Maanden zonder salaris: hartenkreten van profvoetballers in nood

Coronacrisis Door de crisis is het aantal onbetaalde voetballers verdrievoudigd. Bij spelersvakbond FIFPRO hopen de hulpverzoeken zich op.

Een medewerker van Goodison Park in een leeg stadion in Liverpool, voor het duel tussen Everton en Southampton, vorige week.
Een medewerker van Goodison Park in een leeg stadion in Liverpool, voor het duel tussen Everton en Southampton, vorige week. Foto Michael Regan/Reuters

Zijn inbox is een vergaarbak van ellende. Tjokvol hartenkreten van voetballers in nood. „Please help.”

Roy Vermeer zucht. Als jurist van de internationale spelersvakbond FIFPRO heeft hij veel wantoestanden afgehandeld, maar de laatste maanden slaan alles. Zoveel e-mails, zoveel persoonlijke drama’s die (in)direct het gevolg zijn van de coronacrisis. Wel honderden. En als het niet zijn taak was om te werken aan een betere voetbalwereld, had hij zijn laptop allang dichtgevouwen, murw van alle desillusies en contractschendingen.

Scrollend door zijn mail vertelt hij over een Ghanees op de Malediven. De speler krijgt al sinds december niet zijn maandloon à 900 euro. Eind februari overlijdt zijn moeder. De club belooft de speler zijn salaris te betalen en een vliegticket, zodat hij naar de begrafenis kan. De club blijft het uitstellen en wanneer de Malediven in lockdown gaan, kan hij er niet weg, terwijl tijdens de coronacrisis ook zijn vader overlijdt. De speler meldde zich bij de Ghanese spelersvakbond, die weer de FIFPRO inschakelde. „We hebben hem duizend euro gestuurd. Dat doen we bijna nooit, maar het moest wel. Zo’n jongen moet ook eten. Van de club kreeg hij zakjes cornflakes.”

Half juni meldde de vakbond dat 441 voetballers zich bij de FIFA en FIFPRO hebben gemeld omdat ze op hun salaris wachten. Dit betreft het aantal meldingen van spelers die vóór de coronacrisis al niet werden betaald. Als gevolg van Covid-19 zijn dat er nu 1.386, drie keer zoveel.

Vanwege de nood heeft de in Hoofddorp gevestigde FIFPRO, die wereldwijd 65 spelersvakbonden vertegenwoordigt, intensief contact met de FIFA over steunmaatregelen. In Zürich trokken ze daar recent 1,3 miljard euro voor uit, bedoeld om de opgedroogde geldstromen in het voetbal weer op gang te brengen.

Treurige e-mails

Corona heeft elke voetbalclub getroffen, van miljoenenondernemingen tot dwergclubs. Van Ajax dat freelance kantoorpersoneel opzijzet, tot Telstar dat de spelerslunch schrapt. In Italië leverden spelers twee maandsalarissen in, terwijl die van FC Barcelona 70 procent afstonden tot ze hun training hervatten.

Toch zijn het, net als in andere branches, de minst betaalde krachten die het hardst geraakt worden. De kwetsbare profs die vaak geen diploma achter de hand hebben, voor wie gouden bergen net zo’n illusie zijn als een ordelijk arbeidscontract. Spelen doen ze in competities waarvan niet de beelden maar de problemen de wereld overgaan, samengevat in treurige e-mails die zich ophopen bij de FIFPRO, als vuil in een verstopte afvoerput.

Lees ook: Verdubbeling profvoetballers met angst en depressieve klachten

De afzenders noemt Vermeer niet bij naam, vanwege hun privacy, maar hun verhalen wil hij wel vertellen, mede vanwege het misverstand dat profvoetballer synoniem staat voor miljonair. Neem de Franse speler in Bulgarije. Met de lockdown op komst reisde hij in maart snel naar huis om bij zijn hoogzwangere vrouw te zijn. Terugkeren lukte niet meer; reizen is onmogelijk. Dus stopt zijn Bulgaarse werkgever hem zijn 1.200 euro per maand te betalen. De club legt hem zelfs boetes op omdat hij trainingen mist.

Zulke clubs kunnen een vermanende mail verwachten, al heeft dit zelden meteen effect. Spelersvakbonden sturen die vooral als onderdeel van het dossier dat kan worden overdragen aan de FIFA, voordat de wereldvoetbalbond de betreffende club een transferban of boete oplegt. Betaalclaims kunnen de situatie verergeren. Omdat spelers vaak in huizen van clubs verblijven, lopen ze bij klagen het risico dat ze op straat worden ge zet. Uit wraak.

Dagelijks buigen vier juridische medewerkers van FIFPRO zich over de meldingen. Veel daarvan komen uit landen die in het verleden al een bedenkelijke reputatie hebben opgebouwd. In Roemenië, een voetbalnatie van faillissementen en verloren dromen, betaalde een club al geen loon voordat Covid-19 uitbrak. „Kort na de uitbraak werd er een aanbieding gedaan dat de club de salarissen van januari en februari zou overmaken, maar alleen als de spelers instemden met een halvering van hun salaris van januari tot september.”

Zo wenden clubs de crisis aan om mismanagement te verdoezelen. „Net zoals bij een Servische speler in Polen. Die kreeg toestemming van zijn club om naar huis te keren. Bij terugkomst moest hij tien dagen in quarantaine. Vervolgens verbreekt de club eenzijdig het contract omdat de speler drie trainingen mist en niet aan zijn contractuele verplichtingen voldoet. Een duidelijk vooropgezet plan om van de speler af te komen.”

Lees ook: Een nieuw contract? Voetbalclubs durven dat voorlopig niet aan

Paspoort inleveren

Voorbeelden heeft Vermeer genoeg. In Thailand besloot de voetbalbond spelerssalarissen eenzijdig te halveren; in Indonesië hoefden clubs slechts 25 procent salaris te betalen waardoor veel spelers onder het minimumloon kwamen; in Noord-Macedonië betaalde de spelersvakbond noodgedwongen coronatesten omdat clubs en de voetbalbond dat niet deden.

De Montenegrijn die Iran wilde ontvluchtten, trof het ook niet. De club beschikte over zijn paspoort en wilde dat alleen teruggeven als hij een verklaring tekende dat, als hij niet binnen tien dagen terug is, hij de club 1.750 euro per dag moet betalen, inclusief eerder betaald loon. Hoe durven ze het te verzinnen, denkt Vermeer op zulke momenten. Waarna hij maar weer in de pen klimt, om te redden wat er te redden valt.