Typhoon bouwt in Zomergasten mooie avond rond ras, muziek, liefde en God

Zap Rapper Typhoon, de predikant van de liefde, liet in de eerste Zomergasten van dit seizoen veel fragmenten zien over de vrijheid om jezelf te mogen zijn.
Beeld VPRO

De juiste man op de juiste plaats. Dat was rapper Typhoon zondag in de eerste Zomergasten van dit seizoen. De term ‘Black Lives Matter’ viel maar één keer, maar racisme en identiteit zaten door de hele uitzending verweven. Typhoon, de predikant van de liefde, verbond ze met grotere vraagstukken, op zo’n manier dat het ons allemaal aanging, en er verder mee konden. Zo bouwde hij een mooie avond rond ras, muziek, liefde, God.

Want vele televisiefragmenten die hij in het interviewprogramma van de VPRO laat zien, gaan over de vrijheid om jezelf te mogen zijn, om je volledig te mogen ontplooien. Hij laat de film Billy Elliot zien, over de jongen die balletdanser wil worden, maar dat niet mag van zijn vader, een stakende mijnwerker. En hij toont de Sekszusjes, die in de aflevering ‘Blij met je kutje’ hun eigen vagina’s na boetseren, om voorbij ongemakkelijkheid en schaamte te komen.

Krista en Marcella Arriëns in de VPRO-webserie Sekszusjes TV, aflevering ‘Blij met je kutje’ (2019)

Het moment dat Typhoon volschiet, en het vervolgens op indringende wijze over racisme gaat hebben, is niet zozeer naar aanleiding van I Am Not Your Negro, de documentaire over schrijver James Baldwin en het Amerikaans racisme, alswel na de feelgoodfilm As it is in Heaven. Die gaat over een Zweeds dorpskoor, niet over racisme. We zien een vrouw, die wordt mishandeld door haar man, ondanks haar ellende toch het podium opgaan om een krachtig lied van zelfbeschikking te zingen.

Voor Typhoon gaat die film over zijn wie je wil zijn, zijn wie je mag zijn. Dat brengt hem op het racismedebat: „Witte mensen horen voor het eerst wat er zich van binnen afspeelt.” Hij vindt het zwaar, zegt hij, om het steeds weer over de pijn van racisme te hebben. Maar hij acht het zijn plicht. Zoals witte mensen de plicht hebben om voorbij het ongemak te gaan, en zich af te vragen: „Wat zie ik niet? Wat weet ik niet? Ik wil vooruit met ons allemaal.’’ Eerder zegt hij: „Het is een hele lange weg. Ik denk dat we er schoorvoetend naartoe gaan.”

Spiritualiteit en geloof

Voor Typhoon is God de liefde. Hij opent zijn avond met een fragment uit de film Copying Beethoven, een verrassende keuze voor iemand die is opgegroeid met hiphop. „Muziek is de taal van God”, zegt de Duitse componist. En: „Het gaat om de stilte tussen de noten.” Dat spreekt de spirituele Typhoon aan. We zien de dove Beethoven in een bos zitten en horen hoe hij zijn wonderlijke strijkkwartet de Grosse Fuge binnenkrijgt. Typhoon vertelt dat hij als puber, opgegroeid op de Veluwe, vaak alleen het bos inging om „te chillen met God.” Ze zullen wel gedacht hebben, zegt hij, „Is die jongen wel helemaal honderd.”

Je begrijpt ook meteen dat hij een vreemd figuur moet hebben geleken toen hij de hiphopwereld binnenstapte. Interviewer Janine Abbring noemt hem ‘de boswachter van de hiphop’. Zie hem zitten in de VPRO-studio, de zachtmoedige, met zijn schoenen uit en zijn beker gemberthee.

Schrijver James Baldwin in de Amerikaanse documentaire I Am Not Your Negro (Raoul Peck, 2016)

Zijn muzikale scope is breed. Hij laat naast Beethoven jazzisten zien als Miles Davis en Robert Glasper. Via die laatste komen we bij Kendrick Lamar, die hip hop met jazz mengt. En hij sluit af met Aretha Franklin, die de gospel ‘Amazing Grace’ zingt. Ook hier gaat het om de vrijheid, om te gaan waar niemand ooit ging. En om in de muziek te reflecteren op je tijdperk. Typhoon noemt dat ‘urgentie’. Een hiphopproducer zegt in de uitzending: „You gotta do the music to soothe the time.”

Diepe dalen

Typhoon lijkt een evenwichtig mens, die kracht put uit zijn geloof. Toch is hij al twee keer door een diep dal gegaan, na het uitbrengen van een album. ‘Burn out’ vat hij samen. Hij straalt licht uit, zegt hij, en is geneigd om veel tijd te steken in hoe de mensen om hem heen zich voelen. Zo maakt hij zijn omgeving blij, maar het kost hem veel. Een andere bouwsteen van zijn burn out hangt met racisme samen: zijn ouders hebben hem verteld dat hij als zwarte man in een witte wereld twee keer zo hard moet werken. Dus dat doet hij. En: „In het creatieproces voel je je God of de gootsteen.”

De derde reden die hij noemt is de moeilijkste en de verdrietigste. De man die zijn doorbraakalbum Lobi da Basi noemde – Surinaams voor ‘liefde is de baas’ - heeft moeite met liefde te ontvangen. Hij citeert de hoofdpersoon uit de film The Human Contract: „Ik heb nooit gedacht dat ik de liefde verdien.”

„Ik ben geen zwarte. Ik ben een mens”, zegt Baldwin in I Am Not Your Negro. Typhoon vult dat aan: „Mijn huidskleur is niet wie ik ben. Wat mij definieert is de liefde die ik ben. En de mate waarop ik liefde kan ontvangen en geven.”

Kijk hier de samenvatting:

Correctie (23 juli 2020): In een eerdere versie van dit artikel stond abusievelijk de naam Alec Baldwin vermeld. Dat klopt niet, en is hierboven aangepast.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.