Zonder emissiehandel had Tesla geen winst gemaakt

Halfjaarcijfers De omzet van Tesla daalde ondanks corona bijna niet. Tesla profiteert van de verkoop van CO2-rechten aan andere autofabrikanten.

Tesla, het bedrijf van topman Elon Musk, blijkt een flink zakcentje te verdienen met emissiehandel.
Tesla, het bedrijf van topman Elon Musk, blijkt een flink zakcentje te verdienen met emissiehandel. Foto Aly Song/Reuters

Consumenten kunnen bij Tesla elektrische auto’s kopen. Maar ook andere autobedrijven komen graag shoppen bij het Amerikaanse bedrijf – voor uitstootrechten.

Donderdagochtend kwam Tesla, het autobedrijf van cult-topman Elon Musk, met de resultaten over het eerste halfjaar van 2020. Veel analisten waren verrast: Tesla maakte voor het vierde kwartaal op rij winst (104 miljoen dollar), en zag de omzet (5 miljard dollar) nauwelijks inzakken door de coronacrisis – uniek voor een autobouwer, aangezien de sector wereldwijd een van de hardst geraakte sectoren is. Veel consumenten hebben geen behoefte aan een nieuwe auto, maar dat geldt niet voor Tesla’s.

Tesla verraste op nog een manier: 428 miljoen dollar van de omzet uit het tweede kwartaal is afkomstig van wat Tesla in de cijfers omschrijft als ‘regulatory credits’ – het hoogste bedrag ooit. Zonder dit had het bedrijf dus geen winst gemaakt, maar was een verlies overgebleven van ongeveer 300 miljoen dollar. Hoe zit dat?

Kort gezegd heeft Tesla iets wat andere automerken graag willen, maar te weinig hebben: het recht om CO2 uit te stoten. Steeds meer overheden komen met strenge eisen voor de uitstoot van auto’s. Zo wil de Europese Commissie bijvoorbeeld per 2021 dat de vlootbrede gemiddelde uitstoot van automerken 95 gram CO2 per gereden kilometer is. Op dit moment is de norm nog 122,4 gram.

Lees ook: Elektrische auto’s in trek door nieuwe subsidies

Miljardenboetes voor CO2-uitstoot

Veel automerken halen dat lang niet, omdat ze bijvoorbeeld nauwelijks elektrische auto’s produceren. Zo zat Fiat-Chrysler in 2018 op ruim 120 gram. Dat kan vanaf 2021 tot forse boetes leiden: 95 euro per gram boven de norm, en dat maal het aantal verkochte auto’s. Bij veel autobouwers kan dat al snel in de miljarden lopen.

Tesla haalt de norm gemakkelijk, omdat álle gemaakte auto’s elektrisch zijn. De EU wil dat andere automerken ook deze kant op gaan. Maar voorlopig mogen ze van de Commissie ook hun vloot op papier samenvoegen met die van andere bedrijven – zoals Tesla. Fiat-Chrysler (met relatief vervuilende merken als Jeep, Maserati, Alfa Romeo) deed dat in april 2019.

De deal kost Fiat-Chrysler zo’n 1,8 miljard euro tot en met 2023, ruim honderd miljoen per kwartaal. De resultaten zijn terug te zien in Tesla’s halfjaarcijfers. En zoals verschillende analisten eerder dit jaar voorspelden, krikt dat de winstcijfers op.

Overigens hoeft het koppelen van de vloten niet te betekenen dat Fiat-Chrysler geen boete meer hoeft te betalen, maar deze kan in ieder geval lager uitvallen. Hoeveel CO2 de Fiat-Chrysler-Tesla vloot uiteindelijk zal uitstoten moet volgend jaar blijken.

Ook in VS aankloppen bij Tesla

Onder het credits-kopje in de halfjaarresultaten vallen ook soortgelijke inkomsten die Tesla heeft in de VS. Verschillende staten, zoals Californië, kennen wetgeving die van autoproducenten eist dat een bepaald deel van hun verkopen bestaat uit elektrische auto’s. Halen ze dit niet, dan mogen ze bij Tesla aankloppen om speciale credits te kopen.

Lees ook: Europese autobouwers raken steeds dieper in de problemen

De financiële details blijven hier ondoorzichtig. Dat geldt ook voor de merken waarmee afspraken zijn gemaakt en de precieze verdeling van de bedragen over de kwartalen. Wel meldde persbureau Bloomberg in 2019 op basis van Amerikaanse overheidsdocumenten dat in de VS in elk geval General Motors (van onder meer Chevrolet) en Fiat-Chrysler gebruik maakten van Tesla’s credits.

Al met al is de hele emissiehandel voor Tesla een cruciaal zakcentje. Het bedrijf is flink aan het uitbreiden, en bouwt onder meer een eerste grote fabriek in Europa, in de bossen bij Berlijn. In feite doet het dat met geld van Fiat-Chrysler, merkten analisten van de Amerikaanse investeringsbank Baird begin dit jaar fijntjes op.