Duda nipt herkozen als president van Polen

Tweestrijd De tot op het laatste moment spannende verkiezingsstrijd tussen de progressieve Trzaskowski en de conservatieve Duda is beslist in het voordeel van die laatste, meldt de nationale kiescommissie.
Andrzej Duda (midden) met zijn vrouw Agata Kornhauser-Duda (l) en dochter Kinga Duda (r).
Andrzej Duda (midden) met zijn vrouw Agata Kornhauser-Duda (l) en dochter Kinga Duda (r). Foto Leszek Szymanski/EPA

De zittende president Andrzej Duda krijgt een tweede termijn van vijf jaar. De tot op het laatste moment spannende verkiezingsstrijd tussen hem en de progressieve Rafal Trzaskowski werd maandagochtend na het tellen van 99,97 procent van de stemmen met minimaal verschil in het voordeel van Duda beslecht, blijkt maandagochtend uit de laatste gegevens van de nationale kiescommissie.

De leider van de conservatief-nationalistische regeringspartij Recht en Rechtvaardigheid (PiS) kreeg 51,2 procent van de stemmen. Het hoofd van de kiescommissie zei maandag dat het tellen van de resterende stemmen de verkiezingsuitslag „niet significant” meer zal doen veranderen, meldt persbureau Reuters maandag. Trzaskowski, de liberale leider van het centrum-rechtse Burgerplatform, staat op 48,8 procent van de stemmen.

Lees ook: Verkiezingen om ‘de ziel van Polen’: conservatieve Duda vs progressieve Trzaskowski

Met een tweede termijn voor Duda ligt het voor de hand dat het sterk gepolariseerde Polen de komende vijf jaar een nationalistische, katholieke en openlijk homofobe koers blijft volgen. De campagne van Duda ging vaak over nationale trots en soevereiniteit tegenover Europese bemoeienis. Hij trok door vele stadjes en dorpen op het platteland waar hij zijn conservatieve kiezers steevast beloftes deed over verhoging van de kinderbijslag en meer overheidssteun voor gepensioneerden. Duda voerde verder een campagne tegen gelijke rechten voor lhbti’ers en met de nadruk op het traditionele gezin. Ook beschuldigde hij buitenlandse media waaronder de Duitse krant Die Welt van inmenging in de verkiezingen.

Trzaskowski stond juist voor een liberale koers met omarming van de Europese waarden en het versterken van de rechtsstaat. De huidige burgemeester van hoofdstad Warschau was voor het uitbreken van de coronacrisis nog geen kandidaat, maar verving Malgorzata Kidawa-Blonska die als oorspronkelijke kandidaat zwaar teleurstelde in de peilingen. De progressieve en kosmopolitische Trzaskowski was eerder staatssecretaris voor Europese Zaken, minister van Digitalisering en was Europarlementariër. Hij presenteerde zich tijdens de campagne nadrukkelijk als ‘de kandidaat van verandering’ en ‘redder van de democratie’.

Intimidatie van rechters

Polen staat al jaren op gespannen voet met de EU wegens politieke bemoeienis met de rechtsgang en voortdurende intimidatie van rechters. De president in Polen heeft vetomacht over wetsvoorstellen en bekrachtigt het benoemen van de hoogste rechters. Het verder uithollen van de rechterlijke macht door PiS-ongezinde rechters met vervroegd pensioen te sturen werd in april nog wel geblokkeerd door het Europees Hof van Justitie in Luxemburg.

Met een tweede termijn voor Duda kan PiS bovendien controle houden over de media. Sinds PiS in 2015 zowel de presidents- als de parlementsverkiezingen won, werd de publieke omroep van het land omgevormd tot propagandakanaal met ook aanhoudende kritiek op de EU.