Europese Commissie keurt steunplan voor KLM goed

Staatssteun De Europese Commissie heeft ingestemd met het Nederlandse steunplan voor KLM. De klacht van zes vakbonden is genegeerd.

De Europese Commissie is akkoord met het steunpakket van de Nederlandse regering om luchtvaartmaatschappij KLM door de coronacrisis te loodsen. Vorige maand kondigden minister Wopke Hoekstra (Financiën, CDA) en Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) aan dat KLM geholpen wordt met 3,4 miljard euro.

Volgens Eurocommissaris Margrethe Vestager (Mededinging) speelt KLM een sleutelrol in de Nederlandse economie, zowel wat betreft werkgelegenheid als luchtvaartverbindingen. Het steunpakket zal de maatschappij volgens haar „van de liquiditeit voorzien die ze dringend nodig heeft om de impact van de coronacrisis het hoofd te bieden”.

Vestager noemt de voorwaarden die Nederland heeft gesteld op het gebied van winstbestemming, arbeidsvoorwaarden en duurzaamheid „heel goed”. „Het staat de lidstaten vrij regels te bepalen die in lijn zijn met hun beleid en de EU-regels”, stelt zij. Dit is opvallend omdat zes vakbonden van KLM-personeel vorige week een klacht hebben ingediend bij de Europese Commissie omdat zij menen dat de voorwaarden ten aanzien van arbeidsvoorwaarden „te dwingend en te specifiek” zijn.

De staatssteun bestaat uit een directe lening van 1 miljard euro en 2,4 miljard euro aan garanties op leningen bij drie Nederlandse en acht buitenlandse banken. KLM moet in ruil voor de steun een aantal veranderingen doorvoeren. Zo mag de luchtvaartmaatschappij voorlopig geen dividenden, salarisverhogingen of bonussen uitkeren. Ook moeten de „beïnvloedbare kosten” met 15 procent worden teruggebracht, om de concurrentiepositie van KLM te verbeteren. Om deze kostenbesparing te bereiken, heeft minister Hoekstra met de KLM-directie afgesproken dat werknemers met een inkomen vanaf modaal loon moeten inleveren. Tot twee keer modaal gaat het om een loonoffer van minstens 10 procent, vanaf drie keer modaal om minstens 20 procent.

Volgens de zes vakbonden zijn deze eisen „te dwingend en te specifiek”. Ze zouden in strijd zijn met fundamentele arbeidsrechten die zijn vastgelegd in verdragen van de internationale organisatie voor arbeid ILO, het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en het Europees Sociaal Handvest.

De zes bonden (vier voor grondpersoneel, cabinebond VNC en pilotenbond VNV) denken dat de Europese Commissie bij de goedkeuring van het steunpakket niet naar hun bezwaren heeft gekeken. Het steunplan moet volgens hen niet alleen worden getoetst aan de tijdelijke Europese regeling voor staatssteun, maar ook aan bestaande verdragen. De VNV: „Er is niets veranderd aan onze inhoudelijke bezwaren en wij beraden ons op vervolgstappen”.

Begin mei ging de Europese Commissie al akkoord met de steun die de Franse regering uittrekt voor Air France, dat eveneens onder Air France-KLM valt. De Franse maatschappij krijgt 7 miljard euro; ook dat is een combinatie van een lening en van staatsgaranties op leningen. Air France-KLM verkeert net als de rest van de mondiale luchtvaartsector in zwaar weer vanwege de coronapandemie.