Beleggers blokkeren hogere topbeloningen bij acht bedrijven

Aandeelhoudersvergaderingen De baas wordt in zijn portemonnee geraakt. Nog nooit werden zoveel beloningsvoorstellen van beursbedrijven verworpen.

Topman Frans van Houten tijdens de algemene vergadering van aandeelhouders die Philips geheel online hield.
Topman Frans van Houten tijdens de algemene vergadering van aandeelhouders die Philips geheel online hield. Foto Frank van Beek

Het aandeelhoudersvergaderingenseizoen van 2020 is er een om te onthouden. De jaarlijkse aandeelhoudersvergaderingen vonden in groten getale virtueel plaats, zonder de aanwezigheid van ook maar één aandeelhouder. Desondanks lieten aandeelhouders hun stem luid horen. Nog nooit verwierpen zij zoveel voorstellen als dit jaar, zo blijkt uit een evaluatierapport van Eumedion, de belangenorganisatie voor institutionele beleggers zoals pensioenfondsen.

Deze opstandigheid van beleggers voelen bestuurders in hun portemonnee. Voor de top van acht bedrijven, waaronder beursuitbater Euronext, flitshandelaar Flow Traders, maritiem dienstverlener SBM Offshore en uitgever Wolters Kluwer, gaat de geplande verhoging van hun beloning niet door nu die is weggestemd.

Het beloningsbeleid was dit vergaderingenseizoen het meest controversiële onderwerp volgens Eumedion. De helft van de vijftig voorstellen waarop veel aandeelhouders tegenstemden, had er betrekking op. In totaal stemden aandeelhouders van 97 Nederlandse beursbedrijven over ruim duizend voorstellen.

Volgens Eumedion-directeur Rients Abma ligt een aantal factoren ten grondslag aan de opvallende stemuitslagen. „Je ziet al langer de trend dat institutionele beleggers kritischer worden over exorbitante beloningsvoorstellen. Neem pensioenfondsen: die willen niet instemmen met voorstellen voor hoge bestuurdersbeloningen terwijl hun deelnemers al jaren op de nullijn zitten en er pensioenkortingen dreigen.”

Daar komt bij dat de institutionele beleggers sinds dit jaar ook de wettelijke plicht hebben om voorstellen te toetsen op hun ‘maatschappelijke effect’. Abma vermoedt dat deze toets een rol heeft gespeeld bij het kritisch beoordelen van beloningsvoorstellen en dat daarbij ook de economische gevolgen van de coronacrisis een rol speelden. „Hogere beloningen zijn in die context niet zomaar passend.”

Lees ook: ‘Zonder uitleg 10 miljoen extra voor de top, dat kan niet meer zomaar

Verhoogde stemdrempel

Daarnaast is een wettelijke factor van belang. Sinds dit jaar geldt voor beloningskwesties op aandeelhoudersvergaderingen een verhoogde stemdrempel van 75 procent. Voorheen was slechts een akkoord van 50 procent van de stemmen plus 1 nodig. De stemdrempel is te danken aan GroenLinks en VVD. Zij stelden vorig jaar via een amendement voor om de drempel hoger te leggen dan de Europese richtlijn voor aandeelhouders vereist.

Het effect daarvan was dit jaar duidelijk zichtbaar. Door de hogere lat werd voorkomen dat Wolters Kluwer-topvrouw Nancy McKinstry, die vorig jaar een beloning kreeg van 14,6 miljoen euro, nóg meer zou gaan verdienen. De raad van commissarissen wilde haar beloning spiegelen aan een nieuwe ‘peer group’ van vooral Amerikaanse bedrijven, maar 47,9 procent van de Wolters Kluwer-beleggers stemde tegen.

Lees ook over de extraatjes, gratis aandelen en riante vertrekdeals voor Nederlandse topbestuurders

En zonder de drempel zouden de bonussen van het bestuur van flitshandelaar Flow Traders een hoog percentage van de operationele winst uitmaken. Door 41,3 procent tegenstemmen is dat voorkomen.

Het is niet bekend wie tegenstemmen. Sommige beleggers komen er echter nadrukkelijk voor uit. Ambtenarenpensioenfonds ABP bijvoorbeeld meldt online dit jaar vier beloningsvoorstellen te hebben weggestemd. Volgens ABP staan de gesneuvelde voorstellen voor iets groters. „Het laat zien dat maatschappelijk betrokken aandeelhouders als ABP gebruik maken van hun toegenomen invloed op de bestuurdersbeloningen bij beursgenoteerde bedrijven.”