Ruim honderd musea vrezen voor voortbestaan in 2021

Enquête Museumvereniging Het jaar 2020 komen de meeste musea nog wel door, maar vooral regionale musea en de ‘doe-musea’ vrezen volgend jaar. Ze missen publiek en zaalinkomsten.

Het Flipje Museum in Tiel.
Het Flipje Museum in Tiel. Foto Havang/Wikimedia Commons

Ruim honderd musea vrezen komend jaar te moeten sluiten. Dat blijkt uit een enquête gehouden door de Museumvereniging onder haar leden. Van de 435 musea gaf een kwart aan weinig vertrouwen te hebben voor 2021. Buiten de vier grote steden hebben musea het moeilijk, vertelt Mirjam Moll, voorzitter van de Museumvereniging, door de telefoon. Het jaar 2020 komen ze nog wel door, maar 2021 is onzeker. Het museumbezoek ligt nu 80 procent lager dan pre-corona, daarnaast is zalenverhuur nog onmogelijk, waardoor ook veel inkomsten uitblijven. In april dit jaar vreesde nog een kwart van alle Nederlandse musea al dit jaar te moeten sluiten, bleek toen uit een ook door de Museumvereniging gehouden enquête.

Hetzelfde geldt voor de musea waar het gaat om activiteiten in plaats van kijken. Alex Verkade, directeur VSC (sectororganisatie wetenschapsmusea & science centers), legt uit dat de toekomst van wetenschapsmusea afhangt van de regels in 2021. „Blijft het zoals nu dan bestaat de kans dat de helft het niet gaat redden”, vertelt hij door de telefoon. Welke nu al in de problemen zijn, wil hij niet vertellen, daar moeten de musea zelf mee naar buiten komen.

Kickstart cultuurfonds

Het Amsterdamse wetenschapsmuseum NEMO maakte vorige week al bekend dat vijftig personeelsleden (30 fte) worden ontslagen. Dat komt omdat ze weinig subsidie ontvangen en dus afhankelijk zijn van bezoekers. Omdat dit een museum is waar je actief bezig bent, zijn de maatregelen moeilijk te handhaven.

De financiële tegemoetkoming die het Kickstart Cultuurfonds biedt voor musea om vanaf augustus aanpassingen te doen voor de anderhalvemeterregeling, gaan ook niet op: de meeste musea zijn al open en je mag niet met terugwerkende kracht aanspraak maken op die subsidie, aldus Verkade.

Lees ook: Hoe houd je 1,5 meter afstand in ‘aanraak-musea’ als NEMO en Naturalis?

Naast de regionale en wetenschapsmusea vrezen ook de musea waar minder dan 40.000 bezoekers per jaar komen de toekomst, „zoals Het Flipje en Streekmuseum in Tiel en het Stadsmuseum in Almelo”, aldus Mirjam Moll. Voor particuliere collecties als Singer Laren, Panorama Mesdag en het Spoorwegmuseum geldt hetzelfde.

Musea bezinnen zich al wel op reorganisatie. Moll: „Contracten voor bepaalde tijd worden al niet meer verlengd. Sommige musea hebben, zoals in de Hermitage Amsterdam, geen horeca meer, dus daar worden medewerkers ontslagen”. Enkele musea als het Klederdrachtmuseum en het Tassenmuseum in Amsterdam zijn al definitief gesloten.