Behoedzaam keert de voetbalfan straks terug in het stadion

Voetbal Hoe kunnen supporters in augustus veilig naar het voetbal? De KNVB komt met een protocol. En de Arena heeft al een draaiboek.

Een volle Johan Cruijff Arena: in 2018 wint Ajax met 2-0 van Sturm Graz in de kwalificatieronde van de Champions League.
Een volle Johan Cruijff Arena: in 2018 wint Ajax met 2-0 van Sturm Graz in de kwalificatieronde van de Champions League. Foto Olaf Kraak/ANP

Vrijwel alle verloven van de zeventig werknemers van de Johan Cruijff Arena zijn ingetrokken. Werkzaamheden die konden wachten, zijn op de lange baan geschoven. Henk Markerink, directeur van de Johan Cruijff Arena: „Dit wordt ons belangrijkste project.”

Met ‘dit’ bedoelt hij: hoe vanaf begin augustus weer veilig wedstrijden te spelen, mét toeschouwers. Clubs en stadions bereiden zich voor op hervatting, nadat het profvoetbal in maart werd stilgelegd. Deze donderdagmiddag presenteert de KNVB een protocol aan de clubs in de eredivisie en eerste divisie met richtlijnen voor wedstrijden met beperkt publiek.

Eerst wordt veel getest. 26 oefenduels staan gepland voor augustus, tussen Nederlandse clubs onderling. Behalve dat spelers zo wedstrijdritme kunnen opdoen, kan gekeken worden of fans verantwoord naar het stadion kunnen. 28 augustus begint de eerste divisie, de eredivisie 12 september.

De Arena, door de gemeente Amsterdam aangewezen als testlocatie voor grote evenementen, organiseert 8 augustus het eerste duel, als Ajax oefent tegen RKC. In het draaiboek worden nu de details nog uitgewerkt. Al zal veel de komende tijd pas duidelijk worden. Markerink: „Ik denk dat we nog niet voor 10 procent weten wat er allemaal op ons afkomt in de komende maanden.”

In grote lijnen kan hij wel een beeld geven van hoe een stadionbezoek aan de Arena straks zal verlopen. „Veel hangt af van de discipline van de bezoekers. Die kunnen het systeem maken of breken.”

Met data kunnen ze straks analyseren waar de grootste knelpunten zitten – van reizen met het ov tot toiletbezoek. „De hele keten is zo sterk als de zwakste schakel.”

Van huis naar stadion

Eerst zal Ajax moeten bepalen wie naar welke wedstrijd mag, nu het maximale aantal van 41.000 seizoenkaarten is verkocht. Volgens berekeningen is er in beginsel plek voor zo’n 12.500 toeschouwers per duel – 23 procent van de totale capaciteit van 55.000 – om anderhalve meter afstand te kunnen houden. Verwacht wordt dat bij de hervatting geen plek is voor uitsupporters – dat is aan de burgemeesters van de voetbalsteden.

Mogelijk wordt met tijdslots gewerkt om de stromen ov-reizigers op weg naar het stadion te spreiden. „Fans uit een specifiek postcodegebied kan gevraagd worden te reizen in een bepaalde periode, bijvoorbeeld drie uur voor de wedstrijd.” De druk op het ov moet zo beheersbaar blijven. Onderzocht wordt hoe bezoekers bij de poort gecheckt kunnen worden. „Dat zou bijvoorbeeld met een temperatuurmeter kunnen.”

In het stadion

Opstoppingen met supporters in de trappenhuizen moeten worden voorkomen. Maar doorgaans gaat die instroom redelijk gespreid, in zo’n anderhalf uur, zegt Markerink.

Dan het zitten op de tribune. De afstand van het middenpunt van een stoeltje tot het stoeltje ernaast is in de Arena 48 centimeter. Om voldoende ruimte tussen supporters te creëren, worden steeds drie stoeltjes vrijgehouden. Ook zit er, van boven naar beneden, steeds een vrije rij tussen.

In de familievakken zouden gezinsleden bij elkaar mogen zitten, net zoals in de horeca. In de richtlijnen van de overheid staat dat tot achttien jaar onderling geen anderhalve meter afstand hoeft te worden gehouden. Een mogelijkheid is dat er speciale vakken voor jongeren worden gemaakt, zonder afstandsmaatregelen.

Lees ook: Het profvoetbal zoekt hulp in Den Haag

Bij de horecapunten zullen etenswaren en drankje zoveel mogelijk in verpakte materialen worden verkocht. En bij de toiletten worden veel hygiënemaatregelen genomen, zegt Markerink. „Ook daar moeten we rijvorming voorkomen. Misschien moeten we meer toiletten inzetten.”

Dat er niet mag worden gejuicht en gezongen „zal moeilijk te handhaven zijn”, denkt Markerink. Premier Mark Rutte noemde dit eind juni specifiek – „fluister hoera” bij een doelpunt, zei hij. De waarschuwing: als fans zich hier niet aan houden, wordt publiek niet meer toegestaan.

Hoe streng dit daadwerkelijk wordt gehandhaafd moet blijken. Een mogelijkheid is dat mondkapjes worden gedragen, zegt Markerink.

Van stadion naar huis

De meeste „stuwing” treedt op na het laatste fluitsignaal, zegt Markerink. Iedereen wil dan tegelijkertijd weg. Plan is om het stadion vak voor vak leeg te laten lopen. Met een ‘naprogramma’ kunnen wachtende supporters worden vermaakt. „Zodat mensen niet op een houtje zitten te bijten na de wedstrijd. Denk aan muziek of een nabeschouwing met interviews.”