Farmers Defence Force Achterhoek Oost-regioleiders Thijs Wieggers (links) en Rutger van Lier (rechts) bereiden zich voor op de protestactie van woensdag.

Foto Eric Brinkhorst

Interview

Blokkeren of praten, dat is de kwestie

Boerenprotest Terwijl de ene boer vindt dat protesten „een tandje” feller mogen, vreest de andere „de sympathie van de bevolking” te verliezen.

De boeren van de Farmers Defence Force (FDF) gaan deze woensdag weer de weg op. Ze waren van plan met tractoren op te rukken naar het milieu-instituut RIVM in Bilthoven, volgens de FDF „de grootste smeerlap van Nederland”. De Veiligheidsregio Utrecht heeft het gebruik van landbouwvoertuigen dinsdag verboden, omdat de FDF niet kon zeggen hoeveel boeren met tractoren zouden komen. Na het bekendmaken van het verbod riep FDF demonstranten op om met de auto naar Bilthoven te komen. Een woordvoerster noemt het verbod tegenover persbureau ANP „gewoon absurd”. „We hebben de demonstratie vorig week al aangemeld. Vervolgens hoor je niets, en dan besluiten ze van het ene op het andere moment dat er helemaal geen trekkers mogen komen.”

Volg hier de actualiteiten rondom de actie van FDF woensdag: Langzaam rijdende boeren beboet op weg naar hoofdkantoor RIVM

Aanleiding voor het protest is het verlopen van het ultimatum aan minister Schouten (Landbouw, CU) om haar plannen met veevoer te schrappen. Ze wil dat boeren hun vee de laatste vier maanden van dit jaar eiwitarm voedsel geven. De boeren vinden dit onacceptabele inmenging en vrezen gezondheidsschade voor het vee.

Defensie heeft op verzoek van de burgemeester van De Bilt circa zestien vrachtwagens met veertig militairen naar het RIVM gestuurd met het oog op het boerenprotest.

Lees ook: De trekkers zijn terug op de weg. Waarom zijn boeren opnieuw boos?

Rutger van Lier - Regioleider Achterhoek Oost van FDF

Rutger van Lier noemt zichzelf een „containerboer”. Hij heeft een bedrijf in Friesland dat afvalcontainers aan onder meer boeren levert. Met zijn grote blauwe tractor rijdt Van Lier regelmatig voorop bij protesten van de Farmers Defence Force (FDF). Samen met Thijs Wieggers is Van Lier regioleider Achterhoek Oost van de FDF.

Van Liers affiniteit met de boeren stamt uit zijn jeugd rond het Zuid-Hollandse Schipluiden, waar zijn vader tuinder was. Drie jaar geleden liet Van Lier de „gekkigheid van de Randstad” achter zich en verhuisde met zijn gezin naar de Achterhoek. Van Lier roemt het boerenleven van „fikkie stoken en crossen op de motor” dat volgens hem in de Randstad „onbetaalbaar” is geworden.

Ook noemt hij problemen in de multiculturele samenleving als reden voor zijn vertrek. Op zijn middelbare school in Delft zou de toename van leerlingen met een migratieachtergrond gepaard gaan met meer vechtpartijen dan voorheen. Van Lier zegt nu te strijden voor het behoud van de „boerencultuur” op het platteland en de belangen van de „authentieke Nederlandse bevolking”.

Voor het gesprek met NRC stuurt hij via WhatsApp foto’s van koeien in de wei en van een groep migranten, met daarbij de teksten „willen we meer dit?”, of „willen we meer dit?”. Van Lier: „De plannen met het veevoer zijn de directe reden dat we weer de straat op gaan, maar in wezen gaat dit over veel meer. Dit gaat over de vraag welke kant we op willen met Nederland. Willen we de komende tien tot twintig jaar nog veel meer mensen hier binnenlaten en alles volbouwen met huizen en wegen? Ik kom bij klanten in heel Nederland en overal hoor ik dat mensen dit niet willen. Maar het gebeurt wel. En daarom moeten de boeren inleveren.”

De uitstoot van stikstof door de veeteelt is volgens hem „een papieren probleem. Als je anders rekent, is het probleem er niet. Ik kom uit het westen. Daar rook je buiten de industrie van Pernis en de Maasvlakte. Ga hier maar eens buiten staan in het Twentse coulisselandschap. Dan sta je midden in de natuur.”

De protesten zullen doorgaan, verwacht hij. „Wat mij betreft mag er nog wel een tandje bij. We moeten dit volhouden en als het nodig is meer actievoeren. Met het CBL (brancheorganisatie van supermarkten) voeren we nu goed overleg, maar anders komen de blokkades van distributiecentra weer keihard terug.”

Alex Datema - Voorzitter van BoerenNatuur

Melkveehouder Alex Datema uit het Groningse Niekerk gaat woensdag niet naar Bilthoven. Datema is voorzitter van BoerenNatuur, een organisatie die boeren helpt bij natuur- en landschapsbeheer. Datema is ook tegen het veevoerplan van minister Schouten, maar hij verwacht meer van overleg dan van harde acties.

In de acties van FDF heeft hij weinig vertrouwen. „Het grootste probleem is dat ze tegen van alles zijn, maar weinig alternatieven aandragen. Het begint ermee dat wij boeren erkennen dat we een bijdrage leveren aan het stikstofprobleem. Dat hoor ik sommigen nog ontkennen. Wij kunnen veel stappen zetten om de uitstoot van stikstof terug te dringen, maar dan moeten we wel keuzevrijheid hebben. Het kabinet komt nu met allerlei maatregelen die ingrijpen op jouw bedrijf. Dat slaat de innovatie en motivatie dood. Ze moeten gewoon zeggen aan welke normen wij over enkele jaren moeten voldoen. Dan is het aan de boer om te bepalen hoe hij die wil halen.”

„Iedereen is het er wel over eens dat de veevoermaatregel precies zo’n regel is die direct ingrijpt in je werk als boer en alleen maar is bedoeld om de wegenbouw en woningbouw snel uit de brand te helpen. De boeren worden geslachtofferd voor andere sectoren. De maatregel duurt maar vier maanden, dus ik kan er mee leven. Maar je probeert je koeien optimaal te voeren en dan moet je ze opeens minder eiwit geven. Dat leidt tot frustratie.”

Boeren krijgen volgens Datema vaak te horen dat ze dingen niet goed doen.

„Bij de klimaatproblemen wordt vaak naar ons gewezen, terwijl ons aandeel in de CO2-uitstoot relatief beperkt is. Als het om landschapsbeheer en biodiversiteit gaat, worden wij ook aangesproken. Dat mag ook, want daarin hebben wij een grote verantwoordelijkheid. Maar er worden al veel stappen gezet. Het is frustrerend als dat niet wordt gezien.”

De acties van de afgelopen tijd hebben de situatie van de boeren volgens Datema niet verbeterd. „Als wij als boeren met een goed onderbouwd voorstel komen om de stikstofuitstoot te beperken en daar wordt niets mee gedaan, dan kan actie nodig zijn. Maar nu zijn we vooral overal tegen en dreigen we de sympathie van de bevolking te verliezen. Terwijl we daar afhankelijk van zijn. Als we de publieke opinie tegen ons krijgen, zullen we weinig meer kunnen bereiken.”