Recensie

Recensie Film

Aanklacht tegen hardvochtig patriarchaal systeem

Drama Twee alleenstaande vrouwen in Marokko sluiten in ‘Adam’ stilzwijgend een verbond. De twee hoofdrolspeelsters hebben aan een oogopslag genoeg om over te brengen wat hun gemoedstoestand is.

De ongehuwd zwangere Samia (Nisrin Erradi) wordt met de nek aangekeken, in ‘Adam’.
De ongehuwd zwangere Samia (Nisrin Erradi) wordt met de nek aangekeken, in ‘Adam’.

De eerste paar keer dat Samia bij mensen aanbelt, ziet de kijker alleen haar gezicht in beeld. Steeds wordt ze de deur gewezen. Het wordt pas duidelijk waarom als regisseur Maryam Touzani tegenshots laat zien van in de deuropening staande vrouwen wier blik heel eventjes naar beneden glijdt, naar de buik van Samia. Ze blijkt hoogzwanger door de straten van Casablanca te lopen, op zoek naar een slaapplek. De reden waarom zij keer op keer onbarmhartig wordt afgewezen is dat ongehuwde moeders in Marokko met de nek worden aangekeken en zelfs in de gevangenis belanden.

Uiteindelijk mag Samia de nacht doorbrengen bij Abla, een stuurse vrouw met een lief dochtertje, Warda. Abla voorziet in de kost door het aan huis verkopen van brood en andere lekkernijen. Dankzij Warda, die erg op haar gesteld is, mag Samia langer blijven en gaat zij meehelpen in de bakkerij. Langzaam onthult Touzani de geschiedenis van deze vrouwen, die alleen al doordat ze alleenstaand zijn stilzwijgend een verbond sluiten.

Touzani filmt hun langzame aftastingsproces vooral in intieme close-ups en via een geraffineerde mise-en-scène van open en gesloten kamers. De twee hoofdrolspeelsters, Nisrin Erradi en Lubna Azabal, zijn fantastisch. Zij hebben aan een oogopslag genoeg om over te brengen wat hun gemoedstoestand is.

Lees ook een interview met regisseur Maryam Touzani over ‘Adam’

De achtjarige Warda is vernoemd naar de Algerijnse zangeres Warda Al-Jazairia. Een cassettebandje met haar liedjes levert een prachtig gefilmde sleutelscène op waarbij Abla na aanvankelijk verzet voor het eerst ontdooit, en met een flauwe glimlach op haar gezicht zachtjes wiegend in een hoekje danst.

Het fraai gefilmde Adam is niet perfect. Er zit wat ‘bakkersporno’ in en het moederschap wordt bijkans heilig verklaard. Maar de aanklacht tegen een hardvochtig patriarchaal systeem, dat (alleenstaande of ongehuwde) vrouwen marginaliseert, treft doel. „Er zijn maar weinig dingen van ons” is de gelaten, maar trieste conclusie van Samia.