Rotterdamse architecten annuleren klus VS vanwege foto Zwarte Piet

Racisme In de VS is ophef ontstaan over het Rotterdamse architectenbureau West 8, vanwege een foto met zwarte pieten gemaakt op een bedrijfsfeest in 2012. Het bureau gaf een opdracht in Baltimore terug.
Het waterfront van Baltimore, aan de oostkust van de Verenigde Staten.
Het waterfront van Baltimore, aan de oostkust van de Verenigde Staten. Foto Nino Marcutti/Getty Images

Een foto met zwarte pieten is het Rotterdamse architectenbureau West 8 jaren na dato duur komen te staan. Het bureau geeft een vorig jaar aangekondigde opdracht in het Amerikaanse Baltimore, goed voor bijna drie ton, terug. De reden: onenigheid die ontstond vanwege een foto met daarop een sint en drie pieten, genomen op het jaarlijkse sinterklaasfeest op het Rotterdamse hoofdkantoor in 2012.

West 8 besloot de opdracht af te zeggen nadat de foto werd opgestuurd naar het stadsbestuur. In een reactie aan vakblad The Architect’s Newspaper liet het bureau afgelopen weekend weten Zwarte Piet een „racistisch personage” te vinden. Na het „incident uit 2012” is het bureau gestopt met sinterklaasvieringen. Om te voorkomen dat het bedrijf zelf een „afleiding vormt voor het team en het proces” van de opdracht, heeft West 8 naar eigen zeggen vrijwillig besloten afstand te doen van het project.

De foto zou een oud-medewerker (Sinterklaas) en drie kinderen (zwarte pieten) tonen, zegt de Baltimore Brew. Die nieuwswebsite berichtte als eerste over de foto en bestempelde deze als een „racistisch stereotype”. Het plaatje riep kritiek op onder inwoners en bestuurders van Baltimore. De eis klonk om de opdracht door een ander bureau uit te laten voeren. Volgens de Baltimore Brew zouden zij het vertrouwen verloren hebben dat het Rotterdamse bureau ook zwarte wijken „op een juiste manier kon dienen”.

Blackface

Het bureau won vorig jaar de zogeheten Middle Branch-aanbesteding, om een deel van het waterfront van de stad aan de oostkust van de VS te verbouwen. Een vijfkoppige jury van plaatselijke bestuurders oordeelde dat het verbouwingsplan van West 8 het „meest in de buurt kwam van wat de inwoners wilden zien in hun gemeenschappen”. Het contract was goed voor 325.000 dollar (286.937,60 euro).

Op het Noord-Amerikaanse continent geldt de blackface-traditie - en dus ook de Nederlandse Zwarte Piet - als sterk racistisch. Nog geen jaar geleden kwam de Canadese premier Justin Trudeau onder vuur vanwege een foto uit 2001. Daarop was een geschminkte Trudeau op een themafeest te zien, gekleed in een Arabisch gewaad. „Ja, het was racistisch, maar ik beschouwde het toen niet als zodanig. Nu weten we beter”, zei de premier toen.

Wereldwijde protesten zetten racisme en discriminatie de afgelopen weken nog sterker op de kaart, uitgelokt door de aan politiegeweld gestorven Amerikaan George Floyd. Meerdere bedrijven plaatsten online verklaringen die steun uitspraken voor de Black Lives Matter-beweging. Zo ook het Rotterdamse architectenbureau: „West 8 staat sterk achter de Black Lives Matter-beweging en wij zijn, ondubbelzinnig, van mening dat er geen ruimte is voor enige vorm van racisme of discriminatie in onze kantoren, ons veld en de rest van de wereld”, zo staat te lezen op de website.

West 8, in 1987 opgericht door landschapsarchitect Adriaan Geuze, heeft in de afgelopen decennia in Rusland, Korea, Canada en vele andere landen tal van parken, pleinen en stadswijken ontworpen en gerealiseerd. In Nederland heeft Geuzes bureau onder meer Vinexwijken als Vathorst in Amersfoort en het nieuwe Centraal Station in Rotterdam (mede) ontworpen. In de Verenigde Staten heeft West 8 in 2016 een nieuw park op Governors Island in New York gerealiseerd.

Met medewerking van Bernard Hulsman

Correctie (13 juli 2020): in een eerder versie van dit artikel stond dat architectenbureau West 8 zwarte pieten bij sinterklaasvieringen heeft verboden. Maar het bedrijf is sindsdien helemaal gestopt met sinterklaasvieringen. Dit is inmiddels aangepast.