Opinie

Gelukkig voor de wereld was er het CDA

Guus Valk

Voor zover ik weet is er geen goede Nederlandse vertaling van de Amerikaanse uitdrukking ‘saying the quiet part loud’, afkomstig van The Simpsons. Zeggen wat je eigenlijk voor je had moeten houden. Donald Trump is de absolute meester in het genre. Hij wil het aantal coronatests afbouwen zodat de statistieken voor hem gunstig blijven. Eerlijk, maar in de politiek is oprechtheid niet altijd een deugd. Woensdagmiddag om 12.00 uur had ik in De Remise in Den Haag – een goed gekozen plek, gezien de uitslag – ook zo’n Simpsons-momentje. De circa honderd aanwezigen zouden horen wie de winnaar van de CDA-lijsttrekkersverkiezingen zou worden. Het CDA is een partij met 39.187 leden. Als het CDA een sportvereniging was, zat het in ledental tussen Badminton Nederland en Schietsportvereniging KNSA in.

Voor de bekendmaking vertelde partijvoorzitter Rutger Ploum over het belang van de verkiezing. „In heel Europa en ver daarbuiten” werd meegekeken. Ploum somde afgelaste sportevenementen van de zomer op. Maar gelukkig voor Nederland, of de wereld, was er het CDA. „We verslaan zelfs Max Verstappen. Wij waren de kijkcijferhit van de afgelopen dagen.”

Natuurlijk levert een lijsttrekkersverkiezing publicitaire voordelen op voor een politieke partij. Daar heeft het CDA, dat op een verlies van twee tot zes zetels in de Peilingwijzer staat, extra groot belang bij. Maar het kiezen van een politiek leider zou in de eerste plaats om interne democratie en zelfonderzoek moeten gaan: welke kant willen we op en wie gaat ons daar brengen? Dat dit proces een circus wordt, kan gebeuren. Maar het zou niet het doel moeten zijn.

Na de bekendmaking – de kijkcijfers volgen nog, maar een miljard moet haalbaar zijn – waren er onhandige boksmomenten, tranen en broodjes kroket. Er was ook opluchting. Minister Ferd Grapperhaus vertelde over wandelen. Als je lang bergop klautert, heb je pijn, maar geniet je wel van het mooiste uitzicht.

Ik was even terug in de Grand Ballroom van het Okura Hotel, op 31 mei 2006. Het was het einde van een sensationele, maar beschadigende verkiezing tussen Rita Verdonk en Mark Rutte. De laatste won, maar niet echt: Rutte kreeg 51 procent van de stemmen, tegen 46 procent voor Verdonk. Ook zij kreeg de titel ‘running mate’, ging met een bus het land door en behaalde bij de Kamerverkiezingen meer stemmen dan lijsttrekker Rutte. Uiteindelijk liep het goed af voor Rutte, nu al bijna tien jaar premier. Dat was nadat hij Verdonk uit de fractie had gegooid, wat weer nogal óndemocratisch was.

Een lijsttrekkersverkiezing haalt niet altijd het beste in een partij naar boven, zei een bekend politicus onlangs tegen me. Het waren profetische woorden, van ene Hugo de Jonge.

Guus Valk schrijft tijdens de zomer enkele columns.