Foto Eric Brinkhorst

Interview

‘Corona doet Twente Airport juist goed’

Meiltje de Groot | Directeur Twente Airport De luchthaven richt zich op het parkeren, onderhouden en repareren van vliegtuigen. Deze maandag landen er weer vijf Boeings.

Toen Meiltje de Groot (54) begon als directeur van Twente Airport, in oktober 2013, trof ze een nagenoeg lege luchthaven aan. Hoewel de militaire status van het vliegveld op papier behouden zou blijven, was er op het vliegveld vooral heel veel verleden tijd. Het squadron F-16’s dat er stond, was verhuisd naar andere luchthavens en de pogingen een doorstart te maken voor het civiele deel van de luchthaven mislukten door een gebrek aan sponsors.

Plannen waren er genoeg in die dagen, maar uiteindelijk kreeg geen enkel idee in De Groots eerste jaren als directeur daadwerkelijk vleugels. In 2014 zat een discussie over mogelijke staatssteun vanuit de provincie en de gemeente in de weg. Vervolgens kwamen omwonenden in opstand toen het erop leek dat voor een commerciële luchthaven met vakantievluchten maar liefst 840 hectare bos zou moeten worden gekapt. Het enige bedrijf dat sinds 2016 zich heeft gevestigd op Twente was Aircraft End-of-Life Solutions (AELS). De firma ontmantelt oude vliegtuigen. Op den duur zou ook de luchthaven zélf end-of-life gaan, was bij velen toen de heersende opvatting.

Maar wie in juli 2020 de luchthaven oploopt, krijgt een heel ander beeld. Waar je ook kijkt, staan grote Boeings. Een team bouwers is bezig in allerijl nog wat extra parkeerplaatsen voor vliegtuigen aan te leggen. Een besluit over een nieuwe hangar met werkplaatsen en stallingsruimte volgt na de zomer. Na een voorjaar waarin de internationale luchtvaart klap na klap kreeg, is de bedrijvigheid hier op zijn minst opmerkelijk te noemen. Als er, zoals deze maandag, weer nieuwe Boeings landen, dreigt een heuse samenscholing van toeschouwers.

Is het er dan tóch van aan het komen, commerciële luchtvaart in Twente?

„Haha, nee, en dat zie ik ook niet meer gebeuren. Maar we zijn de afgelopen jaren gaan kijken waar Twente zich dan wél voor leent. Met de Technology Base en de University of Twente om de hoek en een mbo-opleiding luchtvaarttechniek in Zwolle die elk jaar honderden ‘handjes’ opleidt, viel onze keuze op het parkeren, onderhouden en repareren van vliegtuigen. En dat plan is door het coronavirus ineens in een stroomversnelling gekomen. Die Boeings die je nu ziet staan, zijn hier geparkeerd door Lufthansa, dat vanwege de crisis dringend parkeerplekken zocht. Omdat wij nog steeds een landingsbaan van 3 kilometer hebben, kunnen de meeste vliegtuigen hier gewoon landen. Dat komt nu mooi van pas.”

Maar wat levert het Twente op, al die bakken die hier aan de grond staan?

„We zijn misschien wel de enige luchthaven die beter uit de coronacrisis komt. Natuurlijk hadden ook wij aan het begin even een dipje, maar we liggen nu op koers om voor het eerst winst te maken. Per groot vliegtuig rekenen we 10.000 euro per maand aan huur. Kleinere vliegtuigen kunnen hier vanaf 3.000 euro terecht.”

Maar is dat dan de gedroomde toekomst van uw vliegveld? Een duurbetaald parkeerterrein?

„Nou, het parkeren van een vliegtuig heeft nogal wat voeten in de aarde. Voor elk vliegtuig dat hier staat, ligt er een vuistdik protocol, dat alleen door gespecialiseerde teams kan worden uitgevoerd. Hier staan bijvoorbeeld wat gloednieuwe vliegtuigen, bestemd voor een Russische klant, die door de coronacrisis zijn order heeft ingetrokken. Op dit moment zijn er circa 17 monteurs aan het werk in Enschede, die de hele dag in de weer zijn om alles na te lopen en bij te houden. Als je dat niet doet, keldert een vliegtuig namelijk razendsnel in waarde. En ook het uit elkaar halen van een vliegtuig, wat AELS hier doet, moet met beleid gebeuren. Vrijwel elk onderdeel kun je hergebruiken, maar dan moet je het wel op de goede manier uit elkaar halen. Zo dragen we bij aan een circulaire economie en verduurzaamt de luchtvaart.”

Verduurzaming? Dat moet u even uitleggen …

„Ik moet eerlijk zijn: verduurzaming in de luchtvaart gaat normaal gesproken ontzettend traag. Voor vluchten op afstanden tot 1.000 km is elektrisch vliegen binnen tien jaar bereikbaar, maar voor grotere afstanden zijn de batterijen ook de komende decennia nog veel te zwaar. En vliegtuigen worden pas na twintig, dertig jaar afgeschreven en vervangen door schonere modellen. Maar door de coronacrisis zal een bedrijf als Lufthansa zijn vloot sneller vervangen. Ik verwacht dat veel van de Boeings die hier nu worden neergezet straks end-of-life zullen gaan. En daar hebben wij hier veel expertise in. Bovendien: je kunt hier de boel wel sluiten, maar het kost met alle vergunningen en procedures zo 25 jaar voor je een nieuwe landingsbaan als de onze gebouwd hebt. Daarom is sluiten ook niet duurzaam.”

Maar komt échte verduurzaming niet pas als vliegen minder vanzelfsprekend wordt?

„Tsja, na 9/11 waren we ook even bang om weer een vliegtuig in te stappen. Maar na drie, vier jaar was dat weer over. Zo zal het ook nu gaan. Wie het zich kan veroorloven, kiest bovendien momenteel voor privé vliegen, dan zit je niet met gezondheidsrisico’s. We zien nu al een toename van dat soort vluchten. Degenen die het meest uitgesproken tegen vliegen zijn, hebben bovendien de wereld vaak allang gezien. Ook hun kinderen zullen dat willen. Dat gaan ze hun echt niet verbieden.”

Twente Airport is natuurlijk niet de enige kleine luchthaven die een nieuwe bestemming zoekt. Hoe voorkom je dat ieder Nederlands vliegveld hetzelfde probeert?

„Daar heb ik het als voorzitter van de Nederlandse Vereniging van Luchthavens natuurlijk vaak over met mijn collega’s. Wat het allerbelangrijkste is: zorg voor draagvlak door aan te sluiten bij de eigen identiteit van de regio. Net zo belangrijk: wees transparant over je plannen. Dat is ook precies wat er misging bij Lelystad Airport: pas heel laat in het proces werd duidelijk dat die vliegtuigen wel tot Arnhem laag over Nederland moesten vliegen. En toen stond iedereen natuurlijk op zijn achterste benen.”