‘Grenstoezicht in Nederlandse havens in het gedrang’

Inspectie Justitie en Veiligheid De marechaussee en de zeehavenpolitie, die in de havens controleren op mensensmokkel en illegale migratie, kunnen hun taak niet goed uitvoeren, blijkt uit een rapport.
De douane controleert een vrachtwagen in de Rotterdamse haven.
De douane controleert een vrachtwagen in de Rotterdamse haven. Foto Jeroen Jumelet/ANP

Het toezicht op illegale migratie en mensensmokkel via zeehavens loopt niet zoals dat zou moeten. Dat komt doordat de marechaussee en de zeehavenpolitie, die de Nederlandse zeegrenzen bewaken, niet in staat zijn hun taak goed uit te voeren. De aanpak van smokkel en criminaliteit in de havens komt hierdoor in het gedrang, concludeert de Inspectie Justitie en Veiligheid in een maandag gepubliceerd rapport.

Omdat de marechaussee en de zeehavenpolitie onvoldoende tijd en mankracht hebben om alle schepen te controleren, moeten ze inschatten waar ze de meeste kans hebben bij controle op illegale activiteiten te stuiten. Het probleem is, schrijft de Inspectie, dat de instanties die schattingen in de praktijk niet goed kunnen maken. Ze hebben te weinig informatie en inlichtingen, zodat het ontbreekt aan een „overzicht van alle risico’s”.

Vooral op wat er gebeurt in jachthavens en op vissersboten hebben agenten en marechaussees naar eigen zeggen te weinig zicht. Rederijen die ferry’s, cruise- en containerschepen hebben, zijn bijvoorbeeld verplicht precies bij te houden wie er aan boord zijn. Bij de pleziervaart en visserij is dat niet het geval. Ook geven havenmeesters in kleinere havens het lang niet altijd door als er een buitenlands schip in hun haven aanlegt dat gecontroleerd zou moeten worden.

Vaste taken

Daarbij komt dat marechaussees en agenten van de zeehavenpolitie vaak ook geen tijd hebben naar jacht- of vissershavens te gaan. Veel manuren gaan op aan vaste taken, zoals de in Schengen-verband verplichte controles op ferry’s en cruiseschepen. Ook zijn de instanties veel tijd kwijt aan de zogeheten inklimmers, migranten die zich aan boord van vrachtauto’s verstoppen en zo via veerboten het Kanaal proberen over te steken. Al die bezigheden gaan ten koste van overige controles op risicoplekken.

Volgens de Inspectie kunnen ze zeehavenpolitie en de marechaussee zelf stappen zetten om de problemen weg te nemen. De systemen waarin de marechaussee haar informatie over de havens opslaat, moeten bijvoorbeeld vernieuwd worden. Dan kunnen medewerkers er makkelijker in zoeken. Ook moet de marechaussee zijn personeel de gelegenheid geven om zich meer te specialiseren in risico-inschattingen in zeehavens. Daarnaast moet de Nationale Politie de zeehavenpolitie meer inlichtingen doorspelen en van „voldoende capaciteit” voorzien.