Mondkapjesplicht? De Tweede Kamer vindt het ‘nog te vroeg’

Rondgang Burgemeester Aboutaleb riep woensdag op tot een mondkapjes- en quarantaineplicht als het aantal besmettingen blijft oplopen. De Tweede Kamer ziet daar nog weinig in, blijkt uit een rondgang.

Utrecht deze maand, gefotografeerd vanaf de Domtoren. Als het aan burgemeester Aboutaleb ligt, worden mondkapjes buiten verplicht als het aantal besmettingen blijft stijgen.
Utrecht deze maand, gefotografeerd vanaf de Domtoren. Als het aan burgemeester Aboutaleb ligt, worden mondkapjes buiten verplicht als het aantal besmettingen blijft stijgen. Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

Opnieuw zijn het de mondkapjes die voor verdeeldheid zorgen. Het duurde heel lang, tot 1 juni, voor Nederland overging tot een verplichting om mondkapjes te dragen – en dan alleen in het openbaar vervoer. Terwijl mensen in omringende landen al lang mondkapjes moesten dragen in supermarkten, musea en andere publieke ruimtes, wilde Nederland daar niets van weten bij de corona-aanpak. Ondanks de toenemende maatschappelijke druk.

Nu het aantal besmettingen weer fors oploopt, luidt opnieuw de vraag: waarom wijkt Nederland af van andere landen? Waarom niet mondkapjes verplichten, als dat kan helpen bij het terugdringen van Covid-19?

Dit keer zijn het bestuurders die aandringen op het verplicht stellen van mondkapjes: de burgemeesters Femke Halsema van Amsterdam en Ahmed Aboutaleb van Rotterdam. Mensen zouden meteen als zij thuis weggaan een mondkapje moeten dragen, zei Aboutaleb woensdag in Nieuwsuur.

Er is niet meteen steun. De voorzitter van de veiligheidsregio’s, de Nijmeegse burgemeester Hubert Bruls, die in feite mede namens Halsema en Aboutaleb spreekt, noemt een mondkapjesplicht „erg bezwaarlijk en vooral niet effectief”. „De besmettingen die we nu hebben, dat gaat om (familie)feestjes”, zegt hij. „Het heeft niks te maken met shoppen bij de HEMA. De Koopgoot in Rotterdam heeft toch niet die uitbraken veroorzaakt? Dat zit op andere plekken.”

Bruls liet donderdagochtend al weten een mondkapjesplicht nu onverstandig te vinden, omdat mensen dan minder geneigd zouden zijn afstand te houden.

Ook de Tweede Kamer staat nog niet te springen om mondkapjes buitenshuis te verplichten, of om mensen met corona te verplichten in quarantaine te gaan, een andere suggestie die Aboutaleb op televisie deed.

VVD-Kamerlid Hayke Veldman zegt de zorgen van Aboutaleb wel te snappen. Ook hij ziet dat mensen die besmet zijn toch naar buiten gaan. Maar, zegt hij: „Verplichte quarantaine is nogal een stevige vrijheidsbeperkende maatregel, die kun je niet zomaar invoeren. Hoe ga je dat handhaven? Je kunt moeilijk bij iedere besmette Nederlander een politieagent voor de deur zetten.”

Lees ook over de waarschuwing van Grapperhaus woensdag: Met een ‘stroomstoot’ wil Grapperhaus verslapping bij de burger tegengaan

Over een verplichting om buitenshuis een mondkapje te dragen, aarzelt de VVD. „Ik zeg niet dat we nooit die stap zullen zetten. Als het nuttig en noodzakelijk is, dan moet het misschien”, aldus Veldman. „Maar we willen voorkomen dat we schijnveiligheid creëren.”

CDA en ChristenUnie vinden het nog te vroeg voor een mondkapjesplicht. „Afstand houden is het meest effectief”, zegt CDA-Kamerlid Joba van den Berg. „En het leven is gewoon leuker als je niet steeds met een mondkapje op hoeft te lopen.” Maar misschien is er op den duur geen ontkomen aan, erkent ze.

Ook de ChristenUnie sluit niets uit, zegt Carla Dik-Faber. „Zeker gezien de richtlijnen in de landen om ons heen en het soms onvoorzichtige gedrag van veel mensen.” Net als de VVD wijst ze er echter op dat het dragen van een mondkapje ook onvoorzichtig gedrag in de hand kan werken.

Lees ook: De tweede golf van het virus moet lokaal worden gestopt

D66-Kamerlid Antje Diertens laat weten dat mondkapjes „misschien helpen” maar wijst liever op 1,5 meter afstand houden, handen wassen, et cetera.

Nieuw OMT-advies

Ondanks hun afwachtende houding wil de coalitie wel dat het kabinet een nieuw OMT-advies aanvraagt over het nut van mondkapjes in de openbare ruimte. Ook de oppositiepartijen PvdA, GroenLinks, SP en SGP willen dat. SP’er Maarten Hijink: „Je moet toch weten waarom wij anders handelen dan bijvoorbeeld Duitsland. Hoe kan het dat ze daar een heel andere afweging maken? En waarom zouden 1,5 meter afstand houden en mondkapjes op drukke plekken niet samen kunnen gaan?”

Het Veiligheidsberaad, het overleg tussen de 25 voorzitters van de veiligheidsregio’s, sprak niet over een mondkapjesgebod, zegt voorzitter Bruls. „Daar was geen aanleiding voor, er ligt geen OMT-advies of een ander voorstel.” „De cijfers van het RIVM zijn zorgwekkend, dat vind ik ook. Maar laten we naar de analyse kijken en nu niet direct een nieuw middel uit de kast halen.”

M.m.v. Elsje Jorritsma en Titia Ketelaar