Opinie

Het kan best, Britse wapens leveren aan Saoedi-Arabië

Geen kerstinkopen voor ‘Saoedische gangsters’ in Londen. Maar de Britse regering besloot ook Riad weer wapens te verkopen, zag Carolien Roelants.

Dwars

Opmerkelijk, dacht ik toen ik las dat de Britse regering sancties had afgekondigd tegen twintig Saoediërs die betrokken zouden zijn bij de moord op de kritische Saoedische journalist Jamal Khashoggi in het Saoedische consulaat in Istanbul. En niet de minste Saoediërs, want onder hen Saud al-Qahtani, indertijd een van de belangrijkste adviseurs van kroonprins Mohammed bin Salman. Ruim anderhalf jaar na dato, maar okee. Het was bedoeld als „een heel duidelijke boodschap namens het Britse volk dat degenen met bloed aan hun handen, de gangsters van despoten, de handlangers van dictators niet langer vrijelijk dit land kunnen binnenwalsen om vastgoed op te kopen op King’s Road, hun kerstboodschappen te doen in Knightsbridge, of zwart geld wit te wassen via Britse banken.” Aldus minister van Buitenlandse Zaken Dominic Raab op 6 juli in het Lagerhuis.

Heerlijke quote! Ik kreeg meteen zin in die kerstboodschappen. En héél opmerkelijk. Raabs uitspraak was niet alleen gericht tot de Saoedische heersers, maar ook tot die van Rusland, Myanmar en Noord-Korea. Maar de uiterst lichtgeraakte Saoedische kroonprins kon zich toch makkelijk herkennen als despoot of dictator, en hij heeft wel om minder hard teruggemept. The Guardian vreesde al dat Londen op een confrontatie met de Saoediërs afstevende. En dat met de Brexit in het nabije verschiet wanneer Saoedische orders niet te versmaden zijn. Ja, wat de Britse regering al niet over heeft voor de mensenrechten!

Dat blijkt tegen te vallen. Saoedische media meldden dat prins Khaled bin Salman, broer van de kroonprins en diens tweede man op het ministerie van Defensie, één dag later een soort sorrytelefoontje kreeg van de Britse minister van Defensie, Ben Wallace. Die „drukte de waardering van zijn land uit voor Saoedi-Arabiës rol in de aanpak van bedreigingen van de stabiliteit in de regio”. U en ik denken nu even aan Jemen. Wallace voegde daaraan toe dat zijn regering heel graag de banden wil versterken, „met name op het gebied van militaire export”.

Aha! Diezelfde dag maakte minister van Internationale Handel Liz Truss bekend weer vergunningen te gaan uitgeven voor de verkoop van wapens aan Saoedi-Arabië die in de oorlog in Jemen kunnen worden gebruikt – bijvoorbeeld de Tornado en Typhoon-vliegtuigen die voor bombardementen worden ingezet. De rechter had dat een jaar eerder verboden omdat te weinig werd gekeken naar het risico van burgerslachtoffers. Nu had de Britse regering zich weinig van dat verbod aangetrokken, maar het is onhandig als je veel geld wilt verdienen in Saoedi-Arabië. Dus deelde Truss het Lagerhuis mee dat er slechts „geïsoleerde gevallen” waren gevonden van schending van het oorlogsrecht, en dat er „geen duidelijk gevaar” is van ernstige schending van het oorlogsrecht. Dat spoorde mooi met het besluit van VN-chef Guterres om Saoedi-Arabië te schrappen van de ‘lijst van de schande’ van landen die te weinig geven om de veiligheid van kinderen in gewapend conflict.

Tsja. Jemen is natuurlijk één grote, ellendige ramp en bij luchtaanvallen zijn al duizenden burgers gedood, onder wie veel kinderen. En ze worden nog steeds gedood. The Yemen Data Project meldde in juni 271 Saoedische luchtaanvallen te hebben geteld, het hoogste maandtotaal sinds juli 2018. Op 15 juni vielen daarbij dertien burgerdoden, van wie vier kinderen. Ach, een „geïsoleerd geval”. En Jemen is toch al kapot.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.