Met een ‘stroomstoot’ wil Grapperhaus verslapping bij de burger tegengaan

Persconferentie Nederlanders lijken zich steeds minder goed te houden aan de coronaregels. Reden voor een flinke waarschuwing, vond het kabinet. Nieuwe maatregelen blijven vooralsnog uit.

„Herpak je goede gedrag van de vorige maanden”, riep minister Ferd Grapperhaus (Veiligheid en Justitie, CDA) de bevolking op.
„Herpak je goede gedrag van de vorige maanden”, riep minister Ferd Grapperhaus (Veiligheid en Justitie, CDA) de bevolking op. Foto Phil Nijhuis/ANP

Nog geen nieuwe maatregelen, maar wel een „heel ernstige waarschuwing” van minister Ferd Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA). Voor het eerst in weken belegde het kabinet woensdagavond een persconferentie om de bevolking over het coronavirus toe te spreken. Aanleiding vormt de verdubbeling van het aantal besmettingen in een week tijd , de snelste stijging sinds de grootschalige versoepelingen van begin juli.

De stijging is volgens Grapperhaus „een stroomstoot die ons alert moet houden”. De minister ziet „verslapping” in het gedrag van burgers. Daar waar nieuwe, lokale uitbraken van het virus zijn, kunnen die vrijwel altijd herleid worden tot grote groepen mensen die elkaar binnen of buiten weer opzoeken en zich niet aan de anderhalve meter afstand houden. Grapperhaus riep mensen op de basisregels weer beter te respecteren. „Herpak je goede gedrag van de vorige maanden.”

Bijna duizend nieuwe gevallen

Het RIVM meldde dinsdag dat er vorige week bijna duizend nieuwe gevallen van Covid-19 werden geregistreerd in Nederland. Het reproductiegetal kwam daarmee daardoor ruim boven de 1 uit – het moment waarop de epidemie weer groeit. Waar er begin juli nog maar zo’n veertig mensen per dag positief werden getest, waren dat er vorige week zo’n 150. Door het hele land zijn er zo’n honderd kleine besmettingshaarden.

Nederland vormt binnen Europa bepaald geen uitzondering. Op diverse plekken verslechtert de situatie rond het virus. De Wereldgezondheidsorganisatie sloeg woensdag alarm over Oost-Europa, waar het aantal besmettingen volgens WHO-bestuurder Mike Ryan „zorgwekkend” snel stijgt.

Ook in België werden nieuwe maatregelen afgekondigd. Zo komt er in Antwerpen een mondkapjesplicht op markten en kermissen en moeten gasten in horeca ze dragen wanneer ze zich verplaatsen.

Mondkapjes

Het Nederlandse kabinet ziet nog niets in het verplichten van mondkapjes op andere plekken dan in het openbaar vervoer. In veel andere Europese landen moeten mondkapjes wel gedragen worden op plekken waar afstand houden moeilijk is, zoals in winkels en musea. Grapperhaus benadrukte dat het Outbreak Management Team dit voor Neder land niet geadviseerd heeft.

Volgens de minister zijn de andere afspraken, zoals afstand houden, „de regels die het beste helpen”. Grapperhaus bestrijdt de gedachte dat dit niet overal zou kunnen. „Iedereen kan anderhalve meter in acht nemen, daar doen we geen concessies aan.”

Lees ook: De tweede golf moet lokaal worden uitgetrapt

Het kabinet vindt ook het nemen van andere extra maatregelen in Nederland nog niet nodig. Nu besmette mensen met behulp van grootschaliger testen en uitgebreider bron- en contactonderzoek sneller kunnen worden geïsoleerd, hoopt het kabinet dat uitbraken lokaal kunnen worden ingedamd.

Grapperhaus waarschuwde wel dat lokaal kan worden ingegrepen als het te druk blijft. Hij noemde als voorbeeld dat burgemeesters dan kunnen beslissen om te volle stranden, parken of winkelstraten te sluiten.

Striktere handhaving

Als burgers de coronaregels blijven negeren, zal er ook weer strikter worden gehandhaafd, inclusief het uitdelen van boetes, waarschuwde Grapperhaus. Hij hoopt dat ook jongeren, die relatief vaak besmet raken maar doorgaans weinig klachten ontwikkelen, hun gedrag weer zullen aanpassen. Jongeren kunnen het virus wel doorgeven aan ouderen en hen in gevaar brengen. De minister noemde het daarom „asociaal” als zij toch weer massale feestjes vieren.

Een regionale of zelfs landelijke lockdown, waarbij in hele gebieden weer horeca of andere instellingen moeten sluiten, hoopt het kabinet te kunnen voorkomen. „Dat zou echt zonde zijn als je ziet hoe ver met elkaar zijn gekomen”, zei Grapperhaus. „Laten we het nou niet verpesten.”