Kijk verder dan de supermarkt, zo begin je je eigen verzameling

Wijnen Hoe begin je een wijnverzameling? Vier tips van Edwin Vos, directeur wijn bij veilinghuis Christie’s.

Foto Getty Images

Edwin Vos ontkurkt een fles madera uit 1893 en schenkt twee glaasjes in. „Proef maar eens”, zegt hij. De wijn van het Portugese eiland ruikt verrukkelijk en smaakt nog lekkerder: zacht en intens tegelijk, een explosie van fruitsmaken die lang in de neus en mond blijft hangen. Niet gek voor een 127 jaar oude wijn.

Ongeopend was de fles 800, 900 euro waard, zegt Vos desgevraagd. De 48-jarige Rotterdammer weet alles van de prijzen van wat hij gekscherend „tweedehands kwaliteitswijnen” noemt: sinds 2012 werkt hij bij Christie’s op de afdeling die veilingen van wijn en andere spiritualiën organiseert.

Sinds 1 januari is Vos gepromoveerd tot het internationale afdelingshoofd. Hij is verantwoordelijk voor de in totaal 24 wijnveilingen die het van oorsprong Britse veilinghuis jaarlijks houdt in Genève, Hongkong, Londen en New York (omzet in 2019: 54 miljoen euro). Een baan waarvoor hij veel moet reizen, voor bezoekjes aan verzamelaars, handelaren en wijnbouwers. Door corona heeft hij de afgelopen maanden vooral vanuit huis gewerkt, maar maandag landde hij op Madeira, ter voorbereiding op een online-veiling met alleen maar oude madera, in het najaar in New York.

De live veilingen die door de pandemie niet doorgingen, zijn voor een deel naar juli geschoven. Op 12 juli is in Hongkong de eerste, snel daarna volgen Genève en New York. Tijdens de lockdown organiseerde Christie’s alleen online veilingen. Wijn, zegt Vos, is een van de producten die geen last hadden van de pandemie. „Restaurantbezoek zat er even niet in. Er zijn de afgelopen tijd kelders leeggedronken.”

Zijn normale beslommeringen beginnen weer op gang te komen. Hij leidt een leven vol verrassingen, zegt Vos. „De ene dag sta ik in smoking op een proeverij, de volgende dag zit ik op mijn knieën in een kasteelkelder te grasduinen tussen de oude wijnen en kom ik zwart van het stof en onder het spinrag thuis.”

Dat hij tijdens het vraaggesprek, dat plaatsvond vóór zijn reis naar Madeira, een fles madera heeft geopend is geen toeval. Vos heeft er de afgelopen jaren voor gezorgd dat Christie’s, een van oorsprong Brits veilinghuis, uitgroeide tot dé internationale specialist voor deze Portugese wijn. Met als voorlopig hoogtepunt de recordopbrengst voor een fles JCA & A Terrantez uit 1715 op een veiling in New York vier jaar geleden: 39.200 dollar (35.380 euro).

Die extreme opbrengsten voor zeldzame flessen drank vertekenen het beeld, zegt Vos. Je hoeft geen miljonair te zijn om een interessante wijnverzameling aan te leggen. Wel moet je bereid zijn tijd en moeite te investeren. En verder te kijken dan de schappen van de supermarkt. Daar ligt alleen de wijn die binnen twee jaar dient te worden geconsumeerd, 90 procent van het totale aanbod. Maar al voor 20 euro de fles, zegt de vinoloog, zijn wijnen met „oplegpotentieel” te koop die de basis van een kwaliteitscollectie kunnen vormen.

Vos, opgeleid aan een hotelschool en eerder werkzaam bij diverse wijnimporteurs, geeft vier basistips voor liefhebbers die dromen van een eigen kelder met exquise wijnen.

1 Ontdek je smaak

Het wijnaanbod is zo rijk en divers, dat een beginnend verzamelaar eerst moet leren wat hij echt lekker vindt, zegt Vos. Ga naar cursussen en proeverijen bij wijnhandelaren, is zijn advies. En houd nauwkeurig proefnotities bij, met een rating die duidelijk maakt hoe je de wijnen waardeert.

Zelf begon Vos daar op zijn 26ste al mee. Hij heeft nu een database met zijn bevindingen over duizenden bijzondere wijnen. „Als je mij vraagt wat ik 25 mei vorig jaar voor wijn dronk en wat ik daarvan vond, kan ik dat direct zeggen. Zonder die aantekeningen zou ik me hooguit nog een paar hoogtepunten van vorig jaar herinneren.”

Door veel te proeven, zegt Vos, doe je ontdekkingen. „Misschien drink je nu meestal bordeaux, maar blijk je Italiaanse of Duitse wijnen veel lekkerder te vinden.”

2 Denk niet met je portemonnee

Bij ieder budget zijn passende wijnen te vinden, zegt Vos. Maar omdat hij heeft ervaren dat Nederlanders vaak moeite hebben om geld aan wijn uit te geven, adviseert hij „om niet te veel met de portemonnee te denken”. Dus wie doorgaans wijnen van 7 à 8 euro de fles drinkt, zou ook eens 12 of 15 euro moeten uitgeven, „om te leren hoe die wijnen smaken”.

Lees ook: Waarom kost de wijn wat hij kost?

Iedere euro extra voor een fles is een investering in de kwaliteit van de wijn zelf, doceert Vos. „De vaste kosten – voor de fles, het bottelen en het transport – zijn immers voor alle flessen gelijk.”

3 Bouw een relatie op met handelaren

Speciale wijnen met bewaarpotentie zijn veelgevraagd, die kunnen importeurs en handelaren vaak probleemloos kwijt. Zorg daarom, zegt Vos, dat je een band opbouwt met één of meer leveranciers, zodat je in aanmerking komt voor bijzondere wijnen die zich met de jaren ontwikkelen, en zachter en interessanter van smaak worden. Vos: „Het contact met handelaren is vaak een spel. Wees slim en gun elkaar wat.”

Het voordeligst is het om oplegwijnen zo vroeg mogelijk te kopen en ze zelf te lageren. Bij bordeaux kan dat zelfs al voordat de flessen zijn gebotteld. Die Franse wijn wordt namelijk ‘en primeur’ verkocht, in de voorverkoop, soms wel twee jaar voordat hij op de markt komt.

4 Zorg voor goede opslag

Leg kwaliteitswijnen niet in een rekje naast de open haard. Dat staat wel erg gezellig, zegt Vos, maar leidt op den duur tot „gestoofde wijn”. Een van de redenen waarom hij vaak persoonlijk bij verzamelaars langsgaat, is om vast te stellen of wijn die ter veiling is aangeboden wel goed opgeslagen is geweest.

Wie geen kelder of andere opslag heeft die wat betreft temperatuur, licht en vochtigheid geschikt is voor het langdurig opleggen van wijn, kan zijn grands cru’s bij handelaren of gespecialiseerde opslagen laten rijpen.

Hoewel het met zijn werk niet altijd makkelijk is, probeert Vos één à twee dagen per week helemaal niet te drinken. „Maar bij het eten een glas wijn is wel erg leuk”, zegt hij. Hij is natuurlijk verwend. En het leven duurt te kort om slechte wijn te drinken, herhaalt hij met een lach het bekende wijncliché. De oude en exclusieve wijnen die hij thuis ontkurkt zijn lang niet altijd van het prijsniveau als de wijnen die hij voor het veilinghuis bijeenbrengt. Vos: „Je hebt echt geen fles van 100 euro nodig voor een mooie smaakbeleving.”