Vakbonden protesteren tegen steunpakket KLM bij Europese Commissie

Luchtvaart Volgens de vakbonden zijn de eisen van de overheid ten aanzien van de arbeidsvoorwaarden bij KLM in strijd met Europese verdragen.

KLM kan rekenen op een Nederlands steunpakket ter waarde van 3,4 miljard euro om de coronacrisis te overleven.
KLM kan rekenen op een Nederlands steunpakket ter waarde van 3,4 miljard euro om de coronacrisis te overleven. Foto Piroschka Van De Wouw/Reuters

Zes vakbonden van KLM dienen een bezwaar in bij de Europese Commissie tegen het steunpakket van de Nederlandse staat voor KLM. Volgens de bonden zijn de eisen ten aanzien van arbeidsvoorwaarden die de staat aan KLM stelt in strijd met Europese verdragen. De Europese Commisie moet het steunpakket van leningen en leninggaranties à 3,4 miljard euro goedkeuren.

Aan de steun voor KLM zijn voorwaarden verbonden door het kabinet. Zo moet KLM 15 procent kosten besparen om de concurrentiepositie te verbeteren. Hoe KLM dit gaat doen moet nog worden uitgewerkt, maar minister Hoekstra (Financiën, CDA) heeft al wel „piketpaaltjes geslagen”, zoals hij het zelf noemt.

Inleveren vanaf modaal

Alle werknemers van KLM met een inkomen vanaf modaal moeten salaris inleveren. Het loonoffer wordt hoger naarmate het salaris hoger is: tot twee keer modaal gaat het om minstens 10 procent, vanaf drie keer modaal om minstens 20 procent. Volgens de vakbonden zijn deze eisen „te dwingend en te specifiek”. Daarom zijn ze in strijd met arbeidsrechten die zijn vastgelegd in de Fundamental Principles and Rights at Work van de Internationale Arbeidsorganisatie ILO, het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en het Europees Sociaal Handvest.

De afspraken tussen KLM en het ministerie van Financiën over het loonoffer, zonder bemoeienis van de vakbonden, staan volgens de bonden haaks op de vrijheid van sociale partners om te onderhandelen over collectieve arbeidsvoorwaarden. Zij vinden dat de overheid ten onrechte ingrijpt in de drie cao’s bij KLM, voor grond-, cabine- en cockpitpersoneel. De Commissie zou het steunpakket op dit punt moeten afwijzen.

De bonden sturen hun bezwaar deze donderdag naar Eurocommisaris Margrethe Vestager (Mededinging) en Jeppe Tranholm-Mikkelsen, secretaris-generaal van de Raad van de Europese Unie. De brief is ondertekend door pilotenbond VNV, cabinebond VNC en vier bonden voor grondpersoneel: De Unie, NVLT, VKP en CNV.

Lees ook over de bemoeienis van minister Hoekstra met KLM

Initiatief piloten, FNV ontbreekt

Alleen FNV Luchtvaart (grondpersoneel) en FNV Cabine ontbreken. De FNV beschouwt het loonoffer als „onderhandelingsinzet” waar de bonden niet aan gebonden zijn, maar maakt geen bezwaar bij de Europese Commissie. FNV Luchtvaart en FNV Cabine eisen wel een gesprek met het ministerie van Financiën om dingen te verhelderen. Tot nu toe werd zo’n gesprek geweigerd door het ministerie.

Niet toevallig is het bezwaar een initiatief van pilotenbond VNV. Hun leden moeten met de huidige afspraken minstens 20 procent van hun salaris inleveren. De achterban van de FNV verdient veelal tot modaal en hoeft dus geen salaris in te leveren. Op 1 juli heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen van CDA en SGP waarin de regering wordt verzocht „er bij KLM op aan te dringen dat werknemers met een inkomen tot anderhalf keer modaal zo veel als mogelijk worden ontzien”. Deze week bleek dat KLM vasthoudt aan de ondergrens van modaal.

Lees ook over KLM als nationaal icoon

Volgens VNV-voorzitter Willem Schmid komt het steunpakket niet in gevaar door de brief naar Brussel. „We zijn niet tegen het pakket an sich, en begrijpen dat een reorganisatie nodig is. Maar het onderdeel van de arbeidsvoorwaarden moet worden aangepast.” Vreest Schmid niet het beeld dat de bonden de redding van KLM blokkeren? „Het is omgekeerd. Dit pad leidt tot een puinhoop, met alleen maar verliezers. Als we op dit pad doorgaan is de kans op mislukking juist groter. We moeten dit nu repareren.”