Provincies willen vergunning voor ov intrekken om ‘vals spel’ van vervoersbedrijf

Regionaal vervoer Vervoersbedrijf Keolis won vorig jaar een omvangrijke aanbesteding, maar verstrekte hierbij onjuiste informatie.
Bussen van vervoerbedrijf Keolis.
Bussen van vervoerbedrijf Keolis. Foto Olaf Kraak/ANP

De provincies Flevoland, Gelderland en Overijssel willen een omvangrijke vergunning voor openbaar vervoer intrekken vanwege ‘vals spel’ van vervoersbedrijf Keolis. Keolis uit Deventer (voorheen Syntus) won vorig jaar de aanbesteding voor de ov-concessie maar heeft daarbij „opzettelijk onjuiste informatie verstrekt”. Dat hebben de provincies dinsdag bekendgemaakt.

Het gaat om de ov-concessie IJssel-Vecht, die recht geeft op exploitatie van het busvervoer in delen van de drie provincies. Het eerste deel van de concessie begint in december van dit jaar, de looptijd is tien jaar. De contractwaarde voor de hele periode is 800 miljoen euro. De drie provincies werken nu aan noodmaatregelen om het busvervoer vanaf december toch door te kunnen laten gaan.

De gevolgen van het intrekken van de concessie zijn aanzienlijk, niet alleen voor Keolis. Waarschijnlijk is de omstreden, al gedane bestelling van 259 Chinese bussen van de baan. Bovendien is de concessie door de coronacrisis en de gekelderde reizigersaantallen veel minder aantrekkelijk geworden voor vervoerders. Vervoersbedrijf Transdev werd tweede bij de aanbesteding. Topman Pier Eringa zei eerder al in NRC dat de voorwaarden ingrijpend moeten wijzigen voordat hij geïnteresseerd is.

Gesjoemeld

In mei kwam naar buiten dat er gesjoemeld is bij de aanbesteding, door een publicatie op onderzoekssite Follow the Money. Volgens die publicatie was er sprake van geheime afspraken over de levering van elektrische bussen door de Chinese fabrikant BYD. Te late levering zou geen juridische gevolgen hebben voor BYD.

Lees ook: Een busconcessie met een verdachte geur

Volgens Keolis-directeur Fank Janssen kan BYD de bussen op tijd leveren en ging het om iets anders. In een vrijdag gepubliceerd interview in vakblad OV-Magazine zegt hij dat de andere busleverancier, Ginaf uit Veenendaal, zich niet hoefde te houden aan de leverdata. Met BYD bestond een geheime afspraak over de garantietermijn van de accu’s: niet de door Keolis gewenste vijftien jaar, maar tien jaar. Keolis heeft de onregelmatigheden zelf gemeld bij de provincie Overijssel en twee werknemers op non-actief gesteld.

Wat er precies is misgegaan bij de aanbesteding is moeilijk te achterhalen. Deze week stemden Provinciale Staten van Overijssel in met een verzoek van het provinciebestuur om de relevante documenten geheim te houden. Gedeputeerde Bert Boerman (ChristenUnie) gaf daarbij de verzekering dat een wob-verzoek daar niets aan zou veranderen. Boerman: „De pers krijgt die stukken niet.”

Weren van Chinese bedrijven

De concessie IJssel-Vecht was eind vorig jaar al in het nieuws omdat Wim van der Leegte van VDL zich beklaagde over de grote order van Keolis bij concurrent BYD. Hij vindt dat de provincies, in hun rol als opdrachtgever, Nederlandse werkgelegenheid hadden moeten beschermen en Chinese bussen hadden moeten weren. Maandag heeft de provincie Overijssel een voorstel ingediend bij de Europese Commissie dat het weren van Chinese bedrijven bij regionale aanbestedingen mogelijk moet maken.

Naar aanleiding van de ophef over de Chinese bussen nam de provincie Overijssel de PVV-motie ‘Eigen Bussen Eerst’ aan. PVV-Statenlid Joeri Pool is blij met het besluit van de provincies om de concessie in te trekken. „Bij de nieuwe aanbesteding kunnen dankzij onze motie onze Nederlandse ondernemers een eerlijke kans krijgen. Daar moeten we nu voor gaan in Overijssel.”

Eind juli nemen de provincies een definitief besluit over het intrekken van de concessie. Keolis heeft de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen tegen het voorgenomen besluit.