Opinie

Deze wereldwijde pandemie blijft er een van de lange adem

Coronacrisis

Commentaar

Wie Nederland aanschouwt, zou kunnen denken dat de pandemie voorbij is. Afgezien van eenrichtingsverkeerpijlen, handenspulpompjes en afbakeningen op terrassen, is er op straat nauwelijks te merken dat nog maar drie maanden geleden de IC’s overspoeld werden met coronapatiënten. Het mondkapje gaat op het perron onmiddellijk af. Het omzichtig om elkaar heen bewegen, lijkt iets uit het verleden.

Op de maatregelen die er nog zijn, is kritiek. Zo eist Koninklijke Horeca in een kort geding versoepeling van de overgebleven anderhalvemeterbeperkingen. Zelfs aan de meest makkelijk te volgen regel – thuisblijven bij klachten – wordt getornd, meldden de GGD’s deze week. Tachtig procent van de ondervraagden zei met klachten de deur nog uit te gaan, 40 procent gaat gewoon naar het werk. Nederland viert (weliswaar zonder festivals) vakantie.

Dat is verbazingwekkend. Wie verder dan de landsgrenzen kijkt, krijgt een ander beeld. En dat beeld begint al bij de zuidgrens: België staat aan het begin van een tweede besmettingsgolf, in Frankrijk worden volgende week mondkapjes in publieke gebouwen verplicht, en in Noord-Spanje gelden opnieuw beperkingen voor samenkomsten.

Wie denkt dat Covid-19 niet meer rondwaart, laat dus zichzelf – zoals de Belgische viroloog Marc van Ranst waarschuwde – in slaap wiegen. Terwijl één blik op de de websitevan de Wereldgezondheidsorganisatie voldoende zou moeten zijn om wakker te worden: de organisatie telt wereldwijd inmiddels tegen de 580.000 sterfgevallen en 13,8 miljoen gemelde besmettingen.

Lees ook over de rest vand e wereld: Pandemie is nog lang niet over, wordt ‘erger en erger’

Alleen al in de Verenigde Staten worden er zo’n 60.000 nieuwe besmettingen per dag gemeld, slechts in twee van de 50 staten dalen de aantallen. Florida is inmiddels het Wuhan van vijf maanden geleden. In Brazilië groeit het aantal besmettingen, in India ook. In een derde van de Afrikaanse landen is het aantal besmette inwoners de afgelopen maand verdubbeld

En daar waar corona voorbij leek, dient zich een volgende golf aan. De Australische regering zag zich genoodzaakt de staat Victoria (6 miljoen inwoners), waar de winter is aangebroken, opnieuw af te sluiten na besmettingen in Melbourne.

De sterftecijfers liggen waarschijnlijk hoger dan gedacht – niet alle landen rapporteren even consequent. In Florida bijvoorbeeld worden ziekenhuisopnames niet gemeld. Tanzania heeft heeft sinds 8 mei geen nieuwe cijfers gepubliceerd, en is blijven steken op 509 besmettingen en 21 doden. Overheidsstatistieken in Latijns-Amerika, Afrika en het Midden-Oosten worden minder snel of zorgvuldig bijgewerkt dan in een data driven continent als Europa. Waar overigens sterfte in verpleegtehuizen werd onder-gerapporteerd.

„Laat me bot zijn, in te veel landen gaat het de verkeerde kant op, het virus blijft volksvijand nummer 1”, waarschuwde Tedros Adhanom Ghebreyesus, directeur van de Wereldgezondheidsorganisatie eerder deze week.

Wat sommige van de landen met een stijgend aantal slachtoffers gemeen hebben, is dat de lockdownmaatregelen werden versoepeld. Die overheidsreactie is deels te begrijpen: de beperkende maatregelen drukken zwaar op de economie. Zeker in lage- en middeninkomenlanden en zeker in landen waar een groot deel van de werkende bevolking afhankelijk is van de informele economie. Mensen die leven van het geld dat zij per dag verdienen, kunnen niet maandenlang in quarantaine blijven. Vaak hebben hun overheden niet het geld hen te onderhouden.

In andere landen komt daar een zorgelijke omgang met feiten bij. Desinformatie is niet de manier om een pandemie te bestrijden. Noch is een pandemie de tijd om politiek te bedrijven met de gezondheid van burgers. Wat nodig is, is een overheid die optreedt in het algemeen belang en daarmee vertrouwen wekt.

Het is jammer dat terwijl de crisis nog niet voorbij is, en in de ons omringende landen lijkt op te leven, de wekelijkse waarschuwing van premier Rutte en viroloog Van Dissel niet meer te horen is. Want de boodschap is, ook in Nederland, dat er lokale uitbraken zullen blijven zijn. Die met goed testen en traceren tot stilstand gebracht moeten worden.

De harde realiteit is dat de crisis nog niet eens dichtbij een einde is”, zei WHO-baas Tedros. Dat kan niet genoeg worden benadrukt: deze pandemie is er een van de lange adem. Het voordeel is dat Nederland beter voorbereid is dan in februari op wat er mogelijk nog komen gaat. Nu alleen nog thuisblijven bij klachten.