Marc Van Ranst

Foto BELGA

Interview

‘Mondkapplicht moeilijk uit te leggen, zeker aan egoïst’

Marc van Ranst | Belgisch regeringadviseur Covid-19

Bijna iedere Belg kent hem van tv. Hij maakte een draai naar mondkapplicht. „Het kost slechts vijf minuten politieke moed.”

Hij reageert verbaasd als hij hoort over de grote weerzin in de Nederlandse politiek om de mondkapdiscipline aan te scherpen. „Je vraagt mensen toch niet om hun handen af te hakken? Een mondkapje is goedkoop en je draagt ’m hooguit een half uur per dag in risicovolle ruimtes.”

Viroloog Marc Van Ranst, ‘de Belgische Jaap van Dissel’, kende afgelopen maanden amper een dag dat hij níet op televisie was. Bondig, overtuigend en onvermoeibaar legt hij voor een groot publiek uit wat er gebeurt. Van Ranst, professor virologie aan de universiteit KU Leuven, is ook lid van de door de Belgische regering ingestelde ‘Exit Groep’ die is belast met het ontwikkelen van een strategie om de coronamaatregelen te versoepelen. Maar van versoepelingen is al geen sprake meer. Vanaf zaterdag wordt de mondkapplicht in België verstrengd: verplicht in winkelstraten en op markten en in de horeca.

Winkelend publiek in de straten van Utrecht, zonder mondkapjes. Foto Dieuwertje Bravenboer

Terecht?

„Ja, het aantal besmettingen stijgt weer aanzienlijk. Op restaurant mag je ’m trouwens aan tafel afdoen, anders krijg je natuurlijk geen hap door je keel. Maar loop je door het restaurant naar het toilet, dan moet-ie op.”

België maakt zich op voor een tweede golf . Maar bij de start van de pandemie was u geen voorstander van mondkapjes. Waarom?

„Aanvankelijk was dat wereldwijd de boodschap, ook van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO. Eén meter afstand leek voldoende, kapjes waren niet nodig. En die boodschap kwam ook wel goed uit want er was toen nog een groot gebrek aan .”

Wat heeft u van gedachten doen veranderen?

„Toen we eindelijk konden beginnen met nadenken over een exitstrategie. Wat zou dan een minimale vereiste zijn om het risico te verminderen? Wetenschappelijk onderzoek toonde aan: mondkapjes dragen. Ze zorgen voor minder snelle circulatie van virusdruppels in slecht geventileerde ruimtes.”

Lees ook: Roep om mondkapjesplicht zwelt aan

U werd op sociale media meteen uitgemaakt voor ‘draaikont’.

„‘Van Ranst is ongeloofwaardig, hij maakt een bocht!’, werd mij meteen verweten. Tsja, daar moet je tegen kunnen. Het was allereerst bizar dat wij als virologen een soort van rocksterallure kregen. Ik verloor goodwill. Ach, ik heb het aangedurfd om die prijs te betalen met het maken van mijn ‘bocht’. Ik noem het trouwens liever voortschrijdend inzicht.”

Hoe verklaart u dat van alle coronamaatregelen de mondkapplicht zo gevoelig ligt?

„Omdat het zo moeilijk uit te leggen is, zéker aan een egoïst. Want je doet het primair voor een ander. Het is ook beleefdheid: ik hoest niet in jouw gezicht, dat is gewoon not done. Je doet het om risico’s te vermínderen. Eliminatie van risico bestaat niet, tenzij je als kluizenaar in een grot gaat leven.”

In Nederland staat de Tweede Kamer niet te springen om de mondkapplicht buitenshuis te verplichten.

„Waarvoor ben je politicus? Om het volk mee op sleeptouw te nemen. Elke extra dag dat je draalt, wordt het maken van de ‘bocht’ moeilijker. Maar ik begrijp niet zo goed waar politici in Nederland zo bang voor zijn. Het kost slechts vijf minuten politieke moed. De mondkapplicht in het Nederlandse openbaar vervoer leidde toch niet meteen tot een revolte?”