Gezondheid als verdienmodel

Vanuit de Verenigde Staten schrijft over wat haar opvalt. Vandaag: corona bedreigde de gezondheid van Amerikanen én het inkomen van specialisten.
Illustratie Eliane Gerrits

Ik denk deze dagen vaak aan de uitspraak van een bevriende dermatoloog. Hij zag patiënten altijd zo snel mogelijk, want voor je het wist was de kwaal vanzelf overgegaan. Goed nieuws voor de patiënt, maar gederfde inkomsten voor de specialist.

Dit motto geldt zeker voor vele Amerikaanse artsen. De Verenigde Staten steken wat ziektekosten betreft met kop en schouders boven de rest van de wereld uit. De gemiddelde Amerikaan geeft twee keer zoveel uit aan gezondheidszorg als de Nederlander, meer dan 10.000 dollar (8.850 euro) per jaar. En niet dat Nederland goedkoop is. Wij staan zo rond de achtste plaats in de wereld.

Toch is Amerika beslist niet de gezondste natie. Integendeel, qua levensverwachting staat het maar op de 38ste plaats. De vergelijking met Nederland leert dat minstens de helft van de ziektekosten weggegooid geld is. De grote vraag is echter: welke helft?

Uit eigen ervaring heb ik wel een idee over wat minder kan. Zo is mijn huisarts, en daarin is hij geen uitzondering, behoorlijk proactief als het aankomt op testen en onderzoeken. Na het jaarlijkse onderzoek krijg ik steevast een lijstje doorverwijzingen mee. Niet omdat ik klachten heb, maar gewoon, omdat ik een jaartje ouder ben geworden en daardoor in een of andere risicogroep val.

Dit jaar vond hij het tijd voor een stresstest van mijn hart met calciummeting en hartmonitor. Na een week belde hij om me op het prima functionerende hart te drukken zijn raad op te volgen. Een mij onbekende cardioloog meldde zich dezelfde dag met het ‘goede nieuws’ dat de procedure al was goedgekeurd door de verzekering.

Ik heb heus niet al zijn aanbevelingen opgevolgd, maar toch. Mijn lichaam is van binnen en buiten vastgelegd in foto’s en scans. Darmen, maag, botten en huid bevatten geen geheimen meer. Stuk voor stuk dure testen. Voor iedere klacht, hoe vaag ook, krijg ik pillen voorgeschreven. „Die krijg je vergoed, hoor”, stelt mijn huisarts me dan gerust. Inderdaad, de meeste ziektekosten komen voor rekening van de verzekeringen, die op hun beurt grotendeels door werkgevers worden betaald. Wat veel mensen zonder baan in de kou laat staan.

Hoewel gezond, heb ik dan ook mijn bijdrage geleverd aan het opvallendste kenmerk van het Amerikaanse gezondheidssysteem: het enorme aantal overbodige behandelingen. Covid-19 bracht daar ineens verandering in. En masse bleven mensen weg bij de arts om de kans op besmetting te verkleinen. En zowaar, vele kwalen gingen vanzelf over. De verstuikte enkel genas zonder röntgenfoto. De allergische uitslag verdween zonder dermatoloog. Ook keuzeoperaties – versleten knieën, heupen en andere ingrepen waaraan grof geld wordt verdiend – werden massaal uitgesteld. Maar 10 procent van de Amerikanen zegt dat hun gezondheid door de uitgestelde zorg verslechterd is.

Slecht nieuws voor al die for-profit specialisten en medische centra. Niet onze gezondheid, maar hun verdienmodel loopt door corona gevaar. Stuk voor stuk, van tandarts tot radioloog, hebben ze me de afgelopen weken dan ook gebeld. Het is weer veilig. Ze zijn weer open. Voor business.

Reacties naar pdejong@ias.edu