‘Eindexamen moet anders door virus’

Jongerenadvies Rutte Jongeren zien het als een doorbraak: wegens corona mogen ze als ‘experts’ advies geven aan Rutte, woensdag voor het eerst.

Begin juni ontving premier Rutte ook al jongerenorganisaties op het Catshuis.
Begin juni ontving premier Rutte ook al jongerenorganisaties op het Catshuis. Foto Sem van der Wal/ANP

Middelbare scholieren die komend schooljaar eindexamen doen, moeten recht krijgen op een extra herkansing. En voor brugklassers moet er een toets komen om te testen of ze in groep 8 wel het juiste schooladvies hebben gekregen. Dat staat in een advies dat jongeren woensdag op het Catshuis aanbieden aan premier Mark Rutte en drie ministers.

Rutte riep jongeren in mei tijdens een van zijn persconferenties over de coronamaatregelen op om mee te denken over hoe het land er de komende tijd uit zou moeten zien. „Jullie ideeën en creativiteit zijn heel erg nodig”, zei hij. Hij riep hen op „een revolutie” te beginnen. De oproep leek in de eerste plaats bedoeld als gebaar om jongeren te belonen voor het naleven van de coronamaatregelen. Maar jongerenorganisaties in het hele land lieten deze kans om mee te praten niet zomaar passeren. Onder andere het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS), FNV Young & United, CNV Jongeren, het Interstedelijk Studenten Overleg en JOB (de landelijke organisatie van mbo-studenten) verenigden zich tot één grote denktank. Ze werken onder de vleugels van Coalitie-Y, een initiatief van ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers en programmamaker Tim Hofman, die sinds 2018 lobbyen voor meer invloed van jongeren in politiek Den Haag.

‘Meer dan duizend ideeën’

De jongerenorganisaties haalden via hun websites ideeën op bij hun achterban en organiseerden videoconferenties waar soms tientallen jongeren tegelijk aan meededen. Uit dat alles is nu één advies gesmeed, uit naam van ‘Denktank-Y’. LAKS-voorzitter Pieter Lossie is een van de auteurs. „We hebben in totaal meer dan duizend ideeën opgehaald”, zegt hij. „We voelen de verantwoordelijkheid om aan al die individuele voorstellen recht te doen. We wilden voorkomen dat er oude stokpaardjes van jongerenorganisaties in zouden komen, zoals een pleidooi voor de afschaffing van het leenstelsel, hoezeer we het daar ook mee eens zijn.”

Het eerste advies van de denktank beslaat zeven kantjes en gaat over onderwijs en arbeidsmarkt. Een afvaardiging van zes jongeren presenteert het woensdagmiddag aan Rutte en de ministers Arie Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs, ChristenUnie), Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, D66) en Wouter Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66).

De jongerenorganisaties kregen veel mails binnen van scholieren in examenklassen. Hun tentamens gingen de afgelopen maanden niet door en daardoor tellen de eindexamens en praktijkexamens in de laatste klas zwaarder mee. Bovendien hebben zij door het afstandsonderwijs mogelijk leerachterstanden opgelopen. Denktank-Y adviseert om deze groep recht te geven op een extra herkansing bij de examens. Aan vervolgopleidingen wordt gevraagd de cijfers die deze scholieren in hun voorlaatste schooljaar haalden minder te laten meewegen bij hun toelatingsprocedures.

Door de coronacrisis ging op basisscholen de eindtoets niet door, die voor sommige leerlingen belangrijk is om een hoger schooladvies te krijgen. De jongerendenktank pleit ervoor om begin volgend jaar alsnog een landelijke toets af te nemen om te testen of alle brugklassers op het juiste niveau zitten. Wie te laag is begonnen, moet de kans krijgen om door te stromen naar een hoger niveau.

Lees ook dit opiniestuk: Rutte vroeg jongeren om advies. Hier zijn wat van hun ideeën

Jeugdwerkloosheid

Veel studenten in het hoger onderwijs en het mbo kaartten het probleem aan dat zij studievertraging hebben opgelopen en langer geld moeten lenen om te studeren. De jongerendenktank wil dat zij een financiële tegemoetkoming krijgen. Ook zou er iets gedaan moeten worden voor jongeren die in financiële problemen raken omdat ze hun bijbaan kwijt zijn of na hun afstuderen geen werk kunnen vinden. „Wij willen dat het kabinet samen met de vakbonden een aanpak ontwikkelt om te voorkomen dat de jeugdwerkloosheid hoog oploopt”, zegt Lossie.

Premier Rutte heeft toegezegd dat hij de adviezen serieus zal bekijken met het kabinet. „We hebben ons concept-advies op verzoek naar hem opgestuurd, zodat de ministers alvast kunnen nadenken over concrete beleidsmaatregelen”, zegt Lossie. Hij ziet het als een doorbraak in de jongerenadvisering. „We zijn tot expertteam benoemd. Nooit eerder nam een kabinet jongeren zo serieus als gesprekspartner.”

De jongerendenktank is van plan later nog vervolgadviezen uit te brengen, over onder meer klimaat en woningmarkt.