Deze semi-thriller is voer voor psychologen

Iedereen leest In Bonuskind van Saskia Noort ontdekt de vijftienjarige Lies op een ochtend dat haar moeder Jet is verdwenen.

Weten ouders wel wat een vechtscheiding doet met een kind? Saskia Noort vraagt het zich af in haar column van 20 juni in het AD waarin zij uitlegt waarom zij de thriller Bonuskind heeft geschreven „vanuit het perspectief van een kind”. Het gaat immers over „6.000 kinderen die jaarlijks te maken hebben met ouders die in vechtscheiding liggen en de naar schatting 16.000 kinderen die ernstige last hebben van een scheiding die problematisch verloopt. Ouders die elkaar maar blijven beschadigen, ook al wonen ze niet meer bij elkaar, die kwaadspreken over de ander waar de kinderen bij zijn, of zelfs tegen de kinderen, die steeds maar weer vechten om geld, over omgangsregelingen, maar ook over de kleinste dingen als vergeten zwembroeken.”

In Bonuskind, dat binnen drie weken op de eerste plaats van de Bestseller Top 60 stond, ontdekt de vijftienjarige Lies op een ochtend dat haar moeder Jet is verdwenen. Haar vader Pieter, die met zijn vriendin Laura elders woont, haalt de kinderen op en uiteindelijk wordt de politie ingeschakeld. Die denkt dat mevrouw wel weer zal opduiken – volgens Pieter is zij depressief en wil zij ‘gewoon een beetje ruimte’. Nee, denkt Lies, dat wil zij helemaal niet. Lies gaat zelf de gangen van haar moeder na en omdat Jets telefoon en MacBook nog gewoon thuis liggen, komt zij een heel eind.

De maatschappelijke reden waarom Noort Bonuskind schreef, valt te prijzen maar wie wil zij er ‘vanuit het perspectief van een kind’ mee bereiken?

Kinderen van gescheiden ouders zullen het geduw en getrek herkennen maar of zij nou alles willen weten over het seksleven van hun ouders – wel of niet gescheiden – is de vraag.

De ouders dan? Zouden die zich door het leed van deze kinderen aangesproken voelen en zich dan anders gaan gedragen? Bonuskind loopt over van therapie: „Als je het spel zat bent, stop dan met spelen. En als je dat niet kunt, vraag jezelf dan af waarom dat zo is.”

Wat dat betreft zou de semi-thriller ook voer voor psychologen kunnen zijn. Alle ‘bullshitadviezen’ passeren de revue, therapeuten zullen zich afvragen of hun adviezen niet te doorzichtig zijn geworden: „Zorg goed voor jezelf, als niemand anders het doet” of „Als je niet meer weet wat je moet doen, ga dan rustig zitten en praat met jezelf alsof je je eigen beste vriendin bent”.

Of is het toch vooral een anti-stiefmoederboek? Lies en haar broertje Luuk haten Laura die in hun ogen het gezin te gronde heeft gericht. Die op een ruïne een nieuw gezin wil bouwen. Speel in ieder geval geen ‘stiefmoeder-van-het-jaar’ is het advies aan stiefmoeders. Als de ouders van Laura het dan ook nog eens hebben over ‘bonuskleinkind’ krijgt ook die generatie („jullie zijn mijn opa en oma niet”) het zwaar te verduren.

Laura blijkt best mee te vallen en Lies staat zelfs op het punt de stiefmoeder tijdens haar zoektocht in vertrouwen te nemen maar doet dat niet uit loyaliteit naar haar moeder. Had zij dat wel gedaan, dan had het boek ook heel anders kunnen aflopen.

Op deze plek schrijft NRC over de populairste boeken van dit moment. Reacties: boeken@nrc.nl