Haagse ambtenaar zette factuur op het adres van de buurman

Ambtelijke fraude Een financieel controller van de gemeente Den Haag stelde jarenlang valse facturen op. Hij zou voor 1,7 miljoen euro hebben gefraudeerd.

Het gemeentehuis van Den Haag. Raadsleden willen weten of de fraude iets zegt over „de checks and balances op het stadhuis”.
Het gemeentehuis van Den Haag. Raadsleden willen weten of de fraude iets zegt over „de checks and balances op het stadhuis”. Foto Bart Maat/ANP

De dag voor Kerst 2019 gaan er op de afdeling Crediteuren Inkoopadministratie van de gemeente Den Haag alarmbellen af. Er komt een factuur voor ruim 72.500 euro binnen van het bedrijf ZSN Advies & Beheer met als omschrijving ‘onderhoudswerkzaamheden’.

De medewerker die de factuur binnenkrijgt, vertrouwt het niet. Ze schrijft aan de collega die de factuur indient, een controller die de Dienst Stadsbeheer ondersteunt: „Het bedrijf heeft geen website, lijkt gevestigd op een woonadres in Zoetermeer, en heeft een enorm vage omschrijving van het bestaansrecht.”

Lees het eerdere nieuwsbericht over deze ambtenaar die is ontslagen wegens miljoenenfraude

Het is het begin van een onderzoek naar het handelen van de controller, dat begin maart leidt tot ontslag op staande voet. Uit de uitspraak van de kantonrechter, waar de ambtenaar zijn ontslag aanvocht, blijkt de gemeente hem te verdenken van het opmaken van 58 verdachte facturen voor bedrijven die deels op zijn eigen adres waren gevestigd. Hij zou voor 1,7 miljoen euro hebben gefraudeerd.

Wethouder Saskia Bruines (Ambtelijke Integriteit, D66) zei woensdag „boos en geschrokken” te zijn. „Boos omdat iemand publiek geld moedwillig misbruikt. Geschrokken omdat het mogelijk was om te frauderen.” Er is volgens haar „geen enkel verband” met andere integriteitskwesties die op het Haagse stadhuis spelen.

Bruines zegt: „Hij heeft op slinkse wijze zijn positie als controller misbruikt. Het is goed dat iemand anders vasthoudend is geweest en de fraude heeft gemeld.”

De gemeente heeft aangifte gedaan tegen de 48-jarige man. In afwachting van het onderzoek door de Rijksrecherche, dat zeker tot het najaar zal lopen, is er beslag gelegd twee panden die op zijn naam staan, één midden in de Schilderwijk, één in de wijk Ypenburg.

Onbevoegd

De controller was tien jaar in dienst voor de Dienst Stadsbeheer, eerst voor het Veeg- en Straatbedrijf Den Haag en de laatste twee jaar voor de Handhavingsorganisatie. Daarvoor werkte hij, zo blijkt uit zijn LinkedIn-profiel, als controller onder meer voor Haagse Wijk- en Woonzorg.

Als controller was hij niet bevoegd facturen op te stellen, noch goed te keuren. Hij deed beide wel, en zo blijkt uit de gedetailleerde uitspraak van de kantonrechter die woensdagochtend werd gepubliceerd, vooral in vakantietijd – een periode waarin anderen facturen afhandelen. Hij verzocht collega’s bepaalde facturen met spoed goed te keuren. Die waren „regelmatig” te hoog, en de omschrijving van de geleverde diensten was „vaag”. Sommige stelde hij op zijn eigen computer thuis op.

Toch werden er lang geen vragen gesteld. Andere ambtenaren vertrouwden op hem, bleek uit onderzoek door Hoffmann Bedrijfsrecherche: „Men vond het niet vreemd dat facturen op verzoek naar ‘andere geldpotjes’ moesten worden overgeheveld en facturen daardoor (opnieuw) moesten worden geaccordeerd, omdat men in de veronderstelling was dat daardoor budgetten beter beheerd werden.”

Tegen Hoffman erkende de man dat hij niet altijd zuiver handelde en wist dat er tegenover de facturen geen prestatie stond.

Een eerste ‘quick scan’ door de interne auditafdeling van de gemeente leverde begin januari vier verdachte leveranciers op. Uit verder onderzoek kwamen twaalf verdachte bedrijven, waarvan zeven op het adres van een buurman in de Schilderswijk.

Niet een paar pennen

De gemeenteraad, die in maart al vertrouwelijk was geïnformeerd, had woensdag veel vragen. Ralf Sluijs van Hart voor Den Haag/Groep de Mos zei dat „het hier niet om een paar pennen of een pak papier gaat”. PvdA, Haagse Stadspartij en Partij voor de Dieren wilden vooral weten of het om een incident gaat of iets zegt over „de checks and balances op het stadhuis”.

Volgens wethouder Bruines zijn er inmiddels maatregelen genomen om herhaling te voorkomen.

Met medewerking van Joep Dohmen
Aanvulling (8 juli): In een eerdere versie stond dat wethouder Bruines niet kon zeggen welke maatregelen waren genomen vanwege het onderzoek door de Rijksrecherche. In een commissievergadering van de gemeenteraad heeft ze gezegd dat de wethouder Financiën een programma is begonnen om werkprocessen te optimaliseren.