Journalist vast om aantonen coronacorruptie in Zimbabwe

Hopewell Chin’ono Hij publiceerde over gesjoemel met geld dat was bedoeld om de Covid-uitbraak in Zimbabwe te bestrijden. Nu zit de journalist Hopewell Chin’ono vast.

De Zimbabwaanse onderzoeksjournalist Hopewell Chin’ono wordt in 2018 zelf geïnterviewd.
De Zimbabwaanse onderzoeksjournalist Hopewell Chin’ono wordt in 2018 zelf geïnterviewd. Foto Tsvangirayi Mukwazhi/AP

Toen afgelopen maandag de ramen werden ingetrapt in zijn huis in de Zimbabwaanse hoofdstad Harare, kon journalist Hopewell Rugoho-Chin’ono maar één ding bedenken ter bescherming van zichzelf. Hij waarschuwde zijn volgers op Twitter: „Ze zijn mijn huis aan het binnendringen. Alert the world”, schreef hij. Zijn arrestatie door acht veiligheidsagenten, was vervolgens live te zien via zijn eigen livestream, totdat hij zijn telefoon moest inleveren.

Volgens de politie wordt de bekende onderzoeksjournalist nu aangeklaagd wegens „het aanzetten tot openbaar geweld”. Zijn Twitter-account, waarop hij die opruiende berichten verspreid zou hebben, is sindsdien niet meer actief.

Chin’ono wist wat hem te wachten stond. Hij was een van de Zimbabwaanse journalisten die in de afgelopen maanden aan het licht brachten hoe de minister van Volksgezondheid betrokken raakte bij fraude met geld dat was bedoeld om Covid-19 te bestrijden. Minister Obadiah Moyo zou bijna 55 miljoen euro hebben betaald aan een bedrijf dat tegen veel te hoge prijzen beschermend materiaal verkocht aan de regering. Pakketjes met mondkapjes die normaal 4 Amerikaanse dollars kostten (omgerekend 3,50 euro), werden voor 28 dollar (zo’n 24 euro) per stuk aangeschaft. Het bedrijf dat deze deal regelde bestond amper twee maanden. De minister werd gearresteerd en moet terecht staan wegens fraude.

Onlangs publiceerde Chin’ono documenten waaruit zou blijken dat ook een van de zonen van president Emmerson Mnangagwa betrokken was bij het omstreden bedrijf dat het materiaal leverde. Regeringspartij Zanu-PF was not amused. De journalist werd vorige week in een van de perscommuniqués bij naam genoemd als iemand die het imago van de president schaadt.

„Geen beroep staat boven de wet’’,verklaarde Nick Mangwana, de man die verantwoordelijk is voor Zimbabwes informatievoorzieningen. „Iedereen die wordt verdacht van het plegen van een misdaad moet zich onderwerpen aan een proces.”

Lees ook: de recente arrestaties van oppositiepolitici waren al een teken dat een democratischer Zimbabwe nog op zich laat wachten

'Ontvoerd door agenten'

Sinds de staatsgreep tegen zijn voorganger Robert Mugabe in 2017 slaagt Mnangagwa er maar niet in de wereld te overtuigen dat in Zimbabwe de democratie is uitgebroken. De verkiezingen in juli 2018 eindigden in hardhandig geweld tegen oppositieaanhangers en de beloofde investeringen in een ‘nieuw Zimbabwe’ bleven uit. Hopewell Chin’ono verslaat die ontwikkelingen in Zimbabwe al jaren. Eerst als freelance correspondent voor de BBC, later als zelfstandig documentairemaker en producer voor het Britse ITV. In 2008 werd hij uitgeroepen tot CNN African Journalist of the Year.

De ambassade van oud-kolonisator Verenigd Koninkrijk riep de autoriteiten op de persvrijheid en vrijheid van meningsuiting te respecteren. De Amerikaanse ambassade, die al jaren op gespannen voet staat met de regering in Zimbabwe, sprak eveneens zijn zorgen uit over het lot van de journalist.

Volgens advocaat Beatrice Mtetwa is Hopewell Chin’ono niet gearresteerd „maar ontvoerd uit zijn huis”. „De autoriteiten moeten ophouden Hopewell Chino’ono lastig te vallen en zich focussen op de echte criminelen.”