Opinie

Ook de rijkste voetbalclubs zijn aan regels gebonden

Financial Fair Play

Commentaar

‘Ik heb een zak geld nog nooit zien scoren’, was een van Johan Cruijffs meest aangehaalde uitspraken. Hij bedoelde ermee dat een club die de beste spelers heeft niet automatisch kampioen wordt; er komt meer bij kijken, bijvoorbeeld een coach die de spelers op de juiste plek zet. Cruijffs eigen Ajax, op Europese schaal een provincieclub, toont ruwweg eens in de twintig jaar aan dat hij gelijk had. Een club als Manchester City koopt spelers voor bedragen waarin de hele begroting van Ajax (110 miljoen euro) past, en toch haalde Ajax vorig jaar bijna de finale van de Champions League.

Maar zelfs Cruijff wist dat zijn theorie structureel niet opging. De kleine club die zich plotseling meldt aan de Europese top is een jaar later zijn beste krachten kwijt. Ook Ajax zag dat gebeuren.

Manchester City is een van de clubs die tornt aan de wijsheid van Cruijff. Twintig jaar geleden was ‘City’ nog een bescheiden volksclub in de tweede divisie. Sinds de overname in 2008 door de Abu Dhabi United Group van sjeik Mansour bin Zayed Al Nahyan, de huidige vicepremier van de Verenigde Arabische Emiraten, laat de club zich niet meer afschrikken door weeksalarissen van 350.000 euro. Als eerste voetbalclub op aarde vertegenwoordigt de selectie van City inmiddels een waarde van meer dan 1 miljard euro, berekende het Zwitserse CIES Football Observatory vorig jaar.

Maar er zitten wel rafelrandjes aan die ambities. Vorige week haalde het Internationale Arbitragehof voor de Sport (CAS) een streep door de tweejarige Champions League-schorsing die Manchester City was opgelegd door de financiële tuchtcommissie van de UEFA, omdat de club de Financial Fair Play-regels had overtreden. Die regels, opgesteld in 2009, toen in heel Europa clubs dreigden te bezwijken onder hun schulden, schrijven voor dat clubs niet meer geld mogen uitgeven dan ze binnenkrijgen aan commerciële activiteiten.

Het aanvullen van tekorten door eigenaren of sponsors is niet toegestaan, en dat is precies waar Manchester City op werd betrapt door de UEFA, nadat via klokkenluidersplatform Football Leaks interne gegevens waren uitgelekt.

Lees ook: Wie houdt de rijkste voetbalclubs ter wereld nog tegen?

Het CAS oordeelde echter dat de verjaringstermijn van vijf jaar, die de UEFA zelf hanteert, was gepasseerd. Daarnaast vond het CAS het bewijs onvoldoende overtuigend om de schorsing te rechtvaardigen. Eerder had de UEFA al een blauwtje gelopen in een vergelijkbare zaak tegen Paris Saint-Germain, een andere big spender die door injecties van honderden miljoenen vanuit Qatar de irritatie van veel voetbalfans wekt.

Vooralsnog slaagt de UEFA er niet in alle uitwassen aan de top te beteugelen. Met de nederlaag bij het CAS lijdt de voetbalfederatie gevoelig gezichtsverlies, en blijft het lastig voor clubs als Ajax om vaker de Europese top te bestormen.

Toch hebben de financiële regels een positieve invloed gehad op het Europese profvoetbal. Feit is dat de financiële basis van de hele bedrijfstak – in elk geval tot aan de coronacrisis – beduidend gezonder is dan tien jaar geleden. Zonder die regels was het voor veel clubs niet eens meer de vraag geweest of ze deze crisis hadden overleefd.

Ironisch genoeg heeft de UEFA door die crisis al besloten de financiële regels komend seizoen te versoepelen, zodat clubs niet omvallen. De bond doet er ondertussen wel goed aan de Financial Fair Play-regels beter af te hechten, zodat ook de rijkste clubs ze niet meer kunnen omzeilen.