Onderzoeker Stalin-terreur krijgt 3,5 jaar cel voor maken kinderporno

Massagraven Joeri Dmitriëv is een van de hoofdverantwoordelijken voor de vondst van het massagraf bij Sandarmoch, een van de grootsten uit de tijd van Jozef Stalin.
Amateurhistoricus Dmitriëv in april bij de rechtbank in Petrozavodsk.
Amateurhistoricus Dmitriëv in april bij de rechtbank in Petrozavodsk. Foto Vladimir Larionov/File Photo

De Russische historicus en activist Joeri Dmitriëv (64) heeft woensdag een celstraf van 3,5 jaar gekregen. Dat heeft zijn advocaat tegen staatspersbureau Tass gezegd. Dmitriëv zou pornografisch beeldmateriaal hebben gemaakt van zijn pleegdochter, maar zijn advocaat en aanhangers zeggen dat de straf is bedoeld als vergelding voor zijn jarenlange onderzoek naar de terreur van Stalin. De zitting in Petrozavodsk was gesloten voor pers en publiek.

In 1989 gaf Sovjetleider Michail Gorbatsjov de geheime dienst KGB opdracht om de archieven te openen. Dmitriëv was een van de eersten die daar gebruik van maakte.

Dmitriëv werd eind 2016 voor het eerst gearresteerd en verdacht van de productie van kinderporno. Dmitriëv zelf stelde dat de naaktfoto’s van zijn dochter bedoeld waren om „haar fysieke ontwikkeling bij te houden”. Hij werd vrijgesproken, maar later dat jaar opnieuw gearresteerd omdat het hooggerechtshof hem toch schuldig achtte.

Sandarmoch

Zijn advocaat zegt tegen de Novaja Gazeta er vanuit te gaan dat Dmitriëv, met aftrek van voorarrest, in november weer op vrije voeten is. De Russische justitie had een celstraf van vijftien jaar geëist tegen de uitgesproken historicus, die de beschuldigingen aan zijn adres stelselmatig heeft ontkend. Volgens Dmitriëv en zijn advocaat zijn die uitsluitend bedoeld om zijn werk ten aanzien van Stalins Grote Terreur in diskrediet te brengen.

Joeri Dmitriëv struinde meer dan dertig jaar de bossen van Karelië af, op zoek naar resten van massagraven en concentratiekampen. Die waren opgetuigd onder het regime van Jozef Stalin en werden gebruikt voor het opsluiten en ruimen van politieke tegenstanders. Een onderzoeksgroep waar Dmitriëv onderdeel van uitmaakte, wist in Sandarmoch de namen van geëxecuteerden te koppelen aan een massagraf. De restanten van dat graf groeiden in de jaren nadien uit tot een belangrijke herdenkingsplek.