Nederlandse banken gaan op grote schaal samenwerken tegen witwassen

Met het initiatief willen banken criminele geldstromen beter in kaart brengen. De bedoeling is dat meer banken zich gaan aansluiten.
De initiatiefnemers zijn ABN Amro, ING, Rabobank, Triodos Bank en de Volksbank maar de bedoeling is dat meer banken zich aansluiten.
De initiatiefnemers zijn ABN Amro, ING, Rabobank, Triodos Bank en de Volksbank maar de bedoeling is dat meer banken zich aansluiten. Foto Jasper Juinen / Bloomberg

Banken in Nederland gaan samenwerken in de strijd tegen witwassen en terrorismefinanciering. Dat meldt de Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) woensdag. Het initiatief, dat Transactie Monitoring Nederland (TMNL) gaat heten, werd sinds september voorbereid.

Vijf banken (ABN Amro, ING, Rabobank, Triodos Bank en de Volksbank) gaan betalingsverkeer monitoren en ongebruikelijke patronen in kaart brengen. Samen steken de banken tientallen miljoenen euro’s in het project. Over anderhalf jaar moet TMNL volledig operationeel zijn en over vijf jaar moeten het een organisatie zijn met honderden werknemers. De initiatiefnemers hopen dat in de toekomst andere banken zich ook aansluiten bij de organisatie.

Door het samenvoegen van individuele transactiegegevens in één netwerk hoopt TMNL criminele geldstromen beter in beeld te kunnen krijgen. In eerste instantie zal er gekeken worden naar zakelijke transacties en later particuliere transacties.

Lees ook: Voormalig ING-topman Hamers voor hof in witwaszaak

16 miljard euro per jaar

Uit onderzoek blijkt dat in Nederland ieder jaar 16 miljard euro aan crimineel geld wordt witgewassen, afkomstig uit drugs- en mensenhandel en andere criminele activiteiten. Dit gebeurt bij verschillende banken en de banken achter TMNL achten een nauwe samenwerking essentieel om dit te kunnen aanpakken. Ook zal informatie gedeeld worden met de Financial Intelligence Unit (FIU), het Openbaar Ministerie en de FIOD.

Volgens Chris Buijink, voorzitter van NVB, is de strijd tegen witwassen en terrorismefinanciering „een topprioriteit in de bankensector”. Het kabinet werkt al aan een wetswijziging waarbij transacties van verschillende banken beter gemonitord kunnen worden om witwassen en het financieren van terrorisme tegen te gaan. In het licht van die wetswijziging is TMNL volgens Buijink „een essentiële gezamenlijke stap, die uniek is in de wereld”.

De vijf banken betrokken bij TMNL verwerken jaarlijks bijna 10 miljard betaaltransacties. Per jaar worden er tienduizenden meldingen gedaan van ongebruikelijke transacties. Volgens het Openbaar Ministerie deden Nederlandse banken de afgelopen jaren te weinig om witwassen tegen te gaan. In 2018 moest ING een boete van 775 miljoen euro betalen omdat de bank tekortschoot in witwascontroles. Tegen ABN Amro loopt nog een onderzoek.