Toch onderzoek naar vervuilde paracetamol

Kankerverwekkende stof De inspectie en het CBG gaan kijken of Europese collega’s hun berekeningen onderschrijven. Tweede Kamerleden zijn ongerust.

Aan het begin van de corona-epidemie was paracetamol een hamsterproduct. Drogisterijketen Etos blijft de pillen nu gewoon verkopen, ook al zijn ze mogelijk vervuild.
Aan het begin van de corona-epidemie was paracetamol een hamsterproduct. Drogisterijketen Etos blijft de pillen nu gewoon verkopen, ook al zijn ze mogelijk vervuild. Foto Bart Maat/ANP

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGI) gaat tóch onderzoek doen naar de paracetamol die is vervuild met een kankerverwekkende stof. De inspectie wilde dat in eerste instantie niet, maar minister Tamara van Ark (Medische Zorg, VVD) heeft er vrijdag de opdracht toe gegeven, tot tevredenheid van een meerderheid van de Tweede Kamer.

Lees ook: Kankerverwekkende stof ontdekt in partijen paracetamol

NRC en Zembla onthulden donderdagavond dat de grootste producent van paracetamol ter wereld, het Chinese Anqiu Lu’an Pharmaceutical, paracetamol verkoopt die vervuild is met een kankerverwekkende stof. Het gaat om de stof 4-chlooraniline, afgekort PCA. Anqiu Lu’an levert ook de grondstof voor veel paracetamol die te koop is in Nederlandse drogisterijen, supermarkten en apotheken.

‘Geen aanleiding tot zorgen’

Het CBG en de inspectie verklaarden vrijdagavond de veiligheid van paracetamol „heel serieus” te nemen. „We nemen daarom nogmaals contact op met de collega-organisaties in Europa of zij de berekeningen van het CBG onderschrijven.” Zo niet, dan volgen „passende acties”. Het ministerie van VWS stelt dat er geen aanleiding is te veronderstellen dat patiënten zich zorgen moeten maken over de paracetamol.

Volgens de norm van het Europese Geneesmiddelenbureau (EMA) zijn de ontdekte concentraties van de stof veilig, maar volgens de norm van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) niet. Deze normen liggen „wel heel ver uit elkaar”, vindt Tweede Kamerlid Joba van den Berg (CDA). Terwijl EMA zes vervuilde pillen per dag acceptabel vindt, bestaat volgens EFSA bij meer dan één vervuilde pil per dag al een onacceptabel risico op kanker. Corinne Ellemeet (GroenLinks) vindt dat hier duidelijkheid over moet komen. „Er moet overeenstemming komen over welke richtlijn we nu moeten hanteren.”

Ellemeet vindt dat ook de lange termijn moet worden onderzocht. „Dit is een mooi moment om onze afhankelijkheid van landen als China en India onder ogen te zien als het gaat om de productie van medicijnen.” Als blijkt dat er gevaar is voor consumenten, vindt ze dat de paracetamol uit de schappen moet worden gehaald.

Fipronilcrisis

Kamerlid Fleur Agema (PVV) ziet dat het liefst nu al gebeuren. „Het gaat om de volksgezondheid. Tijdens de fipronilcrisis haalden we toch ook de eieren uit de schappen, waarom nu dan niet?” Als je spit hebt, of een andere chronische pijnklacht, is de norm van zes paracetamol per dag zo overschreden, zegt ze.

Maar voorlopig liggen ze gewoon in de winkel. De woordvoerder van Albert Heijn en Etos laat weten dat de veiligheid van de paracetamol die zij verkopen niet ter discussie staat, verwijzend naar de verklaring van het Centraal Bureau Drogisterijbedrijven en het CBG. Zij stellen dat de hoeveelheid PCA in de geteste pijnstillers de toegestane dosis volgens de EMA-norm niet overschrijdt.

De goedkoopste willen zijn heeft een prijs

Taco van Witsen apotheker

Apothekers verwachtten veel onrust toen ze donderdagavond hoorden dat er nieuws zou komen over vervuilde paracetamol. Apothekersorganisatie KNMP verzond een document met vragen en antwoorden naar alle aangesloten apotheken, om vrijdag vragen van bezorgde klanten te kunnen beantwoorden.

Dat waren er in de Schinkel Apotheek in Amsterdam aardig wat, zegt apotheker Taco van Witsen. Hij noemt het een „absolute no-go” om vervuilde paracetamol tóch te verkopen. Toen hij het nieuws las, nam hij direct contact op met zijn leverancier. Tot zijn opluchting kreeg hij te horen dat het bedrijf waarvan de pillen die hij verkoopt afkomstig zijn, Centrafarm, níét samenwerkt met Anqui Lu’an.

Niet de eerste keer

Maar helemaal gerustgesteld is Van Witsen niet. „Ik hou toch een slag om de arm. Op dit moment lijkt de pijnstiller die wij verkopen ‘schoon’, maar dit is niet de eerste keer dat er zoiets misgaat. We worden door schade en schande wijzer.” Hij doelt onder andere op de kankerverwekkende stoffen die in 2018 werden aangetroffen in bloeddrukverlagers.

„Dit is de zoveelste keer dat er gekozen wordt voor grondstoffen uit lagelonenlanden. Er blijkt steeds iets mis mee te zijn. Het begint altijd met één merk of pil, en dan is er toch vaak meer aan de hand.” Dat is een gevolg van politieke keuzes, zegt hij. „Toen we de grondstof in Europa produceerden, hadden we deze problemen niet. Dit is marktwerking. De goedkoopste willen zijn heeft een prijs.”

Dus de vragen van klanten,die begrijpt hij wel. „De adviezen kunnen nog zo genuanceerd zijn, voor mensen is het vaak zwart-wit: krijg ik er kanker van of niet? Je krijgt niet een beetje kanker.”

Met medewerking van Joep Dohmen, Sjoerd Klumpenaar, Mirjam Remie, Karlijn Saris en Guus Valk.