Grootste risico bij een hypotheekschuld blijft een scheiding

Vergroting hypotheekruimte Vanaf 2021 kunnen stellen een hogere hypotheek krijgen, adviseert het Nibud. Is dat verstandig, gezien de economische onzekerheid?

Een tweede inkomen telde voorheen veel minder zwaar mee voor de hoogte van een hypotheek.
Een tweede inkomen telde voorheen veel minder zwaar mee voor de hoogte van een hypotheek. Foto Lex van Lieshout / ANP

Tweeverdieners kunnen vanaf volgend jaar waarschijnlijk een hogere hypotheek krijgen. De overheid wil het laagste inkomen voor een groter deel laten meewegen voor de lening die maximaal mag worden afgesloten voor het kopen van een huis. Ook krijgt een studieschuld minder grote gevolgen voor de hypotheekruimte dan nu. Het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud) adviseerde het ministerie van Financiën eerder al om de hypotheekruimte te vergroten voor tweeverdieners, omdat hun besteedbaar inkomen is toegenomen door fiscale voordelen. Minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) heeft het Nibud-advies, dat doorgaans wordt overgenomen, vrijdag beschikbaar gesteld voor reacties van burgers en experts via een internetconsultatie.

Lees ook: Hoe taxaties de prijzen op de woningmarkt opdrijven

Vraag is alleen: hoe verstandig is het om meer te lenen? Zeker gezien de economische onzekerheid vanwege de coronacrisis. Tweeverdieners zouden volgend jaar 90 procent van het laagste inkomen moeten kunnen laten meewegen in de berekening van de maximale hypotheek, adviseert het Nibud. Momenteel is dat 80 procent. Maar wat als één van de twee zijn of haar inkomen verliest?

„De belangrijkste afweging die tweeverdieners moeten maken, is hoe bestendig hun inkomen is”, zegt Marcel Warnaar, senior wetenschappelijk medewerker bij het Nibud. Mensen van wie het inkomen door de coronacrisis onzekerder is geworden, adviseert hij om niet het maximaal toegestane hypotheekbedrag te lenen. „Maar hypotheekverstrekkers letten nu sowieso extra scherp op de bestendigheid. Wij verwachten geen onverantwoord hoge leningen.”

Het verhogen van de hypotheekruimte voor tweeverdieners omschrijft Warnaar als „een aanpassing aan de realiteit”. Het kabinet wil dat vrouwen meer gaan werken en stimuleert dat met fiscale voordelen. Tweeverdieners zijn er daardoor de afgelopen jaren relatief meer op vooruitgegaan dan eenverdieners.

Het Nibud laat deze inkomenstoename voor tweeverdieners doorwerken in de berekening van de hypotheekruimte. Warnaar: „Een stel dat bruto ieder 30.000 euro verdient, houdt daar na aftrek van belastingen veel meer van over dan een eenverdiener met een brutosalaris van 60.000 euro. Het is dan niet logisch dat zo’n stel een veel lagere hypotheek krijgt.”

‘Niet van deze tijd’

De hypotheekruimte voor tweeverdieners is vanaf 2012 stapsgewijs verhoogd. Daarvoor telde een tweede inkomen veel minder zwaar mee voor de hoogte van een hypotheek. Warnaar: „De aanname was dat vrouwen veel minder of helemaal niet meer zouden werken zodra er kinderen kwamen. Maar dat is natuurlijk niet van deze tijd.” Vanaf 2023 mag het tweede inkomen volledig worden meegeteld, adviseert het Nibud.

Warnaar geeft een rekenvoorbeeld om een indicatie te geven van de extra leencapaciteit die tweeverdieners volgend jaar kunnen verwachten. Stel, de één verdient 40.000 euro, de ander 30.000 euro. Zij kunnen volgend jaar ongeveer 8.000 euro meer lenen, bij een hypotheek van circa 350.000 euro. Warnaar: „Het zijn geen wereldschokkende bedragen. Maar het kan net verschil maken.”

Relatiebreuk

Eenzelfde aanpassing aan de huidige situatie speelt bij het minder zwaar laten meewegen van een studieschuld. Het Nibud heeft het ministerie van Financiën geadviseerd om vanaf volgend jaar de invloed van een studieschuld afhankelijk te maken van de actuele rente op de betreffende lening. Die rente is de afgelopen jaren sterk gedaald. Maar hypotheekverstrekkers werken nu nog met een vaste wegingsfactor die ze zes jaar geleden hebben vastgelegd.

Lees ook: Hoe de overheid zelf de woningnood creëerde

Ook deze extra hypotheekruimte – een paar duizend euro, volgens de Consumentenbond – valt binnen de verantwoorde grenzen, stelt Warnaar. „Er zijn niet voor niets beperkingen gesteld aan hypotheken. Vroeger werd er soms te veel geleend. Maar sinds het afschaffen van de tophypotheken en het verplichten van aflossen, hebben Nederlanders geen onverantwoord hoge hypotheken meer.”

Algemeen blijft het advies om niet maximaal te lenen

Marcel Warnaar Nibud

Dat wil zeggen: zolang ze hun inkomen houden. Als één of zelfs twee inkomens wegvallen, kunnen mensen gedwongen zijn om hun huis te verkopen. Warnaar: „Algemeen blijft het advies om niet maximaal te lenen. Het is altijd verstandig om ruimte te houden.” Het risico op overlijden is verplicht verzekerd. Het échte risico voor tweeverdieners is een relatiebreuk, zegt hij. „Tegen een scheiding kun je je niet verzekeren.”