gevestigde politieke partijen louter Tweede Kamerleden met een migratie-achtergrond in hun gelederen die er niet zijn gekomen door hun etnische afkomst uit te buiten, maar die daadwerkelijk de ideologie van hun partij onderschrijven. Kamerleden die, juist omdat ze onderwerpen behandelen die niet over hun afkomst gaan, de ultieme belichaming van diversiteit zijn. Nu Nederland zich steeds vaker verliest in een slap aftreksel, nee, goedkope karikatuur van de belangrijke Amerikaanse Black Lives Matter-beweging, maak ik me zorgen. Zie het relaas in de Volkskrant, over hoe de witte leiding van de superinclusieve Amsterdamse uitgaansgelegenheid De School, nota bene op instigatie van een zwarte medewerker, door een maoïstisch pigment-tribunaal is gegaan. „Ben je bereid naar hen [de klagers] te luisteren, en niet in twijfel te trekken wat ze zeggen?” – zo eindigt de avond richting de leiding die alles lijdzaam ondergaat. „En accepteer je dat het niet meer aan jou is, maar aan hen en hun gevoelens?”

De komende maanden bepalen politieke partijen hun lijsten voor de verkiezingen van 2021. Het zou D66 sieren als de partij laat zien dat een uitstekend Kamerlid als Bouali niet op een onverkiesbare plek komt, omdat hij ‘niet zwart genoeg’ zou zijn. Partijen moeten hun Kamerleden met een migratie-achtergrond ook de tijd gunnen, dat is cruciaal. Alleen zo zal Nederland eindelijk een minister kunnen krijgen die niet wit is. Simpel gezegd: door met kleur te rouleren bouw je geen parlementaire ervaring op. En geef je geen goed voorbeeld voor de rest van de samenleving.

Zihni Özdil is historicus.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.