ECB tegen Nederland: wees soepeler bij EU-herstelplan

Herstelfonds Het Duitse directielid bij de Europese Centrale Bank, Isabel Schnabel, vreest dat de eurolanden verder uit elkaar gaan groeien.

Een week voor een belangrijke Europese top over plannen voor een groot herstelfonds komt Nederland verder onder druk om zijn opstelling over dit fonds te wijzigen. In een interview met NRC zegt Isabel Schnabel, één van de zes directieleden van de Europese Centrale Bank: „De Nederlandse regering moet wellicht haar positie herzien. Niet alleen uit solidariteit, maar ook uit eigenbelang.” De ECB, de hoeder van de Europese monetaire unie, voegt zich bij onder meer Duitsland en Frankrijk, die ook druk uitoefenen op het kabinet om in te schikken bij de onderhandelingen.

Lees ook het interview met ECB-bestuurder Isabel Schnabel

De Europese Commissie wil een herstelfonds optuigen van 750 miljard euro, hoofdzakelijk bestaande uit subsidies. Met EU-geld voor onder meer digitalisering moet het economisch herstel na de zware coronarecessie overal in Europa sneller op gang komen. Vooral Italië en Spanje, die extra hard door de pandemie zijn getroffen, moeten verhoudingsgewijs veel geld uit het fonds krijgen. De 750 miljard euro moet worden geleend op de kapitaalmarkt.

Nederland wil een kleiner fonds en geen subsidies, maar leningen voor herstelprojecten. Dat is geen goed idee, meent Schnabel. „Als het grootste deel van het fonds uit leningen bestaat, ontstaan extra staatsschulden die na de crisis achterblijven. Dat zou weer tot nieuwe problemen kunnen leiden.”

Op 17 en 18 juli organiseert Charles Michel, de voorzitter van de EU-regeringsleiders, een speciale top over het herstelfonds en over de EU-begroting, waaraan het fonds wordt gekoppeld. Premier Mark Rutte (VVD) vindt het niet nodig om dan tot een akkoord te komen, anders dan de meeste EU-leiders, die haast willen maken.

In de aanloop naar de top vindt veel diplomatie plaats om Nederland tot concessies te bewegen. Michel was maandag in Den Haag voor een werkdiner met Rutte. Eind juni was de Franse president Emmanuel Macron bij Rutte op bezoek. De premier zelf reist donderdag naar Berlijn voor overleg met de Duitse bondskanselier Angela Merkel. Duitsland bekleedt nu het halfjaarlijkse EU-voorzitterschap.

Duitsland is sterk pleitbezorger van het herstelfonds, omdat het vreest dat de coronarecessie Europa sterk verzwakt en de kloof tussen noord en zuid vergroot. De ECB deelt die zorg. „Een sterk Europees herstelfonds is absoluut cruciaal voor Europa als geheel”, zegt Schnabel. De ECB zelf greep al grootscheeps in om de recessie te bedwingen en om de rentes in Zuid-Europa te drukken. Zij koopt 1.350 miljard euro extra aan leningen op, vooral staatsleningen.

Volgens ramingen van de Europese Commissie, die dinsdag werden gepubliceerd, zal in heel Europa de klap van de recessie heel groot zijn, maar vooral in Zuid-Europa. De Italiaanse economie krimpt dit jaar met ruim 11 procent, een stuk meer dan de Nederlandse (6,8 procent), of de Duitse (6,3 procent).

Interview Schnabel pagina E4-5 Merkel en Von der Leyen pagina 10-11