Verzamelen persoonlijke data door Duitse staat is tegen de grondwet

Privacywetgeving Duitsland moet de manier waarop de veiligheidsdiensten persoonlijke data verzamelen aanpassen, oordeelt het Constitutioneel Hof.
Het Duitse Constitutionele Hof bij een andere uitspraak dit jaar.
Het Duitse Constitutionele Hof bij een andere uitspraak dit jaar. Foto Ronald Wittek/EPA

De manier waarop de Duitse veiligheidsdiensten persoonlijke data van smartphone- en internetgebruikers verzamelen, is deels in strijd met de grondwet. Dat heeft het Duitse Constitutioneel Hof in Karlsruhe vrijdag geoordeeld. De staat moet de wetgeving omtrent het verzamelen van data aanpassen voor eind 2021. Tot die tijd mogen de diensten doorgaan met de huidige methode.

De veiligheidsdiensten kunnen bij telecombedrijven persoonlijke gegevens van gebruikers opvragen. Het gaat hierbij onder meer om namen, adressen en geboortedata. Ook kunnen de diensten IP-adressen opvragen, waarmee zij inzicht krijgen in welke websites iemand heeft bezocht.

De hoogste Duitse rechtbank oordeelde dat met deze methode het zogenoemde recht op informatieve zelfbeschikking en het telecommunicatiegeheim geschonden wordt. Het hof stelt dat aan meer eisen moet worden voldaan voor het verzamelen van deze data. Het verzamelen van de gegevens mag wel als er sprake is van een specifiek gevaar of het vermoeden van een misdrijf.

In 2012 moest dezelfde wetgeving over dataverzameling ook aangepast worden na een eerdere uitspraak van het Constitutioneel Hof. De huidige rechtszaak werd aangespannen door zo’n 5.800 klagers. Afgelopen mei oordeelde het hof bovendien dat de Duitse buitenlandse geheime dienst het dataverkeer van niet-Duitsers niet zonder meer mag verzamelen. Ook daarvoor moet voor het einde van 2021 een wetswijziging doorgevoerd worden.