Een hotline voor lhbt’ers: oprecht of pinkwashing ?

Sesampasta-ophef De Palestijns-Israëlische tahinfabrikant Al-Arz oogst lof en kritiek voor het besluit om een hotline voor de lhbt-gemeenschap te sponsoren.

Een bijeenkomst als steunbetuiging aan lhbt’ers, in juni in Jeruzalem.
Een bijeenkomst als steunbetuiging aan lhbt’ers, in juni in Jeruzalem. Foto Abir Sultan / EPA

Het Palestijns-Israëlische bedrijf Al-Arz staat bekend om zijn tahin, de sesampasta die populair is in de Midden-Oosterse keuken. Tahin van Al-Arz is zelfs de favoriet van de Israëlische chefkok Yotam Ottolenghi. Momenteel trekt de in Nazareth gevestigde producent echter de meeste aandacht met een niet-culinaire aankondiging: de fabrikant sponsort een hotline voor lhbt’ers in de Palestijns-Israëlische gemeenschap.

Met de sponsoractie begeeft Al-Arz zich op controversieel terrein. De actie kon onmiddellijk op tegenstand uit religieuze hoek rekenen. Op sociale media gaan filmpjes rond van Palestijnse winkeliers die uit protest de potjes sesampasta van Al-Arz uit de schappen nemen.

Als tegenreactie riep de Palestijns-Israëlische activist Khader Abu Seif in een opiniestuk in de Israëlische krant Haaretz „iedereen die religieuze dictaten niet laat bepalen wat hij of zij moet doen, hoe te leven, wat te eten of drinken” op om een pot tahin van Al-Arz te kopen.

Ook het Palestijns-Israëlische Knessetlid Aida Touma sprak haar steun uit voor de sponsoractie. Zij riep Palestijnen via Facebook op „de rechten te respecteren van de kwetsbare minderheden onder ons” en op te komen tegen discriminatie. Volgens Touma staat de directrice van Al-Arz, Julia Zaher, bekend om haar liefdadigheidsacties. Het bedrijf reageert niet op vragen van NRC over de ontstane commotie.

Maar ook binnen de Palestijnse lhbt-gemeenschap is de steun voor de actie niet onverdeeld. Terwijl sommigen de actie zien als een moedige stap in de emancipatie van homoseksuelen en transgenders, zien anderen het als een typisch voorbeeld van pinkwashing, het benadrukken van lhbt-rechten in Israël om mensenrechtenschendingen tegen Palestijnen te verdoezelen.

Gekwetst

De Palestijnse lhbt-organisatie Al-Qaws toont zich op Twitter gekwetst door de aanvallen van sommige Palestijnen op het bedrijf, die „in de eerste plaats ons raken, als mensen die een andere gender- en seksuele oriëntatie hebben”.

De Palestijnse Autoriteit in Ramallah verbood Al-Qaws vorig jaar zomer om activiteiten op de bezette Westelijke Jordaanoever te houden; een politiewoordvoerder zei destijds dat de groep tegen de „idealen en waarden van de Palestijnse maatschappij” ingaat. Tegelijk vindt Al-Qaws, die de boycotbeweging tegen Israël steunt, dat Al-Arz door de sponsoring van een Israëlische organisatie „koloniale projecten” ondersteunt.

De actie van de sesampastamakers doet de lhbt-gemeenschap meer kwaad dan goed, stelt de Palestijns-Israëlische activiste Nisreen Mazzawy in een artikel op de Palestijns-Israëlische website Arab48. „De vruchten worden geplukt van de boom van de Palestijnse homobeweging, die met veel moeite is gegroeid in twee decennia, om de bijl te voeden die de stam omhakt”, aldus Mazzawy.

Het is een historische stap dat een Arabisch bedrijf zo’n controversieel onderwerp steunt, beaamt zij, maar het is vooral een marketingtruc van Al-Arz voor de Israëlische en internationale markt, waarin lhbt-jongeren met reële problemen worden gebruikt als figuranten. De sponsoractie cultiveert volgens Mazzawy het idee van de Israëlische redder die de homoseksuele Palestijn bevrijdt van zijn familie, terwijl diezelfde redder de Palestijnen demoniseert en dehumaniseert.

Het voedt volgens haar de perceptie dat homoseksualiteit vreemd is aan de Palestijnse gemeenschap, terwijl in de afgelopen jaren Palestijnse activisten juist grote vorderingen hadden gemaakt in het vinden van hun plek binnen de gemeenschap.