Opinie

Succesvolle hack door politie kan vervolging ook fnuiken

EncroChat

Commentaar

Als er aan het recente nieuws over de geslaagde politie-hack van de cryptofoons van EncroChat iets opvalt dan is het wel de schaal. Nu is bij politienieuws de claim ‘recordvangst’ nooit ver weg, maar in deze casus lijkt er inderdaad een aantal barrières doorbroken. Sinds 1 april las een Frans-Nederlands onderzoeksteam mee met 130 miljoen versleutelde berichten van drugscriminelen; daarvan betroffen er 20 miljoen Nederlandse activiteiten. Inmiddels zijn er 300 strafrechtelijke onderzoeken begonnen, 100 verdachten aangehouden, vele drugslaboratoria opgerold, witwasdepots ontmanteld en netwerken in kaart gebracht, inclusief hun corrupte ingangen bij de overheid. Vooral dat laatste is interessant. Drugshandel is berucht om z’n ondermijning – bij politie en douane zijn ‘mollen’ bekend en ook vervolgd. Maar hoe diep zit die corruptie? Het antwoord op die vraag wordt binnen het gezag al jaren gevreesd.

Dit mag dus zonder reserve een groot succes voor de politie worden genoemd, waarvoor de basis is gelegd met het Team High Tech Crime, samengesteld uit vooral externe IT-experts. Eerder infiltreerden en kaapten deze rechercheurs nieuwe stijl de grote illegale marktplaats Hansa. De criminele berichtendiensten Ennetcom en PGP safe zijn ontmanteld. De berichtendienst Ironchat– idem. De hack van EncroChat dit jaar laat zien dat de wapenwedloop doorgaat. En dat de politie een volwaardige tegenspeler is.

Dat stemt hoopvol – en het is een welkom geluid in een tijd waarin de politievakbond na één tumultueuze demonstratie op het Malieveld al klaagde dat „de politie de grip op de samenleving aan het verliezen is”. Het lijkt er meer op dat de politie met deze hack de samenleving een spiegel voorhoudt. Kijk maar goed, zóveel handel en productie van drugs vindt hier plaats.

En dat komt óók omdat handel en consumptie hier feitelijk getolereerd worden. De omvang van de drugsindustrie en -consumptie is zo omvangrijk, dat de handhaving daar al lang geen invloed meer op heeft. De pakkans en strafmaat zijn hier lager dan elders. Tel daar ligging, infrastructuur, criminele expertise en handelsgeest bij op en Nederland Narcostaat is al haast een bestuurlijk cliché. Inmiddels worden in vele landen postpakketjes uit Nederland per definitie als contrabande gezien.

Lees ook: Het is tijd om de legalisering van drugs te onderzoeken

De effectiviteit van drugsopsporing is aan nul genaderd, zoals algemeen bekend. Inbeslagname van groeiende hoeveelheden drugs uit Rotterdamse zeecontainers bleek nul invloed te hebben op verkrijgbaarheid of prijs van drugs. Bij het aantreffen van drugs kregen alleen die vondsten prioriteit als er aanwijzingen zijn voor geweld, mensenhandel, wapens. Smokkelaars die hun handel stilletjes drijven worden alleen nog gepakt bij verkeerscontroles.

De politie heeft met deze hack nu het licht aangedaan op een marktplaats waar het nu álle daders ziet handelen. Er zijn nu meer bewijzen dan zaken, zei de politie, zowel bezorgd als trots. Als ál die zaken naar de strafrechter moeten, loopt die vervolgens vast. Voor een complexe drugszaak is de doorlooptijd ongeveer zestig weken. Op dit moment kampt de ‘strafrechtketen’ al met een corona-achterstand van 60.000 zaken. Dat betekent dat er veel EncroChat-zaken ‘dood voor de kast’ zullen eindigen, als ze het al zo ver brengen. Hoe succesvoller de opsporing, hoe moeizamer de vervolging. Zo bezien maakt een succes in de opsporing, vooral de schaal en ernst van het probleem zichtbaar. Een oplossing valt helaas niet te hacken, maar moet toch echt van het kabinet komen.