Recensie

Recensie Film

‘Pinocchio’: vrolijk ventje in wereld vol gevaar

Kinderfilm De Italiaanse regisseur Matteo Garrone blijft dicht bij de bron in zijn versie van ‘Pinocchio’. Dat levert een fraaie, spannende film op.

Roberto Benigni en Federico Ielapi als Gepetto en Pinocchio.
Roberto Benigni en Federico Ielapi als Gepetto en Pinocchio.

De Italiaanse regisseur Matteo Garrone is een buitengewone filmmaker; niet in de laatste plaats omdat hij niet één, maar twee filmstijlen tot in de puntjes beheerst. Hij is goed in alledaags en soms sneu realisme; denk aan zijn inmiddels klassieke maffiafilm Gomorra (2008). Maar Garrone beheerst ook de fantasiefilm; onder meer in zijn bizarre vertelling voor volwassenen Tale of Tales (2015). In zijn nieuwe verfilming van de Italiaanse kinderklassieker Pinocchio komen die twee stijlen op een sterke manier samen.

Garrone maakte zijn versie van het verhaal van de houten marionet die een jongetje wil worden met ‘levende’ acteurs en overtuigende digitale effecten; de negenjarige acteur Federico Ielapi is nagenoeg onherkenbaar in de film als het jongetje van hout. Oscarwinnaar Roberto Benigni, die zelf Pinocchio heeft gespeeld in zijn eigen filmversie, is vader Gepetto.

Het duidelijkste signaal dat Garrone het verhaal niet op een bekende manier wil vertellen, is dat Pinocchio’s groeiende neus als hij een leugen vertelt een bescheiden rol speelt. Dramatisch is het een kleine tekortkoming dat hij zijn marionet heel gemakkelijk en snel tot leven laat komen. De kinderlijke verwondering over een pop die blijkt te leven blijft een beetje uit.

Garrone blijft dicht bij het negentiende-eeuwse bronmateriaal. Dat betekent dat zijn sprookje naar hedendaagse maatstaven behoorlijk beangstigend kan zijn (maar daardoor spannend). Nog opvallender is dat Garrone het moralisme van het origineel van Carlo Collodi niet helemaal wegpoetst: Pinocchio moet een gehoorzaam jongetje worden dat rekening leert te houden met anderen.

De regisseur ziet Pinocchio als een spiegel van de Italiaanse ziel; dat is volgens hem de reden waarom het verhaal in zijn land nog zo geliefd is. Hij houdt zijn landgenoten met de film dus een soort spiegel voor. Het beeld is weinig flatteus. Pinocchio moet zich staande zien te houden in een wereld van honger, armoede en gevaren. Veel volwassenen zijn egoïstisch, onvoorspelbaar en wreed. Daar staan wel de meest fantastische gebeurtenissen en personages tegenover, die soms de betoverde wereld van Alice in Wonderland in herinnering roepen.

Lees ook een achtergrondstuk: ‘Pinocchio mag wél liegen’

De film zal volwassenen die van het werk van Tim Burton en Guillermo del Toro houden misschien beter bevallen dan sommige kinderen. Hij is niet geschikt voor te jonge of heel gevoelige kinderen. Pinocchio beleeft een opeenstapeling van avonturen die niet altijd in een dwingend verband staan tot elkaar. Voor sommige kinderen zal het om die reden lastiger zijn om twee uur hun aandacht vast te houden. Maar de film is de inspanning zeker waard.