Apple wint strijd tegen Brussel over belastingontwijking

In een uiterst pijnlijke uitspraak veegde het Europees Gerecht woensdag de naheffing van 13 miljard euro van tafel, die de Europese Commissie had opgelegd.

Eurocommissaris Margrethe Vestager van Mededinging heeft de strijd tegen Apple verloren.
Eurocommissaris Margrethe Vestager van Mededinging heeft de strijd tegen Apple verloren. Foto John Thys/AFP

Apple hoeft Ierland geen 13 miljard aan achterstallige belasting te betalen. In een uiterst pijnlijke uitspraak veegde het Europees Gerecht woensdag de naheffing van tafel die de Europese Commissie had opgelegd. De Commissie heeft volgens het gerecht onvoldoende onderbouwd waarom Apple oneerlijke economische voordelen zou hebben genoten.

De vordering was vier jaar geleden een spectaculaire zet in de strijd van de Europese Commissie tegen belastingconstructies. Volgens de Commissie liet Ierland het technologiebedrijf jarenlang gebruikmaken van oneerlijke belastingvoordelen. Die zouden in totaal 13 miljard hebben bedragen. Zij droeg Ierland op om dat bedrag terug te vorderen, tot grote verontwaardiging van zowel Ierland als Apple. Beide partijen tekenden tegen de uitspraak bezwaar aan.

Lees ook dit verhaal: Bedrijven ontweken fiscus voor veel meer dan gedacht: 37 miljard euro

De uitspraak van het Europees Gerecht is een gevoelige slag in de strijd van de Europese Commissie tegen belastingconstructies voor eurocommissaris Margarethe Vestager van Mededinging. Belastingen vormen weliswaar een nationale bevoegdheid, maar door de constructies te onderzoeken als ‘oneerlijke staatssteun’ probeert Brussel deze zogeheten ‘rulings’ de afgelopen jaren alsnog aan te pakken.

Een bedrijf dat een gunstige belastingdeal krijgt, heeft immers een grote voorsprong op bedrijven die zo’n deal niet krijgen. Dat veroorzaakt oneerlijke concurrentie, en dat is een domein waarover Brussel wel iets te zeggen heeft.

Gevoelige klap

Het succes van die aanpak wisselt. Een gevoelige klap kwam vorig jaar september al, toen het Gerecht een streep zette door een klacht over een oneerlijke afspraak tussen Starbucks en Nederland. Tegelijkertijd oordeelden de rechters in Luxemburg wél dat een beroep op oneerlijke concurrentie een gerechtvaardigde manier is om belastingconstructies te onderzoeken en te veroordelen. Nu blijkt echter wederom hoe moeilijk het is om daadwerkelijk oneerlijke staatssteun aan te tonen.

De uitspraak komt op een gevoelig moment. Onder invloed van de coronacrisis en de dreigende diepe recessie staan belastingconstructies en de rol van ‘belastingparadijzen’ weer hoog op de Europese agenda. De strijd daartegen verloopt moeizaam, vooral omdat landen als Nederland, Luxemburg en Ierland zich fel verzetten tegen aangescherpte wetgeving.

Dinsdag lekte via de Financial Times uit dat de Commissie werkt aan een manier om dat verzet te omzeilen. De uitspraak van woensdag zal de druk alleen maar vergroten om nieuwe manieren te vinden om belastingontwijking aan te pakken.